ఇన్ద్రకృత లక్ష్మీస్తోత్రమ్
Indrakrita Lakshmi Stotram in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
ఇంద్రకృత లక్ష్మీస్తోత్రం దేవరాజు ఇంద్రుడు మహాలక్ష్మిని స్తుతిస్తూ రచించిన స్తోత్రం, ఇది బ్రహ్మవైవర్త పురాణంలో (దేవీభాగవతంలో సమాంతరంగా) ఉంది. ఇది మొదట 'నమో నమః' అనే అందమైన మాలతో దేవిని నమస్కరించి, ఆమె వైకుంఠం, క్షీరసాగరం, స్వర్గం, రాజభవనం, గృహం — ప్రతి లోకంలో లక్ష్మీరూపంలో ప్రకటమవుతుందని చెబుతుంది; ఆమె అనుగ్రహం లేకుంటే జగత్తంతా నిర్జీవమని హెచ్చరిస్తుంది. చివరికి ఇంద్రుడు రాజ్యం, ధనం, జ్ఞానం, విజయం, పరమ సమృద్ధి కోసం హృదయపూర్వకంగా ప్రార్థిస్తాడు.
మూలం & కథ
Brahmavaivarta Purana (Prakriti Khanda, Adhyaya 39); parallel in Devi Bhagavata Purana (Skandha 9, Adhyaya 42) · Attributed to Indra (Devaraja) · Puranic
దేవతలు తమ భాగ్యం, వైభవం, రాజ్యం కోల్పోయినప్పుడు, ఇంద్రుడు దేవి మహాలక్ష్మి వద్దకు చేరి ఈ స్తుతిని అర్పించాడు. బ్రహ్మవైవర్త పురాణంలో (దేవీభాగవతంలో ప్రతిధ్వనించబడిన) వర్ణింపబడిన ఈ స్తోత్రం మొదట 'నమో నమః' మాలతో దేవిని నమస్కరించి, ఆమెను ప్రతి లోకంలో నివసించు సమృద్ధిగా గుర్తించి, చివరికి ఆమెను కోల్పోయిన ధనం, శక్తి, విజయాన్ని తిరిగి ఇవ్వమని ప్రార్థిస్తుంది. ప్రసన్నురాలై లక్ష్మి దేవతలకు వారి వరాలను ప్రసాదించింది. అప్పటి నుండి ఈ స్తోత్రం సమృద్ధిని తిరిగి పొంది పెంచుకొనుటకు ఒక ప్రసిద్ధ ప్రార్థనగా మారింది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఇంద్రుడు, దేవతలు ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించిన తరువాత మహాలక్ష్మి ప్రసన్నురాలై వారికి వారి కోల్పోయిన రాజ్యం, వైభవం, సమృద్ధిని తిరిగి ఇచ్చిందని పురాణాలు చెబుతాయి. దీని బలంతో స్తోత్రపు ఫలశ్రుతి, దీనిని మూడు సంధ్యలలో పఠించువాడు కుబేరునివలె ధనవంతుడు, 'రాజులలో మహారాజు' అగునని వాగ్దానం చేస్తుంది.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
ఓం నమః కమలవాసిన్యై నారాయణ్యై నమో నమః। కృష్ణప్రియాయై సారాయై పద్మాయై చ నమో నమః॥
Om Namah Kamala Vasinyai Narayanyai Namo Namah Krishnapriyayai Sarayai Padmayai Cha Namo Namah
అర్థం:ఓం, కమలంపై నివసించు నారాయణికి మాటిమాటికీ నమస్కారం; కృష్ణప్రియ, సారస్వరూప, పద్మకు నమస్కారం.
పద్మపత్రేక్షణాయై చ పద్మాస్యాయై నమో నమః। పద్మాసనాయై పద్మిన్యై వైష్ణవ్యై చ నమో నమః॥
Padma Patrekshanayai Cha Padmasyayai Namo Namah Padmasanayai Padminyai Vaishnavyai Cha Namo Namah
అర్థం:కమల-నయన, కమల-ముఖ, కమలాసన, పద్మిని, వైష్ణవికి మాటిమాటికీ నమస్కారం.
సర్వసమ్పత్స్వరూపాయై సర్వదాత్ర్యై నమో నమః। సుఖదాయై మోక్షదాయై సిద్ధిదాయై నమో నమః॥
Sarva Sampat Svarupayai Sarvadatryai Namo Namah Sukhadayai Mokshadayai Siddhidayai Namo Namah
అర్థం:సమస్త సంపదల స్వరూప, అందరికీ ఇచ్చునది; సుఖం, మోక్షం, సిద్ధి ఇచ్చునదికి నమస్కారం.
హరిభక్తిప్రదాత్ర్యై చ హర్షదాత్ర్యై నమో నమః। కృష్ణవక్షస్థితాయై చ కృష్ణేశాయై నమో నమః॥
Haribhakti Pradatryai Cha Harshadatryai Namo Namah Krishna Vakshasthitayai Cha Krishneshayai Namo Namah
అర్థం:హరి భక్తి, హర్షం ఇచ్చునది; కృష్ణుని వక్షస్థలంపై నిలిచిన, కృష్ణుని ఈశ్వరికి నమస్కారం.
కృష్ణశోభాస్వరూపాయై రత్నాఢ్యాయై నమో నమః। సమ్పత్త్యధిష్ఠాతృదేవ్యై మహాదేవ్యై నమో నమః॥
Krishna Shobha Svarupayai Ratnadhyayai Namo Namah Sampatti Adhishthatru Devyai Mahadevyai Namo Namah
అర్థం:కృష్ణుని శోభాస్వరూప, రత్నాలతో సంపన్న; సంపదల అధిష్ఠాత్రి దేవి, మహాదేవికి నమస్కారం.
సస్యాధిష్ఠాతృదేవ్యై చ సస్యలక్ష్మ్యై నమో నమః। నమో బుద్ధిస్వరూపాయై బుద్ధిదాయై నమో నమః॥
Sasya Adhishthatru Devyai Cha Sasya Lakshmyai Namo Namah Namo Buddhi Svarupayai Buddhidayai Namo Namah
అర్థం:సస్య (ధాన్య) అధిష్ఠాత్రి దేవి, సస్యలక్ష్మి; బుద్ధిస్వరూప, బుద్ధి ఇచ్చునదికి నమస్కారం.
వైకుణ్ఠే చ మహాలక్ష్మీర్లక్ష్మీః క్షీరోదసాగరే। స్వర్గలక్ష్మీరిన్ద్రగేహే రాజలక్ష్మీర్నృపాలయే॥
Vaikunthe Cha Mahalakshmir Lakshmih Kshiroda Sagare Svarga Lakshmir Indra Gehe Raja Lakshmir Nripalaye
అర్థం:వైకుంఠంలో మీరు మహాలక్ష్మి, క్షీరసాగరంలో లక్ష్మి; ఇంద్రుని భవనంలో స్వర్గలక్ష్మి, రాజు మహలులో రాజలక్ష్మి.
గృహలక్ష్మీశ్చ గృహిణాం గేహే చ గృహదేవతా। సురభిస్సా గవాం మాతా దక్షిణా యజ్ఞకామినీ॥
Griha Lakshmish Cha Grihinam Gehe Cha Griha Devata Surabhih Sa Gavam Mata Dakshina Yajna Kamini
అర్థం:గృహస్థుల ఇంట గృహలక్ష్మి, గృహదేవత; గోవుల తల్లి సురభి, యజ్ఞపు దక్షిణ.
అదితిర్దేవమాతా త్వం కమలా కమలాలయే। స్వాహా త్వం చ హవిర్దానే కవ్యదానే స్వధా స్మృతా॥
Aditir Deva Mata Tvam Kamala Kamalalaye Svaha Tvam Cha Havirdane Kavyadane Svadha Smrita
అర్థం:మీరు దేవతల తల్లి అదితి, కమలాలయంలో కమల; హవిర్దానంలో స్వాహా, కవ్యదానంలో స్వధా అని చెప్పబడుదురు.
త్వం హి విష్ణుస్వరూపా చ సర్వాధారా వసున్ధరా। శుద్ధసత్త్వస్వరూపా త్వం నారాయణపరాయణా॥
Tvam Hi Vishnu Svarupa Cha Sarvadhara Vasundhara Shuddha Sattva Svarupa Tvam Narayana Parayana
అర్థం:మీరే విష్ణుస్వరూప, సర్వాధార వసుంధర; శుద్ధసత్త్వస్వరూప, నారాయణ పరాయణ.
క్రోధహింసావర్జితా చ వరదా చ శుభాననా। పరమార్థప్రదా త్వం చ హరిదాస్యప్రదా పరా॥
Krodha Himsa Varjita Cha Varada Cha Shubhanana Paramartha Prada Tvam Cha Haridasya Prada Para
అర్థం:క్రోధం, హింస లేనిది, వరదాయిని, శుభానన; పరమార్థం ఇచ్చునది, హరి సేవ ఇచ్చు పరా.
యయా వినా జగత్సర్వం భస్మీభూతమసారకమ్। జీవన్మృతం చ విశ్వం చ శవతుల్యం యయా వినా॥
Yaya Vina Jagat Sarvam Bhasmibhutam Asarakam Jivanmritam Cha Vishvam Cha Shava Tulyam Yaya Vina
అర్థం:ఎవరు లేకుంటే సమస్త జగత్తు భస్మమై సారహీనమగునో; ఎవరు లేకుంటే విశ్వం జీవించి కూడ మృతమై శవతుల్యమగునో.
సర్వేషాం చ పరా త్వం హి సర్వబాన్ధవరూపిణీ। యయా వినా న సమ్భాష్యో బాన్ధవైర్బాన్ధవః సదా॥
Sarvesham Cha Para Tvam Hi Sarva Bandhava Rupini Yaya Vina Na Sambhashyo Bandhavair Bandhavah Sada
అర్థం:మీరు అందరికీ పరా, సమస్త బంధుత్వ స్వరూప; ఎవరు లేకుంటే బంధువుతో బంధువు సంభాషణ కూడ జరుగదో.
త్వయా హీనో బన్ధుహీనస్త్వయా యుక్తః సబాన్ధవః। ధర్మార్థకామమోక్షాణాం త్వం చ కారణరూపిణీ॥
Tvaya Hino Bandhuhinas Tvaya Yuktah Sabandhavah Dharma Artha Kama Mokshanam Tvam Cha Karana Rupini
అర్థం:మీరు లేని మనిషి బంధుహీనుడు, మీతో కూడినవాడు సబంధువు; మీరే ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షాల కారణరూపిణి.
స్తనన్ధయానాం త్వం మాతా శిశూనాం శైశవే యథా। తథా త్వం సర్వదా మాతా సర్వేషాం సర్వవిశ్వతః॥
Stanandhayanam Tvam Mata Shishunam Shaishave Yatha Tatha Tvam Sarvada Mata Sarvesham Sarva Vishvatah
అర్థం:శైశవంలో స్తన్యపానం చేయు శిశువులకు తల్లి ఎట్లో, అట్లే మీరు సమస్త విశ్వంలో అందరికీ ఎల్లప్పుడూ తల్లి.
త్యక్తస్తనో మాతృహీనః స చేజ్జీవతి దైవతః। త్వయా హీనో జనః కోఽపి న జీవత్యేవ నిశ్చితమ్॥
Tyakta Stano Matruhinah Sa Chej Jivati Daivatah Tvaya Hino Janah Kopi Na Jivatyeva Nishchitam
అర్థం:మాతృహీన, స్తనహీన శిశువు కూడ దైవవశాత్తు జీవించవచ్చు, కానీ మీరు లేని ఏ మనిషి కూడ నిశ్చయంగా జీవించడు.
సుప్రసన్నస్వరూపా త్వం మే ప్రసన్నా భవామ్బికే। వైరిగ్రహస్తద్విషయం దేహి మహ్యం సనాతని॥
Suprasanna Svarupa Tvam Me Prasanna Bhava Ambike Vairigrahas Tad Vishayam Dehi Mahyam Sanatani
అర్థం:మీరు సుప్రసన్న స్వరూప; ఓ తల్లీ, నాపై ప్రసన్నురాలవు కమ్ము. ఓ సనాతనీ, శత్రువుల వశమైన ఆ సంపదను నాకు తిరిగి ఇమ్ము.
వయం యావత్త్వయా హీనా బన్ధుహీనాశ్చ భిక్షుకాః। సర్వసమ్పద్విహీనాశ్చ తావదేవ హరిప్రియే॥
Vayam Yavat Tvaya Hina Bandhuhinash Cha Bhikshukah Sarva Sampad Vihinash Cha Tavadeva Haripriye
అర్థం:మేము మీరు లేనంత వరకు బంధుహీనులము, భిక్షకులము, సమస్త సంపదల నుండి హీనులము, ఓ హరిప్రియా.
రాజ్యం దేహి శ్రియం దేహి బలం దేహి సురేశ్వరి। కీర్తిం దేహి ధనం దేహి పుత్రాన్మహ్యం చ దేహి వై॥
Rajyam Dehi Shriyam Dehi Balam Dehi Sureshvari Kirtim Dehi Dhanam Dehi Putran Mahyam Cha Dehi Vai
అర్థం:ఓ సురేశ్వరీ! నాకు రాజ్యం ఇమ్ము, శ్రీ ఇమ్ము, బలం ఇమ్ము; కీర్తి ఇమ్ము, ధనం ఇమ్ము, పుత్రులను ఇమ్ము.
కామం దేహి మతిం దేహి భోగాన్దేహి హరిప్రియే। జ్ఞానం దేహి చ ధర్మం చ సర్వసౌభాగ్యమీప్సితమ్॥
Kamam Dehi Matim Dehi Bhogan Dehi Haripriye Jnanam Dehi Cha Dharmam Cha Sarva Saubhagyam Ipsitam
అర్థం:ఓ హరిప్రియా! నాకు కామం, మతి, భోగాలు ఇమ్ము; జ్ఞానం, ధర్మం, సమస్త వాంఛిత సౌభాగ్యం ఇమ్ము.
సర్వాధికారమేవం వై ప్రభావం చ ప్రతాపకమ్। జయం పరాక్రమం యుద్ధే పరమైశ్వర్యమేవ చ॥
Sarva Adhikaram Evam Vai Prabhavam Cha Pratapakam Jayam Parakramam Yuddhe Paramaishvaryam Eva Cha
అర్థం:అట్లే నాకు సమస్త అధికారం, ప్రభావం, ప్రతాపం; యుద్ధంలో జయం, పరాక్రమం, పరమ ఐశ్వర్యం ఇమ్ము.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
Indrakrita Lakshmi Stotram పారాయణ ప్రయోజనాలు
స్వయంగా ఇంద్రుడు చెప్పిన శాస్త్రీయ (పౌరాణిక) స్తోత్రం, గొప్ప ప్రామాణికత గలది
లక్ష్మిని ప్రతి రంగంలో ఉన్నట్లు చూపుతుంది — వైకుంఠం, స్వర్గం, రాజభవనం, గృహం, పంట, గోవులలో
'రాజ్యం దేహి, శ్రియం దేహి, ధనం దేహి' అను ప్రత్యక్ష ప్రార్థనలు దీనిని ధనం, రాజ్యం, విజయపు బలమైన అర్థనగా చేస్తాయి
కోల్పోయిన భాగ్యం, స్థితి, శత్రువులచే అపహరింపబడిన సమృద్ధిని తిరిగి పొందడానికి సంప్రదాయికంగా పఠించబడుతుంది
సమస్త లౌకిక విజయం తల్లి అనుగ్రహం నుండే ప్రవహించునన్న అవగాహనను పెంపొందిస్తుంది
రోజులోని మూడు సంధ్యా సమయాలలో పఠిస్తే కుబేరునివలె సంపన్నుడగునని చెప్పబడుతుంది
కీర్తి, సంతానం, జ్ఞానం, ధర్మం, సంపూర్ణ సౌభాగ్యం కోరువారికి తగినది
Indrakrita Lakshmi Stotram పారాయణ విధి
స్నానం చేసి లక్ష్మీ-నారాయణుని ప్రతిమ ముందు కూర్చొని, నేతి దీపం వెలిగించి, ఎరుపు లేదా కమల పుష్పాలు అర్పించండి. స్తోత్రపు ఫలశ్రుతి మూడు సంధ్యలలో (సంధికాలాలలో) పఠనాన్ని సిఫారసు చేస్తుంది. నమస్కారాలతో ('ఓం నమః కమలవాసిన్యై...') ఆరంభించి, పఠిస్తూ ప్రతి లోకంలో వ్యాపించిన లక్ష్మిని చింతించి, చివరి అర్థనలను ('రాజ్యం దేహి, శ్రియం దేహి...') నిజమైన శరణాగతితో అర్పించండి. ఒక నెల లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం క్రమంగా పఠించడం సంప్రదాయికంగా గొప్ప సౌభాగ్యం తెచ్చునని భావిస్తారు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి Indrakrita Lakshmi Stotramను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి