ଶ୍ରୀଗୁରୁପାଦୁକା ସ୍ତୋତ୍ରମ୍
Guru Paduka Stotram in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
'ଅନନ୍ତସଂସାରସମୁଦ୍ରତାର'ରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଗୁରୁ ପାଦୁକା ସ୍ତୋତ୍ର ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ନଅ ଶ୍ଲୋକର ତେଜସ୍ୱୀ ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା ଗୁରୁଙ୍କ ପାଦୁକାକୁ ବନ୍ଦନା କରେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ 'ନମୋ ନମଃ ଶ୍ରୀଗୁରୁପାଦୁକାଭ୍ୟାମ୍'ରେ ଶେଷ ହୋଇ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଦୁକାକୁ ସଂସାର-ସାଗରର ନୌକା, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଓ ଅଜ୍ଞାନର ନାଶକ, ଏବଂ ବୈରାଗ୍ୟ, ଭକ୍ତି, ବୋଧ ଓ ମୋକ୍ଷର ଦାତା ରୂପେ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ଏହା ଗୁରୁ-ଭକ୍ତିର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ଗୋଟିଏ, ଯାହା ବିଶେଷତଃ ଗୁରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଗୁରୁବାରରେ ଗାନ କରାଯାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Composed by Adi Shankaracharya; preserved in the Advaita and stotra tradition · Adi Shankaracharya (8th century CE) · 8th century CE
ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ, ଯୁବକ ଶଙ୍କର ଜଣେ ଗୁରୁଙ୍କ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ନର୍ମଦାର ତଟରେ ପହଞ୍ଚି ଗୌଡ଼ପାଦଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଗୋବିନ୍ଦ ଭଗବତ୍ପାଦଙ୍କ ଗୁମ୍ଫା ପାଇଲେ। ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଦୁକା (ଖଡ଼ାଉ) ଦେଖି ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଉଚ୍ଛୁଳି ଉଠିଲା ଏବଂ ସେ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ନଅଟି ପ୍ରବାହମାନ ଶ୍ଲୋକରେ ସେ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଦୁକାକୁ ଅନନ୍ତ ସଂସାର-ସାଗର ପାର କରାଉଥିବା ନୌକା, ପାପର ଅନ୍ଧକାର ମିଟାଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, କାମ-ସର୍ପର ନାଶକାରୀ ଗରୁଡ଼, ଏବଂ ବିବେକ, ବୈରାଗ୍ୟ, ବୋଧ ଓ ଶୀଘ୍ର ମୋକ୍ଷର ଦାତା ରୂପେ ମହିମାମଣ୍ଡିତ କରନ୍ତି — ଯାହା ଏହାକୁ ଅଦ୍ୱୈତ ପରମ୍ପରାରେ ଗୁରୁ-ଭକ୍ତିର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତୋତ୍ର କରେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ତୃତୀୟ ଶ୍ଲୋକ ଗୁରୁଙ୍କ କୃପାର ଶକ୍ତିକୁ ସଜୀବ ଶବ୍ଦରେ ଘୋଷଣା କରେ — ଯିଏ ପାଦୁକାକୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଅତି ଦରିଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଶ୍ରୀର ସ୍ୱାମୀ ହୋଇଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ମୂକ ମଧ୍ୟ ବୃହସ୍ପତି ସମ ବାଣୀ ପାଇଯାଆନ୍ତି। ଶଙ୍କର ପରମ୍ପରାର ଭକ୍ତମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଦୁକାରେ ସଚ୍ଚା ସମର୍ପଣ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ଆଚାର୍ୟ କରିଦେଇଛି — ଯାହା ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରର ଏହି ବଚନର ସଜୀବ ପ୍ରମାଣ ଯେ ପାଦୁକା 'ବୋଧ ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ମୋକ୍ଷ ଦିଏ'।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଅନନ୍ତସଂସାରସମୁଦ୍ରତାର-ନୌକାଯିତାଭ୍ଯାଂ ଗୁରୁଭକ୍ତିଦାଭ୍ଯାମ୍। ଵୈରାଗ୍ଯସାମ୍ରାଜ୍ଯଦପୂଜନାଭ୍ଯାଂ ନମୋ ନମଃ ଶ୍ରୀଗୁରୁପାଦୁକାଭ୍ଯାମ୍॥୧॥
Ananta-samsaara-samudra-taara-naukaayitaabhyaam Guru-bhakti-daabhyaam Vairaagya-saamraajyada-poojanaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (1)
ଅର୍ଥ:ଶ୍ରୀଗୁରୁଙ୍କ ପାଦୁକାକୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର — ଯାହା ଅନନ୍ତ ସଂସାର-ସାଗରକୁ ପାର କରାଇବା ପାଇଁ ନୌକା ସମାନ, ଯାହା ଗୁରୁ-ଭକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ, ଏବଂ ଯାହାର ପୂଜନ ବୈରାଗ୍ୟର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ॥
କଵିତ୍ଵଵାରାଶିନିଶାକରାଭ୍ଯାଂ ଦୌର୍ଭାଗ୍ଯଦାଵାମ୍ବୁଦମାଲିକାଭ୍ଯାମ୍। ଦୂରୀକୃତାନମ୍ରଵିପତ୍ତିତାଭ୍ଯାଂ ନମୋ ନମଃ ଶ୍ରୀଗୁରୁପାଦୁକାଭ୍ଯାମ୍॥୨॥
Kavitva-vaaraashi-nishaakaraabhyaam Daurbhaagya-daavaambuda-maalikaabhyaam Dooreekrita-anamra-vipattitaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (2)
ଅର୍ଥ:ଗୁରୁଙ୍କ ପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହା କବିତ୍ୱର ସାଗରରେ ଜୁଆର ଆଣୁଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ଯାହା ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ରୂପ ଦାବାନଳ ନିର୍ବାପଣକାରୀ ମେଘମାଳା, ଏବଂ ଯାହା ନମନକାରୀଙ୍କ ବିପତ୍ତି ଦୂର କରିଦିଏ॥
ନତା ଯଯୋଃ ଶ୍ରୀପତିତାଂ ସମୀଯୁଃ କଦାଚିଦପ୍ଯାଶୁ ଦରିଦ୍ରଵର୍ଯାଃ। ମୂକାଶ୍ଚ ଵାଚସ୍ପତିତାଂ ହି ତାଭ୍ଯାଂ ନମୋ ନମଃ ଶ୍ରୀଗୁରୁପାଦୁକାଭ୍ଯାମ୍॥୩॥
Nataa Yayoh Shree-patitaam Sameeyuh Kadaachid-apy-aashu Daridra-varyaah Mookaash-cha Vaachaspatitaam Hi Taabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (3)
ଅର୍ଥ:ପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଅତି ଦରିଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଶ୍ରୀସମ୍ପନ୍ନ (ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି) ହୋଇଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ମୂକ ମଧ୍ୟ ବୃହସ୍ପତି ସମ ବାଣୀ (ବାକ୍ପଟୁତା) ପାଇଯାଆନ୍ତି॥
ନାଲୀକନୀକାଶପଦାହୃତାଭ୍ଯାଂ ନାନାଵିମୋହାଦିନିଵାରିକାଭ୍ଯାମ୍। ନମଜ୍ଜନାଭୀଷ୍ଟତତିପ୍ରଦାଭ୍ଯାଂ ନମୋ ନମଃ ଶ୍ରୀଗୁରୁପାଦୁକାଭ୍ଯାମ୍॥୪॥
Naaleeka-neekaasha-pada-aahritaabhyaam Naanaa-vimoha-aadi-nivaarikaabhyaam Namaj-jana-abheeshta-tati-pradaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (4)
ଅର୍ଥ:ପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହା କମଳ ସମ ମନୋହର ହୋଇ ହୃଦୟକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ, ଯାହା ନାନା ମୋହ ଆଦିର ନିବାରଣ କରେ, ଏବଂ ଯାହା ନମନକାରୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଭିଳାଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ॥
ନୃପାଲିମୌଲିଵ୍ରଜରତ୍ନକାନ୍ତି-ସରିଦ୍ଵିରାଜଜ୍ଝଷକନ୍ଯକାଭ୍ଯାମ୍। ନୃପତ୍ଵଦାଭ୍ଯାଂ ନତଲୋକପଙ୍କ୍ତେଃ ନମୋ ନମଃ ଶ୍ରୀଗୁରୁପାଦୁକାଭ୍ଯାମ୍॥୫॥
Nripaali-mauli-vraja-ratna-kaanti-sarid-viraajaj-jhasha-kanyakaabhyaam Nripatva-daabhyaam Nata-loka-pankteh Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (5)
ଅର୍ଥ:ପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହା ନମନକାରୀ ରାଜାମାନଙ୍କ ରତ୍ନଖଚିତ ମୁକୁଟର କାନ୍ତିରେ ପ୍ରକାଶିତ ନଦୀର ମୀନକନ୍ୟା ସମ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଯାହା ନତଜନଙ୍କ ପଂକ୍ତିକୁ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ॥
ପାପାନ୍ଧକାରାର୍କପରମ୍ପରାଭ୍ଯାଂ ତାପତ୍ରଯାହୀନ୍ଦ୍ରଖଗେଶ୍ଵରାଭ୍ଯାମ୍। ଜାଡ୍ଯାବ୍ଧିସଂଶୋଷଣଵାଡଵାଭ୍ଯାଂ ନମୋ ନମଃ ଶ୍ରୀଗୁରୁପାଦୁକାଭ୍ଯାମ୍॥୬॥
Paapaandhakaara-arka-paramparaabhyaam Taapa-traya-aaheendra-khageshvaraabhyaam Jaadya-abdhi-samshoshana-vaadavaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (6)
ଅର୍ଥ:ପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହା ପାପର ଅନ୍ଧକାର ମିଟାଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ-ପରମ୍ପରା, ଯାହା ତ୍ରିବିଧ ତାପ ରୂପ ସର୍ପରାଜ ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ସମାନ, ଏବଂ ଯାହା ଜଡ଼ତା ରୂପ ସାଗରକୁ ଶୁଷ୍କକାରୀ ବଡ଼ବାଗ୍ନି॥
ଶମାଦିଷଟ୍କପ୍ରଦଵୈଭଵାଭ୍ଯାଂ ସମାଧିଦାନଵ୍ରତଦୀକ୍ଷିତାଭ୍ଯାମ୍। ରମାଧଵାଙ୍ଘ୍ରିସ୍ଥିରଭକ୍ତିଦାଭ୍ଯାଂ ନମୋ ନମଃ ଶ୍ରୀଗୁରୁପାଦୁକାଭ୍ଯାମ୍॥୭॥
Shamaadi-shatka-prada-vaibhavaabhyaam Samaadhi-daana-vrata-deekshitaabhyaam Ramaadhava-anghri-sthira-bhakti-daabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (7)
ଅର୍ଥ:ପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହାର ବୈଭବ ଶମ ଆଦି ଷଟ୍କ ଗୁଣ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯାହା ସମାଧି-ଦାନର ବ୍ରତରେ ଦୀକ୍ଷିତ, ଏବଂ ଯାହା ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଚରଣରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ॥
ସ୍ଵାର୍ଚାପରାଣାମଖିଲେଷ୍ଟଦାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵାହାସହାଯାକ୍ଷଧୁରନ୍ଧରାଭ୍ଯାମ୍। ସ୍ଵାନ୍ତାଚ୍ଛଭାଵପ୍ରଦପୂଜନାଭ୍ଯାଂ ନମୋ ନମଃ ଶ୍ରୀଗୁରୁପାଦୁକାଭ୍ଯାମ୍॥୮॥
Svaarchaa-paraanaam Akhila-ishta-daabhyaam Svaahaa-sahaaya-aksha-dhurandharaabhyaam Svaanta-achchha-bhaava-prada-poojanaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (8)
ଅର୍ଥ:ପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହା ନିଜ ପୂଜନରେ ରତ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯାହା (ଯଜ୍ଞାଦିର) ସାହାଯ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱର ଭାର ଧାରଣ କରେ, ଏବଂ ଯାହାର ପୂଜନ ହୃଦୟକୁ ନିର୍ମଳ ଓ ଶାନ୍ତ ଭାବ ପ୍ରଦାନ କରେ॥
କାମାଦିସର୍ପଵ୍ରଜଗାରୁଡାଭ୍ଯାଂ ଵିଵେକଵୈରାଗ୍ଯନିଧିପ୍ରଦାଭ୍ଯାମ୍। ବୋଧପ୍ରଦାଭ୍ଯାଂ ଦୃତମୋକ୍ଷଦାଭ୍ଯାଂ ନମୋ ନମଃ ଶ୍ରୀଗୁରୁପାଦୁକାଭ୍ଯାମ୍॥୯॥
Kaamaadi-sarpa-vraja-gaarudaabhyaam Viveka-vairaagya-nidhi-pradaabhyaam Bodha-pradaabhyaam Drita-moksha-daabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (9)
ଅର୍ଥ:ପାଦୁକାକୁ ନମସ୍କାର — ଯାହା କାମ ଆଦି ସର୍ପସମୂହ ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ସମାନ, ଯାହା ବିବେକ ଓ ବୈରାଗ୍ୟର ନିଧି ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯାହା ବୋଧ ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ମୋକ୍ଷ ଦିଏ॥
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
Guru Paduka Stotram ପାଠର ଲାଭ
ଗୁରୁ-ଭକ୍ତି — ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଓ ସମର୍ପଣ ଗଭୀର କରେ
ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସଂସାର-ସାଗର ପାର କରାଇ ମୋକ୍ଷ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ
ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ, ତ୍ରିବିଧ ତାପ (ତାପ-ତ୍ରୟ) ଓ ପାପର ଅନ୍ଧକାର ନାଶ କରେ
ବିବେକ, ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ଷଟ୍କ ଗୁଣ ପ୍ରଦାନ କରେ
ମୂକଙ୍କୁ ବାଣୀ ଓ ଦରିଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ପନ୍ନତା ପ୍ରଦାନ କରେ, ଏପରି କୁହାଯାଇଛି (ତୃତୀୟ ଶ୍ଲୋକ ଅନୁସାରେ)
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବୋଧ ଓ ଭଗବାନଙ୍କଠାରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ଜଗାଏ
ବିଶେଷତଃ ଗୁରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଗୁରୁବାର, ଗୁରୁଙ୍କ ଦିନରେ ଶୁଭ
Guru Paduka Stotram ପାଠ ବିଧି
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ କିମ୍ବା ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତିମା କିମ୍ବା ପାଦୁକା (ଖଡ଼ାଉ)ର ସମ୍ମୁଖରେ ବସନ୍ତୁ। ସ୍ନାନ ପରେ ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣରେ କିମ୍ବା ପାଦୁକାରେ ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ନଅ ଶ୍ଲୋକ ହାର୍ଦିକ ଭକ୍ତିରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକର ଅର୍ଥ ମନରେ ରଖି, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକର ଶେଷରେ 'ନମୋ ନମଃ ଶ୍ରୀଗୁରୁପାଦୁକାଭ୍ୟାମ୍' ଧୁଆଁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରନ୍ତୁ। ନିତ୍ୟ ପାଠ, ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଗୁରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଗୁରୁବାରରେ, ଗୁରୁଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧନ ଓ କୃପାର ପ୍ରବାହ ଗଭୀର କରେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ Guru Paduka Stotram ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ