దుర్గా ఆరతీ — జయ అమ్బే గౌరీ
Durga Aarti — Jai Ambe Gauri in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
దుర్గా ఆరతి ('జయ్ అంబే గౌరీ') దుర్గా మాతకు అంకితమైన అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన ఆరతి, ఇది నవరాత్రులతో విడదీయరానిది. ఇది దేవీ మహాత్మ్యం ఘట్టాలను — మహిషాసుర, శుంభ-నిశుంభ, రక్తబీజ వధ — స్మరిస్తూ దుర్గను విశ్వ కరుణామయి మాతగా, దుష్ట సంహారిణిగా వర్ణిస్తుంది. దీన్ని భక్తితో పాడేవారు సుఖ సమృద్ధిని పొందుతారు.
మూలం & కథ
Hindu devotional folk tradition; references Devi Mahatmyam (Durga Saptashati) · Attributed to Swami Shivananda (folk tradition) · Medieval period
దుర్గా ఆరతి 'జయ్ అంబే గౌరీ' దుర్గా మాతకు అంకితమైన అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన ఆరతి, నవరాత్రుల ఉత్సవంతో విడదీయరానిది. ఇది తన విషయాన్ని దేవీ మహాత్మ్యం (మార్కండేయ పురాణం) నుండి తీసుకుంటుంది, దుర్గ మహిషాసుర, శుంభ-నిశుంభ, రక్తబీజ వంటి ప్రబల రాక్షసులను సంహరించిన మహా యుద్ధాలను స్మరిస్తూ. ఆరతి దుర్గను ఆమె పూర్ణ వైభవంలో ప్రదర్శిస్తుంది — స్వర్ణకాంతి, రక్తాంబరధారిణి, సింహవాహిని, ఖడ్గధారిణి, అయినా భక్తుల దుఃఖాలను తొలగించే విశ్వ కరుణామయి మాత. చివరి చరణంలో స్వామి శివానంద్కు ఆపాదన దీనికి సాధు ప్రామాణికత భావాన్ని ఇస్తుంది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
దుర్గా ఆరతి నవరాత్రుల అద్భుతంతో లోతుగా ముడిపడి ఉంది. సంప్రదాయం ప్రకారం, నవరాత్రుల తొమ్మిది రాత్రులలో దేవీ దుర్గ శక్తి భూమిపై ప్రత్యేకంగా అందుబాటులో ఉంటుంది. లెక్కలేనంత మంది భక్తులు చెబుతారు — జాగరణ సమయంలో 'జయ్ అంబే గౌరీ' పాడటం వల్ల స్పష్టమైన ఆధ్యాత్మిక శక్తి ఉత్పన్నమవుతుందని; దీపపు జ్యోతి అసాధారణ తీవ్రతతో వణుకుతుంది, కొందరు భక్తులు తానంతట భావ సమాధిలోకి వెళ్తారు, వాతావరణం చెరగని దివ్య సాన్నిధ్యంతో నిండుతుంది. భారతదేశమంతటా దేవాలయాలు చెబుతాయి — నవరాత్రులలో దుర్గ విగ్రహంపై సమర్పించిన పూలు మరే సమయం కంటే చాలా ఎక్కువసేపు తాజాగా ఉంటాయని, దేవి స్వయంగా ఉండి ఈ ఆరతితో సమర్పించిన నైవేద్యాలను స్వీకరిస్తున్నట్లు.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
జయ అమ్బే గౌరీ, మైయా జయ శ్యామా గౌరీ। తుమకో నిశదిన ధ్యావత, హరి బ్రహ్మా శివరీ॥ జయ అమ్బే గౌరీ॥
Jai Ambe Gauri, Maiya Jai Shyama Gauri Tumko Nishdin Dhyavat, Hari Brahma Shivri Jai Ambe Gauri
అర్థం:అంబే గౌరి మాతకు జయము! ప్రియమైన తల్లీ, శ్యామా గౌరికి జయము! హరి, బ్రహ్మ, శివుడు రాత్రింబవళ్లు నిన్ను ధ్యానిస్తారు. అంబే గౌరి మాతకు జయము!
మాంగ సిన్దూర విరాజత, టీకో మృగమద కో। ఉజ్జ్వల సే దో నైనా, చన్ద్రవదన నీకో॥ జయ అమ్బే గౌరీ॥
Mang Sindoor Virajat, Teeko Mrigmad Ko Ujjwal Se Do Naina, Chandravadan Neeko Jai Ambe Gauri
అర్థం:నీ పాపిటలో సింధూరం శోభిస్తోంది, నుదుటిపై కస్తూరి తిలకం అలంకరించింది. నీ రెండు కన్నులు ప్రకాశవంతంగా మెరుస్తున్నాయి, చంద్రుని వంటి నీ ముఖం అతి సుందరం. అంబే గౌరి మాతకు జయము!
కనక సమాన కలేవర, రక్తామ్బర రాజే। రక్తపుష్ప గల మాలా, కణ్ఠన పర సాజే॥ జయ అమ్బే గౌరీ॥
Kanak Saman Kalevar, Raktambar Raje Raktpushp Gal Mala, Kanthan Par Saje Jai Ambe Gauri
అర్థం:నీ శరీరం స్వచ్ఛమైన బంగారంలా కాంతివంతం, నీవు ఎర్రని వస్త్రాలు ధరించావు. ఎర్రని పుష్పమాల నీ కంఠాన్ని సుందరంగా అలంకరిస్తోంది. అంబే గౌరి మాతకు జయము!
కేహరి వాహన రాజత, ఖడ్గ ఖప్పర ధారీ। సుర నర మునిజన సేవత, తినకే దుఖహారీ॥ జయ అమ్బే గౌరీ॥
Kehari Vahan Rajat, Khadg Khappar Dhari Sur Nar Munijan Sevat, Tinke Dukh Hari Jai Ambe Gauri
అర్థం:నీవు సింహంపై వైభవంగా కొలువై ఉన్నావు, చేతిలో ఖడ్గం, కపాలం ధరించి. దేవతలు, మానవులు, మునులు నిన్ను సేవిస్తారు — నీవు వారి దుఃఖాలను తొలగించేదానివి. అంబే గౌరి మాతకు జయము!
కానన కుణ్డల శోభిత, నాసాగ్రే మోతీ। కోటిక చన్ద్ర దివాకర, సమ రాజత జ్యోతీ॥ జయ అమ్బే గౌరీ॥
Kanan Kundal Shobhit, Nasagre Moti Kotik Chandra Divakar, Sam Rajat Jyoti Jai Ambe Gauri
అర్థం:నీ చెవులలో కుండలాలు సుందరంగా శోభిస్తున్నాయి, ముక్కు కొనపై ముత్యం అలంకరించింది. నీ తేజస్సు కోట్ల చంద్రుల, సూర్యుల వలె మెరుస్తోంది. అంబే గౌరి మాతకు జయము!
శుమ్భ నిశుమ్భ విదారే, మహిషాసుర ఘాతీ। ధూమ్రవిలోచన నైనా, నిశదిన మదమాతీ॥ జయ అమ్బే గౌరీ॥
Shumbh Nishumbh Vidare, Mahishasur Ghati Dhumravilochan Naina, Nishdin Madmati Jai Ambe Gauri
అర్థం:నీవు శుంభ నిశుంభులను సంహరించావు, మహిషాసురుని వధించావు. నీ ధూమ్ర నేత్రాల చూపుతో నీవు సదా దివ్య శక్తితో మత్తిల్లి ఉంటావు. అంబే గౌరి మాతకు జయము!
చణ్డ ముణ్డ సంహారే, శోణిత బీజ హరే। మధు కైటభ దోఉ మారే, సుర భయహీన కరే॥ జయ అమ్బే గౌరీ॥
Chand Mund Sanhare, Shonit Bij Hare Madhu Kaitabh Dou Mare, Sur Bhayahin Kare Jai Ambe Gauri
అర్థం:నీవు చండ ముండులను సంహరించావు, రక్తబీజ దైత్యుని నాశనం చేశావు. నీవు మధు కైటభులిద్దరినీ వధించి దేవతలను భయరహితులను చేశావు. అంబే గౌరి మాతకు జయము!
బ్రహ్మాణీ రుద్రాణీ, తుమ కమలా రానీ। ఆగమ నిగమ బఖానీ, తుమ శివ పటరానీ॥ జయ అమ్బే గౌరీ॥
Brahmani Rudrani, Tum Kamla Rani Agam Nigam Bakhani, Tum Shiv Patrani Jai Ambe Gauri
అర్థం:నీవు బ్రహ్మాణి, రుద్రాణి, కమల (లక్ష్మి), ఓ రాణీ! ఆగమాలు, నిగమాలు నిన్ను స్తుతిస్తాయి — నీవు శివుని పరమ పట్టమహిషివి. అంబే గౌరి మాతకు జయము!
చౌంసఠ యోగినీ గావత, నృత్య కరత భైరోం। బాజత తాల మృదంగా, అరు బాజత డమరూ॥ జయ అమ్బే గౌరీ॥
Chaunsath Yogini Gavat, Nritya Karat Bhairon Bajat Taal Mridanga, Aru Bajat Damru Jai Ambe Gauri
అర్థం:అరవై నాలుగు యోగినులు నీ కీర్తిని గానం చేస్తారు, భైరవుడు ఆనందంతో నృత్యం చేస్తాడు. మృదంగంపై తాళం మోగుతుంది, శివుని డమరుకం మోగుతుంది. అంబే గౌరి మాతకు జయము!
తుమ హీ జగ కీ మాతా, తుమ హీ హో భర్తా। భక్తన కీ దుఖ హర్తా, సుఖ సమ్పత్తి కర్తా॥ జయ అమ్బే గౌరీ॥
Tum Hi Jag Ki Mata, Tum Hi Ho Bharta Bhaktan Ki Dukh Harta, Sukh Sampatti Karta Jai Ambe Gauri
అర్థం:నీవే జగత్తుకు తల్లివి, నీవే దాని పోషకురాలివి. నీవు భక్తుల దుఃఖాలను తొలగించి సుఖ సంపదలను ప్రసాదిస్తావు. అంబే గౌరి మాతకు జయము!
భుజా చార అతి శోభిత, వర ముద్రా ధారీ। మనవాంఛిత ఫల పావత, సేవత నర నారీ॥ జయ అమ్బే గౌరీ॥
Bhuja Char Ati Shobhit, Var Mudra Dhari Manvanchhit Phal Pavat, Sevat Nar Nari Jai Ambe Gauri
అర్థం:నీ నాలుగు చేతులు గొప్ప తేజస్సుతో శోభిస్తున్నాయి, వరముద్రను ధరించి. నిన్ను సేవించే స్త్రీ పురుషులు తమ కోరికలన్నీ నెరవేర్చుకుంటారు. అంబే గౌరి మాతకు జయము!
కంచన థాల విరాజత, అగర కపూర బాతీ। మాలకేతు మేం రాజత, కోటి రతన జ్యోతీ॥ జయ అమ్బే గౌరీ॥
Kanchan Thal Virajat, Agar Kapur Bati Malketu Mein Rajat, Koti Ratan Jyoti Jai Ambe Gauri
అర్థం:బంగారు పళ్లెంలో అగరు, కర్పూర వత్తులు వెలుగుతున్నాయి. ఆ గొప్ప జ్యోతిలో కోట్ల రత్నాల కాంతి మెరుస్తోంది. అంబే గౌరి మాతకు జయము!
శ్రీ అమ్బేజీ కీ ఆరతీ, జో కోఈ నర గావే। కహత శివానన్ద స్వామీ, సుఖ సమ్పత్తి పావే॥ జయ అమ్బే గౌరీ॥
Shri Ambeji Ki Aarti, Jo Koi Nar Gave Kahat Shivanand Swami, Sukh Sampatti Pave Jai Ambe Gauri
అర్థం:శ్రీ అంబె ఈ ఆరతిని ఎవరు గానం చేస్తారో — స్వామి శివానంద చెబుతారు — వారు సుఖ సంపదలను పొందుతారు. అంబే గౌరి మాతకు జయము!
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
Durga Aarti — Jai Ambe Gauri పారాయణ ప్రయోజనాలు
దేవీ దుర్గ ప్రచండ రక్షక శక్తిని ఆవాహన చేస్తుంది.
ఇంటి నుండి భయం, ప్రతికూలత, దుష్ట ప్రభావాలను నశింపజేస్తుంది.
భక్తునిలో ధైర్యం, బలం, ఆత్మవిశ్వాసాన్ని నింపుతుంది.
నవరాత్రుల అనివార్య ఆరతి — తొమ్మిది రాత్రులు ప్రతి రాత్రి పాడతారు.
దుఃఖాలను తొలగించి సుఖ సమృద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది.
భక్తితో ఆరాధించే స్త్రీ పురుషుల కోరికలను తీరుస్తుంది.
శక్తి ఊర్జతో నిండిన ప్రబలమైన పవిత్ర వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తుంది.
Durga Aarti — Jai Ambe Gauri పారాయణ విధి
పళ్ళెంలో నెయ్యి లేదా కర్పూర దీపం వెలిగించండి. దుర్గ చిత్రం లేదా విగ్రహం ముందు నిలబడండి, వీలైతే ఆమెను సింహంపై ఆసీనురాలిగా చూపించేది. ఆరతి పాడుతూ పళ్ళాన్ని దేవి ముందు సవ్యదిశలో వృత్తాకారంగా తిప్పండి. గంట మోగించండి లేదా తాళానికి చప్పట్లు కొట్టండి. నవరాత్రులలో ఈ ఆరతి ప్రతి సాయంత్రపు పూజకు పరాకాష్ఠ. ఎర్ర పూలు, ఎర్ర వస్త్రం, కొబ్బరికాయ దుర్గకు సమర్పించే సాంప్రదాయ నైవేద్యాలు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి Durga Aarti — Jai Ambe Gauriను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి