శ్రీగురుపాదుకా స్తోత్రమ్
Guru Paduka Stotram in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
'అనంతసంసారసముద్రతార' అని ప్రారంభమయ్యే గురు పాదుకా స్తోత్రం ఆది శంకరాచార్యులచే రచించబడిన తొమ్మిది శ్లోకాల తేజోమయ స్తోత్రం, ఇది గురువు పాదుకలను వందిస్తుంది. ప్రతి శ్లోకం 'నమో నమః శ్రీగురుపాదుకాభ్యాం'తో ముగిసి గురువు పాదుకలను సంసార సాగరపు నావగా, దుర్భాగ్యం, అజ్ఞానపు నాశకాలుగా, వైరాగ్యం, భక్తి, బోధ, మోక్ష దాతలుగా ప్రశంసిస్తుంది. ఇది గురు-భక్తి అత్యంత ప్రియ అభివ్యక్తులలో ఒకటి, ముఖ్యంగా గురు పూర్ణిమ, గురువారాలలో పాడబడుతుంది.
మూలం & కథ
Composed by Adi Shankaracharya; preserved in the Advaita and stotra tradition · Adi Shankaracharya (8th century CE) · 8th century CE
సంప్రదాయం ప్రకారం, యువ శంకరుడు ఒక గురువు అన్వేషణలో నర్మదా తీరానికి చేరి, గౌడపాదుల శిష్యుడైన గోవింద భగవత్పాదుల గుహను కనుగొన్నారు. తన గురువు పాదుకలను (చెప్పులను) చూసి ఆయన హృదయం పొంగి వాటి స్తుతిలో ఈ స్తోత్రాన్ని ఉచ్చరించారు. తొమ్మిది ప్రవహించే శ్లోకాలలో ఆయన గురువు పాదుకలను అనంత సంసార సాగరం దాటించే నావగా, పాపపు అంధకారాన్ని తొలగించే సూర్యుడిగా, కామ-సర్పాలను నశింపజేసే గరుడుడిగా, వివేకం, వైరాగ్యం, బోధ, శీఘ్ర మోక్ష దాతలుగా మహిమామండితం చేస్తారు — ఇది అద్వైత సంప్రదాయంలో గురు-భక్తి సర్వోన్నత స్తోత్రంగా చేస్తుంది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
మూడవ శ్లోకం గురువు కృప శక్తిని సజీవ పదాలలో ప్రకటిస్తుంది — పాదుకలకు ప్రణమిల్లే అతి దరిద్రులు కూడా శీఘ్రమే శ్రీ స్వాములు అవుతారని, మూగవారు కూడా బృహస్పతి వంటి వాణిని పొందుతారని. శంకర సంప్రదాయ భక్తులు గురువు పాదుకలలో నిజమైన సమర్పణ మందబుద్ధులను కూడా ప్రకాశిత ఆచార్యులుగా చేసిందని చెబుతారు — ఇది పాదుకలు 'బోధను ప్రసాదించి శీఘ్ర మోక్షాన్ని ఇస్తాయి' అనే ఈ స్తోత్రపు వాగ్దానపు సజీవ ప్రమాణం.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
అనన్తసంసారసముద్రతార-నౌకాయితాభ్యాం గురుభక్తిదాభ్యామ్। వైరాగ్యసామ్రాజ్యదపూజనాభ్యాం నమో నమః శ్రీగురుపాదుకాభ్యామ్॥౧॥
Ananta-samsaara-samudra-taara-naukaayitaabhyaam Guru-bhakti-daabhyaam Vairaagya-saamraajyada-poojanaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (1)
అర్థం:శ్రీగురువు పాదుకలకు మాటిమాటికీ నమస్కారం — అనంత సంసార సాగరాన్ని దాటించడానికి నావ వంటివి, గురు-భక్తిని ప్రసాదించేవి, వాటి పూజనం వైరాగ్య సామ్రాజ్యాన్ని ప్రసాదించేవి॥
కవిత్వవారాశినిశాకరాభ్యాం దౌర్భాగ్యదావామ్బుదమాలికాభ్యామ్। దూరీకృతానమ్రవిపత్తితాభ్యాం నమో నమః శ్రీగురుపాదుకాభ్యామ్॥౨॥
Kavitva-vaaraashi-nishaakaraabhyaam Daurbhaagya-daavaambuda-maalikaabhyaam Dooreekrita-anamra-vipattitaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (2)
అర్థం:గురువు పాదుకలకు నమస్కారం — కవిత్వ సాగరంలో అలలు లేపే చంద్రుని వంటివి, దుర్భాగ్యమనే దావానలాన్ని ఆర్పే మేఘమాల వంటివి, నమస్కరించేవారి విపత్తులను దూరం చేసేవి॥
నతా యయోః శ్రీపతితాం సమీయుః కదాచిదప్యాశు దరిద్రవర్యాః। మూకాశ్చ వాచస్పతితాం హి తాభ్యాం నమో నమః శ్రీగురుపాదుకాభ్యామ్॥౩॥
Nataa Yayoh Shree-patitaam Sameeyuh Kadaachid-apy-aashu Daridra-varyaah Mookaash-cha Vaachaspatitaam Hi Taabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (3)
అర్థం:పాదుకలకు నమస్కారం — వీటికి ప్రణమిల్లడం వలన అతి దరిద్రులు కూడా శీఘ్రమే శ్రీసంపన్నులు (లక్ష్మీపతులు) అవుతారు, మూగవారు కూడా బృహస్పతి వంటి వాక్పటుత్వం పొందుతారు॥
నాలీకనీకాశపదాహృతాభ్యాం నానావిమోహాదినివారికాభ్యామ్। నమజ్జనాభీష్టతతిప్రదాభ్యాం నమో నమః శ్రీగురుపాదుకాభ్యామ్॥౪॥
Naaleeka-neekaasha-pada-aahritaabhyaam Naanaa-vimoha-aadi-nivaarikaabhyaam Namaj-jana-abheeshta-tati-pradaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (4)
అర్థం:పాదుకలకు నమస్కారం — కమలం వంటి మనోహరమై హృదయాన్ని ఆకర్షించేవి, నానా మోహాదులను నివారించేవి, నమస్కరించేవారి సమస్త అభిలాషలను పూర్తి చేసేవి॥
నృపాలిమౌలివ్రజరత్నకాన్తి-సరిద్విరాజజ్ఝషకన్యకాభ్యామ్। నృపత్వదాభ్యాం నతలోకపఙ్క్తేః నమో నమః శ్రీగురుపాదుకాభ్యామ్॥౫॥
Nripaali-mauli-vraja-ratna-kaanti-sarid-viraajaj-jhasha-kanyakaabhyaam Nripatva-daabhyaam Nata-loka-pankteh Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (5)
అర్థం:పాదుకలకు నమస్కారం — నమస్కరించే రాజుల రత్నఖచిత కిరీటాల కాంతిచే ప్రకాశించే నదీ మీనకన్య వంటి శోభాయమానమైనవి, నతజనుల పంక్తికి రాజ్యాన్ని ప్రసాదించేవి॥
పాపాన్ధకారార్కపరమ్పరాభ్యాం తాపత్రయాహీన్ద్రఖగేశ్వరాభ్యామ్। జాడ్యాబ్ధిసంశోషణవాడవాభ్యాం నమో నమః శ్రీగురుపాదుకాభ్యామ్॥౬॥
Paapaandhakaara-arka-paramparaabhyaam Taapa-traya-aaheendra-khageshvaraabhyaam Jaadya-abdhi-samshoshana-vaadavaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (6)
అర్థం:పాదుకలకు నమస్కారం — పాపమనే అంధకారాన్ని తొలగించే సూర్య పరంపర వంటివి, త్రివిధ తాపాలనే సర్పరాజుకు గరుడుని వంటివి, జడత్వమనే సాగరాన్ని ఎండించే వడవాగ్ని వంటివి॥
శమాదిషట్కప్రదవైభవాభ్యాం సమాధిదానవ్రతదీక్షితాభ్యామ్। రమాధవాఙ్ఘ్రిస్థిరభక్తిదాభ్యాం నమో నమః శ్రీగురుపాదుకాభ్యామ్॥౭॥
Shamaadi-shatka-prada-vaibhavaabhyaam Samaadhi-daana-vrata-deekshitaabhyaam Ramaadhava-anghri-sthira-bhakti-daabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (7)
అర్థం:పాదుకలకు నమస్కారం — వీటి వైభవం శమాది షట్క గుణాలను ప్రసాదిస్తుంది, సమాధి-దాన వ్రతంలో దీక్షితమైనవి, శ్రీహరి చరణాలలో దృఢ భక్తిని ప్రసాదించేవి॥
స్వార్చాపరాణామఖిలేష్టదాభ్యాం స్వాహాసహాయాక్షధురన్ధరాభ్యామ్। స్వాన్తాచ్ఛభావప్రదపూజనాభ్యాం నమో నమః శ్రీగురుపాదుకాభ్యామ్॥౮॥
Svaarchaa-paraanaam Akhila-ishta-daabhyaam Svaahaa-sahaaya-aksha-dhurandharaabhyaam Svaanta-achchha-bhaava-prada-poojanaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (8)
అర్థం:పాదుకలకు నమస్కారం — తమ పూజనంలో నిమగ్నులైన భక్తులకు సమస్త ఇష్టాలను ప్రసాదించేవి, (యజ్ఞాది) సహాయంతో విశ్వ భారాన్ని ధరించేవి, వీటి పూజనం హృదయానికి నిర్మల, శాంత భావాన్ని ప్రసాదించేవి॥
కామాదిసర్పవ్రజగారుడాభ్యాం వివేకవైరాగ్యనిధిప్రదాభ్యామ్। బోధప్రదాభ్యాం దృతమోక్షదాభ్యాం నమో నమః శ్రీగురుపాదుకాభ్యామ్॥౯॥
Kaamaadi-sarpa-vraja-gaarudaabhyaam Viveka-vairaagya-nidhi-pradaabhyaam Bodha-pradaabhyaam Drita-moksha-daabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (9)
అర్థం:పాదుకలకు నమస్కారం — కామాది సర్పసమూహానికి గరుడుని వంటివి, వివేకం, వైరాగ్యమనే నిధిని ప్రసాదించేవి, బోధను ప్రసాదించి శీఘ్ర మోక్షాన్ని ఇచ్చేవి॥
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
Guru Paduka Stotram పారాయణ ప్రయోజనాలు
గురు-భక్తి — ఆధ్యాత్మిక గురువు పట్ల భక్తి, సమర్పణను లోతుగా చేస్తుంది
భక్తుని సంసార సాగరం దాటించి మోక్షం వైపు తీసుకువెళుతుంది
దుర్భాగ్యం, త్రివిధ తాపాలు (తాప-త్రయం), పాపపు అంధకారాన్ని నశింపజేస్తుంది
వివేకం, వైరాగ్యం, షట్క గుణాలను ప్రసాదిస్తుంది
మూగవారికి వాణిని, దరిద్రులకు సంపదను ప్రసాదిస్తుందని చెప్పబడింది (మూడవ శ్లోకం ప్రకారం)
ఆధ్యాత్మిక బోధను, భగవంతునిలో దృఢ భక్తిని జాగృతం చేస్తుంది
ముఖ్యంగా గురు పూర్ణిమ, గురువారాలలో, గురువు దినాన శుభం
Guru Paduka Stotram పారాయణ విధి
తూర్పు దిశగా లేదా మీ గురువు విగ్రహం లేదా పాదుకల (చెప్పుల) ముందు కూర్చోండి. స్నానం తర్వాత దీపం వెలిగించి గురువు చరణాలకు లేదా పాదుకలకు పుష్పాలు సమర్పించండి. తొమ్మిది శ్లోకాలను హృదయపూర్వక భక్తితో పఠించండి, ప్రతిదాని అర్థం మనసులో ఉంచి, ప్రతి శ్లోకం చివర 'నమో నమః శ్రీగురుపాదుకాభ్యాం' అనుపదాన్ని ప్రతిధ్వనింపజేస్తూ. నిత్య పఠనం, ముఖ్యంగా గురు పూర్ణిమ, గురువారాలలో, గురువుతో బంధాన్ని, కృప ప్రవాహాన్ని లోతుగా చేస్తుంది.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి Guru Paduka Stotramను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి