તોટકાષ્ટકમ્
Totakashtakam in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
તોટકાષ્ટકમ્ તોટકાચાર્ય દ્વારા પોતાના ગુરુ આદિ શંકરાચાર્યની સ્તુતિમાં રચાયેલ આઠ શ્લોકોનું સ્તોત્ર છે. તેમાં તે ગુરુને સમસ્ત શાસ્ત્રોના અમૃત-સાગર, સંસાર-દુઃખના નાશક તથા ગુરુઓના ગુરુ કહીને શરણ માગે છે. તે શિષ્યની ગુરુ-ભક્તિનો આદર્શ છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Totakacharya, disciple of Adi Shankaracharya · Totakacharya · Classical
તોટકાષ્ટકમ્ પરંપરાગત રીતે તોટકાચાર્યને આરોપિત છે. આ તોટકાચાર્ય દ્વારા પોતાના ગુરુ આદિ શંકરાચાર્યની સ્તુતિમાં ગવાયેલા આઠ શ્લોક છે — "હે સમસ્ત શાસ્ત્ર-અમૃતના સાગર, સંસાર-દુઃખના નાશક, ગુરુઓના ગુરુ, મારા રક્ષક બનો." શિષ્યની ગુરુ-ભક્તિનો આદર્શ.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
કહેવાય છે કે શુદ્ધ અને ભક્તિપૂર્ણ હૃદયથી તોટકાષ્ટકમ્નો પાઠ કરવો એ તે દિવ્ય કૃપાની નિકટ પહોંચવું છે, જે પ્રેમથી તેને પોકારનારાઓને કદી ત્યજતી નથી.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
વિદિતાખિલશાસ્ત્રસુધાજલધે મહિતોપનિષત્ કથિતાર્થનિધે । હૃદયે કલયે વિમલં ચરણં ભવ શંકર દેશિક મે શરણમ્ ॥ ૧॥ કરુણાવરુણાલય પાલય માં ભવસાગરદુઃખવિદૂનહૃદમ્ । રચયાખિલદર્શનતત્ત્વવિદં ભવ શંકર દેશિક મે શરણમ્ ॥ ૨॥ ભવતા જનતા સુહિતા ભવિતા નિજબોધવિચારણ ચારુમતે । કલયેશ્વરજીવવિવેકવિદં ભવ શંકર દેશિક મે શરણમ્ ॥ ૩॥ ભવ એવ ભવાનિતિ મે નિતરાં સમજાયત ચેતસિ કૌતુકિતા । મમ વારય મોહમહાજલધિં ભવ શંકર દેશિક મે શરણમ્ ॥ ૪॥ સુકૃતેઽધિકૃતે બહુધા ભવતો ભવિતા સમદર્શનલાલસતા । અતિદીનમિમં પરિપાલય માં ભવ શંકર દેશિક મે શરણમ્ ॥ ૫॥ જગતીમવિતું કલિતાકૃતયો વિચરન્તિ મહામહસશ્છલતઃ । અહિમાંશુરિવાત્ર વિભાસિ ગુરો ભવ શંકર દેશિક મે શરણમ્ ॥ ૬॥ ગુરુપુંગવ પુંગવકેતન તે સમતામયતાં નહિ કોઽપિ સુધીઃ । શરણાગતવત્સલ તત્ત્વનિધે ભવ શંકર દેશિક મે શરણમ્ ॥ ૭॥ વિદિતા ન મયા વિશદૈકકલા ન ચ કિંચન કાઞ્ચનમસ્તિ ગુરો । દ્રુતમેવ વિધેહિ કૃપાં સહજાં ભવ શંકર દેશિક મે શરણમ્ ॥ ૮॥ ઇતિ શ્રીમત્તોટકાચાર્યવિરચિતં શ્રીશઙ્કરદેશિકાષ્ટકં સમ્પૂર્ણમ્ ।
viditākhilaśāstrasudhājaladhe mahitopaniṣat kathitārthanidhe | hṛdaye kalaye vimalaṃ caraṇaṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 1|| karuṇāvaruṇālaya pālaya māṃ bhavasāgaraduḥkhavidūnahṛdam | racayākhiladarśanatattvavidaṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 2|| bhavatā janatā suhitā bhavitā nijabodhavicāraṇa cārumate | kalayeśvarajīvavivekavidaṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 3|| bhava eva bhavāniti me nitarāṃ samajāyata cetasi kautukitā | mama vāraya mohamahājaladhiṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 4|| sukṛte'dhikṛte bahudhā bhavato bhavitā samadarśanalālasatā | atidīnamimaṃ paripālaya māṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 5|| jagatīmavituṃ kalitākṛtayo vicaranti mahāmahasaśchalataḥ | ahimāṃśurivātra vibhāsi guro bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 6|| gurupuṃgava puṃgavaketana te samatāmayatāṃ nahi ko'pi sudhīḥ | śaraṇāgatavatsala tattvanidhe bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 7|| viditā na mayā viśadaikakalā na ca kiṃcana kāñcanamasti guro | drutameva vidhehi kṛpāṃ sahajāṃ bhava śaṃkara deśika me śaraṇam || 8|| iti śrīmattoṭakācāryaviracitaṃ śrīśaṅkaradeśikāṣṭakaṃ sampūrṇam |
અર્થ:તોટકાચાર્ય દ્વારા પોતાના ગુરુ આદિ શંકરાચાર્યની સ્તુતિમાં ગવાયેલા આઠ શ્લોક — "હે સમસ્ત શાસ્ત્ર-અમૃતના સાગર, સંસારના દુઃખના નાશક, ગુરુઓના ગુરુ, મારા શરણ બનો." શિષ્યની ગુરુ-ભક્તિનો એક આદર્શ.
Totakashtakam પાઠના લાભ
તોટકાષ્ટકમ્ના પાઠથી દેવતાની કૃપા, આશીર્વાદ અને રક્ષા પ્રાપ્ત થાય છે, એમ મનાય છે.
ભક્તિ વધારે છે, મનને શાંત કરે છે અને હૃદયને પ્રભુના સ્મરણમાં સ્થિર કરે છે.
સોમવારે, તથા મહાશિવરાત્રિ અને શ્રાવણમાં સૌથી શુભ છે.
એક અમૂલ્ય સંસ્કૃત સ્તોત્ર, શ્રદ્ધાથી નિત્ય પાઠ માટે યોગ્ય.
Totakashtakam જપ વિધિ
સ્નાન કરીને દેવતાની પ્રતિમા સમક્ષ પૂર્વ કે ઉત્તર દિશા તરફ મુખ કરીને બેસો. દીપ પ્રગટાવી તોટકાષ્ટકમ્નો ધીમે-ધીમે અને ભક્તિભાવથી પાઠ કરો. તેનો પાઠ પ્રતિદિન, અથવા વિશેષ કરીને સોમવારે તથા મહાશિવરાત્રિ અને શ્રાવણમાં કરી શકાય.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Totakashtakam શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ