ତୋଟକାଷ୍ଟକମ୍
Totakashtakam in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ତୋଟକାଷ୍ଟକମ୍ ତୋଟକାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଗୁରୁ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ରଚିତ ଆଠଟି ଶ୍ଲୋକର ସ୍ତୋତ୍ର। ଏଥିରେ ସେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅମୃତ-ସାଗର, ସଂସାର-ଦୁଃଖର ନାଶକ ତଥା ଗୁରୁମାନଙ୍କ ଗୁରୁ କହି ଶରଣ ମାଗନ୍ତି। ଏହା ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଗୁରୁ-ଭକ୍ତିର ଆଦର୍ଶ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Totakacharya, disciple of Adi Shankaracharya · Totakacharya · Classical
ତୋଟକାଷ୍ଟକମ୍ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ତୋଟକାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆରୋପିତ। ଏଗୁଡ଼ିକ ତୋଟକାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଗୁରୁ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ଗାନ କରାଯାଇଥିବା ଆଠଟି ଶ୍ଲୋକ — "ହେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର-ଅମୃତର ସାଗର, ସଂସାର-ଦୁଃଖର ନାଶକ, ଗୁରୁମାନଙ୍କ ଗୁରୁ, ମୋର ରକ୍ଷକ ହୁଅ।" ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଗୁରୁ-ଭକ୍ତିର ଆଦର୍ଶ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କୁହାଯାଏ ଯେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ତୋଟକାଷ୍ଟକମ୍ ପାଠ କରିବା ସେହି ଦିବ୍ୟ କୃପାର ନିକଟ ପହଞ୍ଚିବା, ଯାହା ପ୍ରେମରେ ତାହାଙ୍କୁ ଡାକୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରେ ନାହିଁ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଵିଦିତାଖିଲଶାସ୍ତ୍ରସୁଧାଜଲଧେ ମହିତୋପନିଷତ୍ କଥିତାର୍ଥନିଧେ । ହୃଦଯେ କଲଯେ ଵିମଲଂ ଚରଣଂ ଭଵ ଶଂକର ଦେଶିକ ମେ ଶରଣମ୍ ॥ ୧॥ କରୁଣାଵରୁଣାଲଯ ପାଲଯ ମାଂ ଭଵସାଗରଦୁଃଖଵିଦୂନହୃଦମ୍ । ରଚଯାଖିଲଦର୍ଶନତତ୍ତ୍ଵଵିଦଂ ଭଵ ଶଂକର ଦେଶିକ ମେ ଶରଣମ୍ ॥ ୨॥ ଭଵତା ଜନତା ସୁହିତା ଭଵିତା ନିଜବୋଧଵିଚାରଣ ଚାରୁମତେ । କଲଯେଶ୍ଵରଜୀଵଵିଵେକଵିଦଂ ଭଵ ଶଂକର ଦେଶିକ ମେ ଶରଣମ୍ ॥ ୩॥ ଭଵ ଏଵ ଭଵାନିତି ମେ ନିତରାଂ ସମଜାଯତ ଚେତସି କୌତୁକିତା । ମମ ଵାରଯ ମୋହମହାଜଲଧିଂ ଭଵ ଶଂକର ଦେଶିକ ମେ ଶରଣମ୍ ॥ ୪॥ ସୁକୃତେଽଧିକୃତେ ବହୁଧା ଭଵତୋ ଭଵିତା ସମଦର୍ଶନଲାଲସତା । ଅତିଦୀନମିମଂ ପରିପାଲଯ ମାଂ ଭଵ ଶଂକର ଦେଶିକ ମେ ଶରଣମ୍ ॥ ୫॥ ଜଗତୀମଵିତୁଂ କଲିତାକୃତଯୋ ଵିଚରନ୍ତି ମହାମହସଶ୍ଛଲତଃ । ଅହିମାଂଶୁରିଵାତ୍ର ଵିଭାସି ଗୁରୋ ଭଵ ଶଂକର ଦେଶିକ ମେ ଶରଣମ୍ ॥ ୬॥ ଗୁରୁପୁଂଗଵ ପୁଂଗଵକେତନ ତେ ସମତାମଯତାଂ ନହି କୋଽପି ସୁଧୀଃ । ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲ ତତ୍ତ୍ଵନିଧେ ଭଵ ଶଂକର ଦେଶିକ ମେ ଶରଣମ୍ ॥ ୭॥ ଵିଦିତା ନ ମଯା ଵିଶଦୈକକଲା ନ ଚ କିଂଚନ କାଞ୍ଚନମସ୍ତି ଗୁରୋ । ଦ୍ରୁତମେଵ ଵିଧେହି କୃପାଂ ସହଜାଂ ଭଵ ଶଂକର ଦେଶିକ ମେ ଶରଣମ୍ ॥ ୮॥ ଇତି ଶ୍ରୀମତ୍ତୋଟକାଚାର୍ଯଵିରଚିତଂ ଶ୍ରୀଶଙ୍କରଦେଶିକାଷ୍ଟକଂ ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍ ।
viditākhilaśāstrasudhājaladhe mahitopaniṣat kathitārthanidhe | hṛdaye kalaye vimalaṃ caraṇaṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 1|| karuṇāvaruṇālaya pālaya māṃ bhavasāgaraduḥkhavidūnahṛdam | racayākhiladarśanatattvavidaṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 2|| bhavatā janatā suhitā bhavitā nijabodhavicāraṇa cārumate | kalayeśvarajīvavivekavidaṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 3|| bhava eva bhavāniti me nitarāṃ samajāyata cetasi kautukitā | mama vāraya mohamahājaladhiṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 4|| sukṛte'dhikṛte bahudhā bhavato bhavitā samadarśanalālasatā | atidīnamimaṃ paripālaya māṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 5|| jagatīmavituṃ kalitākṛtayo vicaranti mahāmahasaśchalataḥ | ahimāṃśurivātra vibhāsi guro bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 6|| gurupuṃgava puṃgavaketana te samatāmayatāṃ nahi ko'pi sudhīḥ | śaraṇāgatavatsala tattvanidhe bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 7|| viditā na mayā viśadaikakalā na ca kiṃcana kāñcanamasti guro | drutameva vidhehi kṛpāṃ sahajāṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 8|| iti śrīmattoṭakācāryaviracitaṃ śrīśaṅkaradeśikāṣṭakaṃ sampūrṇam |
ଅର୍ଥ:ତୋଟକାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଗୁରୁ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ଗାନ କରାଯାଇଥିବା ଆଠଟି ଶ୍ଲୋକ — "ହେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର-ଅମୃତର ସାଗର, ସଂସାରର ଦୁଃଖ ନାଶକ, ଗୁରୁମାନଙ୍କର ଗୁରୁ, ମୋର ଶରଣ ହୁଅ।" ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଗୁରୁ-ଭକ୍ତିର ଏକ ଆଦର୍ଶ।
Totakashtakam ପାଠର ଲାଭ
ତୋଟକାଷ୍ଟକମ୍ ପାଠରୁ ଦେବତାଙ୍କ କୃପା, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ରକ୍ଷା ମିଳେ, ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।
ଭକ୍ତି ବଢାଏ, ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରେ ଓ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ସ୍ଥିର କରେ।
ସୋମବାର, ତଥା ମହାଶିବରାତ୍ରି ଓ ଶ୍ରାବଣରେ ସର୍ବାଧିକ ଶୁଭ।
ଗୋଟିଏ ଅମୂଲ୍ୟ ସଂସ୍କୃତ ସ୍ତୋତ୍ର, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନିତ୍ୟ ପାଠ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
Totakashtakam ପାଠ ବିଧି
ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁଖ କରି ବସନ୍ତୁ। ଦୀପ ଜାଳି ତୋଟକାଷ୍ଟକମ୍ ଧୀରେ ଧୀରେ ଓ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ। ଏହାର ପାଠ ପ୍ରତିଦିନ, କିମ୍ବା ବିଶେଷ କରି ସୋମବାର ତଥା ମହାଶିବରାତ୍ରି ଓ ଶ୍ରାବଣରେ କରାଯାଇପାରେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ Totakashtakam ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ