ଗୁରୁ ଗୀତା (ଚଯନିତ ଶ୍ଲୋକ)
Guru Gita (Selected Verses) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଗୁରୁ ଗୀତା ('ଗୁରୁଙ୍କ ଗୀତ') ଭଗବାନ ଶିବ ଓ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପୂଜ୍ୟ ସଂଳାପ, ଯାହା ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣରୁ ନିଆଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଶିବ ଗୁରୁଙ୍କ ପରମ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ 'ଗୁରୁ' ଶବ୍ଦର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଅନ୍ଧକାରକୁ ଆଲୋକରେ ପରିଣତକାରୀ ରୂପେ କରନ୍ତି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ବ୍ରହ୍ମ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି, ଚରଣ, ବାକ୍ୟ ଓ କୃପାକୁ ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା, ମନ୍ତ୍ର ଓ ମୋକ୍ଷର ମୂଳ ବୋଲି କୁହନ୍ତି। ସମାପନ ଧ୍ୟାନ-ଶ୍ଲୋକ 'ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦଂ' ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ସଦ୍ଗୁରୁଙ୍କ ପରମ ବନ୍ଦନା ରୂପେ ନିତ୍ୟ ଗାନ କରାଯାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Skanda Purana — the dialogue of Lord Shiva and Goddess Parvati (Uttara Khanda) · Traditional (revealed by Lord Shiva to Parvati; preserved in the Skanda Purana) · Ancient (Puranic)
ଯେତେବେଳେ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ସେହି ମାର୍ଗ ପ୍ରକଟ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଜୀବ ବ୍ରହ୍ମ ସହ ଐକ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରେ, ସେତେବେଳେ ଶିବ ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଗୁରୁ-ଭକ୍ତିଠାରୁ ବଡ଼ କୌଣସି ସାଧନ ନାହିଁ। ତା'ପରେ ସେ ଗୁରୁ ଗୀତାର ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି — 'ଗୁରୁ' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ, ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣର ପୂଜନ, ଏବଂ ଏହି ସତ୍ୟ ଖୋଲି ଯେ ଗୁରୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ବ୍ରହ୍ମର ସ୍ୱରୂପ, ଅଜ୍ଞାନର ନାଶକ ଓ ମୋକ୍ଷର ଦାତା। ଏହି ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁ-ଭକ୍ତିର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ଶାସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହୋଇଗଲା, ଯାହା ସମଗ୍ର ଭାରତର ଆଶ୍ରମ ଓ ଘରେ ନିତ୍ୟ ପଠିତ ହୁଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରମ୍ପରାର ସନ୍ତ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଗୁରୁ ଗୀତାର ସଚ୍ଚା ପାଠ ଗୁରୁଙ୍କ ଜୀବନ୍ତ କୃପା ଜଗାଏ — ଅସଂଖ୍ୟ ସାଧକ କୁହନ୍ତି ଯେ ଏହି ଶ୍ଲୋକର ନିତ୍ୟ ପାଠରେ ହଠାତ୍ ଆନ୍ତରିକ ସ୍ପଷ୍ଟତା, ଚିରକାଳୀନ ସନ୍ଦେହର ନିବାରଣ, ଏବଂ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ଅଚୂକ, ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଉପସ୍ଥିତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଏହି ବଚନ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ ଯେ 'ମୋକ୍ଷର ମୂଳ ଗୁରୁଙ୍କ କୃପା'।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଗୁକାରଶ୍ଚାନ୍ଧକାରୋ ହି କକାରସ୍ତେଜ ଉଚ୍ଯତେ। ଅଜ୍ଞାନଗ୍ରାସକଂ ବ୍ରହ୍ମ ଗୁରୁରେଵ ନ ସଂଶଯଃ॥
Gukaarash-chaandhakaaro hi Kakaaras-teja uchyate. Ajnaana-graasakam Brahma Gurur-eva na samshayah.
ଅର୍ଥ:'ଗୁ' ଅକ୍ଷର ଅନ୍ଧକାର (ଅଜ୍ଞାନ) ଏବଂ 'ରୁ' ଅକ୍ଷର ତେଜ (ଆଲୋକ) କୁହାଯାଇଛି; ଯେଉଁ ବ୍ରହ୍ମ ଅଜ୍ଞାନକୁ ଗ୍ରାସ କରିନିଏ, ସେ ହିଁ ନିଃସନ୍ଦେହ ଗୁରୁ।
ଗୁକାରଃ ପ୍ରଥମୋ ଵର୍ଣୋ ମାଯାଦିଗୁଣଭାସକଃ। ରକାରୋ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ବ୍ରହ୍ମ ମାଯାଭ୍ରାନ୍ତିଵିନାଶନମ୍॥
Gukaarah prathamo varno maayaadi-guna-bhaasakah. Rakaaro dviteeyo Brahma maayaa-bhraanti-vinaashanam.
ଅର୍ଥ:ପ୍ରଥମ 'ଗୁ' ଅକ୍ଷର ମାୟା ଆଦି ଗୁଣର ପ୍ରକାଶକ; ଦ୍ୱିତୀୟ 'ରୁ' ଅକ୍ଷର ମାୟାର ଭ୍ରାନ୍ତିର ନାଶକ ବ୍ରହ୍ମ।
ଧ୍ଯାନମୂଲଂ ଗୁରୋର୍ମୂର୍ତିଃ ପୂଜାମୂଲଂ ଗୁରୋଃ ପଦମ୍। ମନ୍ତ୍ରମୂଲଂ ଗୁରୋର୍ଵାକ୍ଯଂ ମୋକ୍ଷମୂଲଂ ଗୁରୋଃ କୃପା॥
Dhyaana-moolam guror-moortih poojaa-moolam guroh padam. Mantra-moolam guror-vaakyam moksha-moolam guroh kripaa.
ଅର୍ଥ:ଧ୍ୟାନର ମୂଳ ଗୁରୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି, ପୂଜାର ମୂଳ ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣ, ମନ୍ତ୍ରର ମୂଳ ଗୁରୁଙ୍କ ବାକ୍ୟ, ଏବଂ ମୋକ୍ଷର ମୂଳ ଗୁରୁଙ୍କ କୃପା।
ଗୁରୁରେଵ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଗୁରୁରେଵ ପରା ଗତିଃ। ଗୁରୁରେଵ ପରା ଵିଦ୍ଯା ଗୁରୁରେଵ ପରାଯଣମ୍॥
Gurur-eva param Brahma Gurur-eva paraa gatih. Gurur-eva paraa vidyaa Gurur-eva paraayanam.
ଅର୍ଥ:ଗୁରୁ ହିଁ ପରବ୍ରହ୍ମ, ଗୁରୁ ହିଁ ପରା ଗତି; ଗୁରୁ ହିଁ ପରା ବିଦ୍ୟା, ଗୁରୁ ହିଁ ପରମ ଆଶ୍ରୟ।
ଗୁରୁରେଵ ପରଃ କାମୋ ଗୁରୁରେଵ ପରଂ ଧନମ୍। ଯସ୍ମାଦ୍ତତ୍ତ୍ଵୋପଦେଷ୍ଟାସୌ ତସ୍ମାଦ୍ଗୁରୁତରୋ ଗୁରୁଃ॥
Gurur-eva parah kaamo Gurur-eva param dhanam. Yasmaat-tattvopadeshtaasau tasmaad-gurutaro guruh.
ଅର୍ଥ:ଗୁରୁ ହିଁ ପରମ କାମ (ଅଭୀଷ୍ଟ), ଗୁରୁ ହିଁ ପରମ ଧନ। ଯେହେତୁ ସେ ହିଁ ତତ୍ତ୍ୱର ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି, ସେହେତୁ ଗୁରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଗୁରୁତର)।
ସର୍ଵଶ୍ରୁତିଶିରୋରତ୍ନଵିରାଜିତପଦାମ୍ବୁଜଃ। ଵେଦାନ୍ତାମ୍ବୁଜସୂର୍ଯୋ ଯଃ ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରଵେ ନମଃ॥
Sarva-shruti-shiro-ratna-viraajita-padaambujah. Vedaantaambuja-sooryo yah tasmai Shri-Gurave Namah.
ଅର୍ଥ:ଯାହାଙ୍କ ଚରଣ-କମଳ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୁତିର (ଉପନିଷଦର) ଶିରୋମଣିରେ ଶୋଭିତ, ଯେ ବେଦାନ୍ତ-କମଳକୁ ବିକଶିତକାରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ — ସେହି ଶ୍ରୀଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦଂ ପରମସୁଖଦଂ କେଵଲଂ ଜ୍ଞାନମୂର୍ତିଂ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାତୀତଂ ଗଗନସଦୃଶଂ ତତ୍ତ୍ଵମସ୍ଯାଦିଲକ୍ଷ୍ଯମ୍। ଏକଂ ନିତ୍ଯଂ ଵିମଲମଚଲଂ ସର୍ଵଧୀସାକ୍ଷିଭୂତଂ ଭାଵାତୀତଂ ତ୍ରିଗୁଣରହିତଂ ସଦ୍ଗୁରୁଂ ତଂ ନମାମି॥
Brahmaanandam parama-sukhadam kevalam jnaana-moortim Dvandvaateetam gagana-sadrisham tattvam-asyaadi-lakshyam. Ekam nityam vimalam-achalam sarva-dhee-saakshi-bhootam Bhaavaateetam triguna-rahitam sad-gurum tam namaami.
ଅର୍ଥ:ଯେ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ-ସ୍ୱରୂପ, ପରମ ସୁଖଦାୟୀ, କେବଳ ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତି, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ଅତୀତ, ଆକାଶ ସଦୃଶ ବ୍ୟାପକ, 'ତତ୍ତ୍ୱମସି' ଆଦି ମହାବାକ୍ୟର ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଏକ, ନିତ୍ୟ, ନିର୍ମଳ, ଅଚଳ, ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧିର ସାକ୍ଷୀ, ଭାବାତୀତ ଏବଂ ତ୍ରିଗୁଣରହିତ — ସେହି ସଦ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
Guru Gita (Selected Verses) ପାଠର ଲାଭ
ଗୁରୁଙ୍କ ପରମ ମହିମାକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ବ୍ରହ୍ମ ରୂପେ ପ୍ରକଟ କରେ — ଗୁରୁ-ଭକ୍ତିର ହୃଦୟ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ ସଦ୍ଗୁରୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି, ଚରଣ, ବାକ୍ୟ ଓ କୃପା ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସମର୍ପଣ ଗଭୀର କରେ
'ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦଂ' ଧ୍ୟାନ-ଶ୍ଲୋକ ଗୁରୁ ଓ ଆତ୍ମାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିତ୍ୟ ବନ୍ଦନା
ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ଭିତରର ଅଜ୍ଞାନର ('ଯାହା ଅନ୍ଧକାର ଗ୍ରାସ କରେ') ନାଶ କରେ
ଶାନ୍ତି, ସ୍ଥିରତା ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁଭୂତ ଉପସ୍ଥିତି ଆଣେ
ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ଗୁରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଗୁରୁବାରରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ ପଠିତ
ଏହି ବୋଧ ବିକଶିତ କରେ ଯେ ଗୁରୁ ଓ ପରମ ସତ୍ୟ ଏକ
Guru Gita (Selected Verses) ପାଠ ବିଧି
ସ୍ନାନ ପରେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ନିଜ ଗୁରୁ କିମ୍ବା ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ ବସନ୍ତୁ ଏବଂ ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ। ଗୁରୁ ଗୀତାର ଏହି ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ଧୀରେ ଧୀରେ ଓ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମ ରୂପେ ଦେଖି। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁରୁ ଗୀତାର ପାଠ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ସକାଳେ କରାଯାଏ; ଏହି ମୂଳ ଶ୍ଲୋକର ଚୟନ ମଧ୍ୟ, ବିଶେଷତଃ ସମାପନ 'ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦଂ', ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶୁଭ ଗୁରୁ-ବନ୍ଦନା। ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣରେ (ମାନସିକ ନମସ୍କାର) ନତ ହୋଇ ସମାପନ କରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ Guru Gita (Selected Verses) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ