ഇന്ദ്രകൃത ലക്ഷ്മീസ്തോത്രമ്
Indrakrita Lakshmi Stotram in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
ഇന്ദ്രകൃത ലക്ഷ്മീസ്തോത്രം ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രൻ മഹാലക്ഷ്മിയെ സ്തുതിച്ച് രചിച്ച സ്തോത്രമാണ്; ഇത് ബ്രഹ്മവൈവര്ത്ത പുരാണത്തിലും (ദേവീഭാഗവതത്തില് സമാന്തരമായും) കാണാം. ആദ്യം 'നമോ നമഃ' എന്ന മനോഹരമായ മാലയാല് ദേവിയെ വണങ്ങി, അവള് വൈകുണ്ഠം, പാല്ക്കടല്, സ്വര്ഗം, കൊട്ടാരം, വീട് — എല്ലാ ലോകത്തിലും ലക്ഷ്മീരൂപത്തില് പ്രകടമാകുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു; അവളുടെ അനുഗ്രഹമില്ലാതെ ലോകം മുഴുവന് നിര്ജീവമാണെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കുന്നു. ഒടുവില് ഇന്ദ്രന് രാജ്യം, ധനം, ജ്ഞാനം, വിജയം, പരമ ഐശ്വര്യം എന്നിവയ്ക്കായി ഹൃദയപൂര്വം പ്രാര്ഥിക്കുന്നു.
ഉത്ഭവം & കഥ
Brahmavaivarta Purana (Prakriti Khanda, Adhyaya 39); parallel in Devi Bhagavata Purana (Skandha 9, Adhyaya 42) · Attributed to Indra (Devaraja) · Puranic
ദേവന്മാര് തങ്ങളുടെ ഭാഗ്യം, വൈഭവം, രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോള്, ഇന്ദ്രന് ദേവി മഹാലക്ഷ്മിയെ സമീപിച്ച് ഈ സ്തുതി അര്പ്പിച്ചു. ബ്രഹ്മവൈവര്ത്ത പുരാണത്തില് (ദേവീഭാഗവതത്തില് പ്രതിധ്വനിച്ച) വര്ണിക്കപ്പെട്ട ഈ സ്തോത്രം ആദ്യം 'നമോ നമഃ' മാലയാല് ദേവിയെ വണങ്ങി, അവളെ ഓരോ ലോകത്തിലും വസിക്കുന്ന സമൃദ്ധിയായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ഒടുവില് അവളോട് നഷ്ടപ്പെട്ട ധനം, ശക്തി, വിജയം തിരികെ നല്കാന് പ്രാര്ഥിക്കുന്നു. പ്രസന്നയായ ലക്ഷ്മി ദേവന്മാര്ക്ക് അവരുടെ വരങ്ങള് പ്രദാനം ചെയ്തു. അന്നുമുതല് ഈ സ്തോത്രം സമൃദ്ധി തിരികെ നേടി വര്ധിപ്പിക്കാന് ഒരു പ്രസിദ്ധ പ്രാര്ഥനയായി മാറി.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും ഈ സ്തോത്രം ചൊല്ലിയ ശേഷം മഹാലക്ഷ്മി പ്രസന്നയായി അവര്ക്ക് അവരുടെ നഷ്ടപ്പെട്ട രാജ്യം, വൈഭവം, സമൃദ്ധി തിരികെ നല്കിയെന്ന് പുരാണങ്ങള് പറയുന്നു. ഇതിന്റെ ബലത്തില് സ്തോത്രത്തിന്റെ ഫലശ്രുതി, ഇത് മൂന്ന് സന്ധ്യകളില് ചൊല്ലുന്നവന് കുബേരനെപ്പോലെ ധനവാനും 'രാജാക്കന്മാരില് മഹാരാജാവും' ആകുമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
അർഥസഹിതം പൂർണ പാഠം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
ഓം നമഃ കമലവാസിന്യൈ നാരായണ്യൈ നമോ നമഃ। കൃഷ്ണപ്രിയായൈ സാരായൈ പദ്മായൈ ച നമോ നമഃ॥
Om Namah Kamala Vasinyai Narayanyai Namo Namah Krishnapriyayai Sarayai Padmayai Cha Namo Namah
അർഥം:ഓം, കമലത്തില് വസിക്കുന്ന നാരായണിക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം; കൃഷ്ണപ്രിയ, സാരസ്വരൂപ, പദ്മയ്ക്ക് നമസ്കാരം.
പദ്മപത്രേക്ഷണായൈ ച പദ്മാസ്യായൈ നമോ നമഃ। പദ്മാസനായൈ പദ്മിന്യൈ വൈഷ്ണവ്യൈ ച നമോ നമഃ॥
Padma Patrekshanayai Cha Padmasyayai Namo Namah Padmasanayai Padminyai Vaishnavyai Cha Namo Namah
അർഥം:കമല-നയന, കമല-മുഖി, കമലാസന, പദ്മിനി, വൈഷ്ണവിക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.
സര്വസമ്പത്സ്വരൂപായൈ സര്വദാത്ര്യൈ നമോ നമഃ। സുഖദായൈ മോക്ഷദായൈ സിദ്ധിദായൈ നമോ നമഃ॥
Sarva Sampat Svarupayai Sarvadatryai Namo Namah Sukhadayai Mokshadayai Siddhidayai Namo Namah
അർഥം:സമസ്ത സമ്പത്തിന്റെ സ്വരൂപ, എല്ലാവര്ക്കും നല്കുന്നവള്; സുഖം, മോക്ഷം, സിദ്ധി നല്കുന്നവള്ക്ക് നമസ്കാരം.
ഹരിഭക്തിപ്രദാത്ര്യൈ ച ഹര്ഷദാത്ര്യൈ നമോ നമഃ। കൃഷ്ണവക്ഷസ്ഥിതായൈ ച കൃഷ്ണേശായൈ നമോ നമഃ॥
Haribhakti Pradatryai Cha Harshadatryai Namo Namah Krishna Vakshasthitayai Cha Krishneshayai Namo Namah
അർഥം:ഹരി ഭക്തി, ഹര്ഷം നല്കുന്നവള്; കൃഷ്ണന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്ത് വസിക്കുന്ന, കൃഷ്ണന്റെ ഈശ്വരിക്ക് നമസ്കാരം.
കൃഷ്ണശോഭാസ്വരൂപായൈ രത്നാഢ്യായൈ നമോ നമഃ। സമ്പത്ത്യധിഷ്ഠാതൃദേവ്യൈ മഹാദേവ്യൈ നമോ നമഃ॥
Krishna Shobha Svarupayai Ratnadhyayai Namo Namah Sampatti Adhishthatru Devyai Mahadevyai Namo Namah
അർഥം:കൃഷ്ണന്റെ ശോഭാസ്വരൂപ, രത്നങ്ങളാല് സമ്പന്ന; സമ്പത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാത്രി ദേവി, മഹാദേവിക്ക് നമസ്കാരം.
സസ്യാധിഷ്ഠാതൃദേവ്യൈ ച സസ്യലക്ഷ്മ്യൈ നമോ നമഃ। നമോ ബുദ്ധിസ്വരൂപായൈ ബുദ്ധിദായൈ നമോ നമഃ॥
Sasya Adhishthatru Devyai Cha Sasya Lakshmyai Namo Namah Namo Buddhi Svarupayai Buddhidayai Namo Namah
അർഥം:സസ്യ (ധാന്യ) അധിഷ്ഠാത്രി ദേവി, സസ്യലക്ഷ്മി; ബുദ്ധിസ്വരൂപ, ബുദ്ധി നല്കുന്നവള്ക്ക് നമസ്കാരം.
വൈകുണ്ഠേ ച മഹാലക്ഷ്മീര്ലക്ഷ്മീഃ ക്ഷീരോദസാഗരേ। സ്വര്ഗലക്ഷ്മീരിന്ദ്രഗേഹേ രാജലക്ഷ്മീര്നൃപാലയേ॥
Vaikunthe Cha Mahalakshmir Lakshmih Kshiroda Sagare Svarga Lakshmir Indra Gehe Raja Lakshmir Nripalaye
അർഥം:വൈകുണ്ഠത്തില് നിങ്ങള് മഹാലക്ഷ്മി, ക്ഷീരസാഗരത്തില് ലക്ഷ്മി; ഇന്ദ്രന്റെ ഭവനത്തില് സ്വര്ഗലക്ഷ്മി, രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തില് രാജലക്ഷ്മി.
ഗൃഹലക്ഷ്മീശ്ച ഗൃഹിണാം ഗേഹേ ച ഗൃഹദേവതാ। സുരഭിസ്സാ ഗവാം മാതാ ദക്ഷിണാ യജ്ഞകാമിനീ॥
Griha Lakshmish Cha Grihinam Gehe Cha Griha Devata Surabhih Sa Gavam Mata Dakshina Yajna Kamini
അർഥം:ഗൃഹസ്ഥരുടെ വീട്ടില് ഗൃഹലക്ഷ്മി, ഗൃഹദേവത; ഗോക്കളുടെ മാതാവ് സുരഭി, യജ്ഞത്തിന്റെ ദക്ഷിണ.
അദിതിര്ദേവമാതാ ത്വം കമലാ കമലാലയേ। സ്വാഹാ ത്വം ച ഹവിര്ദാനേ കവ്യദാനേ സ്വധാ സ്മൃതാ॥
Aditir Deva Mata Tvam Kamala Kamalalaye Svaha Tvam Cha Havirdane Kavyadane Svadha Smrita
അർഥം:നിങ്ങള് ദേവന്മാരുടെ മാതാവ് അദിതി, കമലാലയത്തില് കമല; ഹവിര്ദാനത്തില് സ്വാഹാ, കവ്യദാനത്തില് സ്വധാ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ത്വം ഹി വിഷ്ണുസ്വരൂപാ ച സര്വാധാരാ വസുന്ധരാ। ശുദ്ധസത്ത്വസ്വരൂപാ ത്വം നാരായണപരായണാ॥
Tvam Hi Vishnu Svarupa Cha Sarvadhara Vasundhara Shuddha Sattva Svarupa Tvam Narayana Parayana
അർഥം:നിങ്ങള് തന്നെ വിഷ്ണുസ്വരൂപ, സര്വാധാര വസുന്ധര; ശുദ്ധസത്ത്വസ്വരൂപ, നാരായണ പരായണ.
ക്രോധഹിംസാവര്ജിതാ ച വരദാ ച ശുഭാനനാ। പരമാര്ഥപ്രദാ ത്വം ച ഹരിദാസ്യപ്രദാ പരാ॥
Krodha Himsa Varjita Cha Varada Cha Shubhanana Paramartha Prada Tvam Cha Haridasya Prada Para
അർഥം:ക്രോധം, ഹിംസ ഇല്ലാത്തവള്, വരദായിനി, ശുഭാനന; പരമാര്ഥം നല്കുന്നവള്, ഹരി സേവ നല്കുന്ന പര.
യയാ വിനാ ജഗത്സര്വം ഭസ്മീഭൂതമസാരകമ്। ജീവന്മൃതം ച വിശ്വം ച ശവതുല്യം യയാ വിനാ॥
Yaya Vina Jagat Sarvam Bhasmibhutam Asarakam Jivanmritam Cha Vishvam Cha Shava Tulyam Yaya Vina
അർഥം:ആരില്ലാതെ സമസ്ത ജഗത്തും ഭസ്മമായി സാരഹീനമാകുന്നുവോ; ആരില്ലാതെ വിശ്വം ജീവിച്ചിരുന്നിട്ടും മൃതമായി ശവതുല്യമാകുന്നുവോ.
സര്വേഷാം ച പരാ ത്വം ഹി സര്വബാന്ധവരൂപിണീ। യയാ വിനാ ന സമ്ഭാഷ്യോ ബാന്ധവൈര്ബാന്ധവഃ സദാ॥
Sarvesham Cha Para Tvam Hi Sarva Bandhava Rupini Yaya Vina Na Sambhashyo Bandhavair Bandhavah Sada
അർഥം:നിങ്ങള് എല്ലാവര്ക്കും പര, സമസ്ത ബന്ധുത്വ സ്വരൂപ; ആരില്ലാതെ ബന്ധുവിനോട് ബന്ധുവിന്റെ സംഭാഷണവും നടക്കാത്തുവോ.
ത്വയാ ഹീനോ ബന്ധുഹീനസ്ത്വയാ യുക്തഃ സബാന്ധവഃ। ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാം ത്വം ച കാരണരൂപിണീ॥
Tvaya Hino Bandhuhinas Tvaya Yuktah Sabandhavah Dharma Artha Kama Mokshanam Tvam Cha Karana Rupini
അർഥം:നിങ്ങളില്ലാത്ത മനുഷ്യന് ബന്ധുഹീനന്, നിങ്ങളോട് കൂടിയവന് സബന്ധു; നിങ്ങള് തന്നെ ധര്മം, അര്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയുടെ കാരണരൂപിണി.
സ്തനന്ധയാനാം ത്വം മാതാ ശിശൂനാം ശൈശവേ യഥാ। തഥാ ത്വം സര്വദാ മാതാ സര്വേഷാം സര്വവിശ്വതഃ॥
Stanandhayanam Tvam Mata Shishunam Shaishave Yatha Tatha Tvam Sarvada Mata Sarvesham Sarva Vishvatah
അർഥം:ശൈശവത്തില് സ്തന്യപാനം ചെയ്യുന്ന ശിശുക്കള്ക്ക് മാതാവ് എങ്ങനെയോ, അങ്ങനെ തന്നെ നിങ്ങള് സമസ്ത വിശ്വത്തിലും എല്ലാവര്ക്കും എപ്പോഴും മാതാവ്.
ത്യക്തസ്തനോ മാതൃഹീനഃ സ ചേജ്ജീവതി ദൈവതഃ। ത്വയാ ഹീനോ ജനഃ കോഽപി ന ജീവത്യേവ നിശ്ചിതമ്॥
Tyakta Stano Matruhinah Sa Chej Jivati Daivatah Tvaya Hino Janah Kopi Na Jivatyeva Nishchitam
അർഥം:മാതൃഹീന, സ്തനഹീന ശിശുവും ദൈവവശാല് ജീവിച്ചേക്കാം, എന്നാല് നിങ്ങളില്ലാത്ത ഒരു മനുഷ്യനും നിശ്ചയമായും ജീവിക്കുകയില്ല.
സുപ്രസന്നസ്വരൂപാ ത്വം മേ പ്രസന്നാ ഭവാമ്ബികേ। വൈരിഗ്രഹസ്തദ്വിഷയം ദേഹി മഹ്യം സനാതനി॥
Suprasanna Svarupa Tvam Me Prasanna Bhava Ambike Vairigrahas Tad Vishayam Dehi Mahyam Sanatani
അർഥം:നിങ്ങള് സുപ്രസന്ന സ്വരൂപ; ഹേ മാതാവേ, എന്നില് പ്രസന്നയാകൂ. ഹേ സനാതനീ, ശത്രുക്കളുടെ വശമായ ആ സമ്പത്ത് എനിക്ക് മടക്കിത്തരൂ.
വയം യാവത്ത്വയാ ഹീനാ ബന്ധുഹീനാശ്ച ഭിക്ഷുകാഃ। സര്വസമ്പദ്വിഹീനാശ്ച താവദേവ ഹരിപ്രിയേ॥
Vayam Yavat Tvaya Hina Bandhuhinash Cha Bhikshukah Sarva Sampad Vihinash Cha Tavadeva Haripriye
അർഥം:ഞങ്ങള് നിങ്ങളില്ലാത്തിടത്തോളം ബന്ധുഹീനര്, ഭിക്ഷുകര്, സമസ്ത സമ്പത്തില് നിന്നും ഹീനര്, ഹേ ഹരിപ്രിയേ.
രാജ്യം ദേഹി ശ്രിയം ദേഹി ബലം ദേഹി സുരേശ്വരി। കീര്തിം ദേഹി ധനം ദേഹി പുത്രാന്മഹ്യം ച ദേഹി വൈ॥
Rajyam Dehi Shriyam Dehi Balam Dehi Sureshvari Kirtim Dehi Dhanam Dehi Putran Mahyam Cha Dehi Vai
അർഥം:ഹേ സുരേശ്വരീ! എനിക്ക് രാജ്യം തരൂ, ശ്രീ തരൂ, ബലം തരൂ; കീര്ത്തി തരൂ, ധനം തരൂ, പുത്രന്മാരെ തരൂ.
കാമം ദേഹി മതിം ദേഹി ഭോഗാന്ദേഹി ഹരിപ്രിയേ। ജ്ഞാനം ദേഹി ച ധര്മം ച സര്വസൌഭാഗ്യമീപ്സിതമ്॥
Kamam Dehi Matim Dehi Bhogan Dehi Haripriye Jnanam Dehi Cha Dharmam Cha Sarva Saubhagyam Ipsitam
അർഥം:ഹേ ഹരിപ്രിയേ! എനിക്ക് കാമം, മതി, ഭോഗങ്ങള് തരൂ; ജ്ഞാനം, ധര്മം, സമസ്ത വാഞ്ഛിത സൗഭാഗ്യം തരൂ.
സര്വാധികാരമേവം വൈ പ്രഭാവം ച പ്രതാപകമ്। ജയം പരാക്രമം യുദ്ധേ പരമൈശ്വര്യമേവ ച॥
Sarva Adhikaram Evam Vai Prabhavam Cha Pratapakam Jayam Parakramam Yuddhe Paramaishvaryam Eva Cha
അർഥം:അങ്ങനെ തന്നെ എനിക്ക് സമസ്ത അധികാരം, പ്രഭാവം, പ്രതാപം; യുദ്ധത്തില് ജയം, പരാക്രമം, പരമ ഐശ്വര്യം തരൂ.
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
Indrakrita Lakshmi Stotram പാരായണ ഫലങ്ങൾ
സ്വയം ഇന്ദ്രന് പറഞ്ഞ ശാസ്ത്രീയ (പൗരാണിക) സ്തോത്രം, മഹത്തായ പ്രാമാണികത ഉള്ളത്
ലക്ഷ്മിയെ ഓരോ മേഖലയിലും ഉള്ളതായി കാണിക്കുന്നു — വൈകുണ്ഠം, സ്വര്ഗം, കൊട്ടാരം, വീട്, വിള, ഗോക്കളില്
'രാജ്യം ദേഹി, ശ്രിയം ദേഹി, ധനം ദേഹി' എന്ന നേരിട്ടുള്ള പ്രാര്ഥനകള് ഇതിനെ ധനം, രാജ്യം, വിജയത്തിന്റെ ശക്തമായ അപേക്ഷയാക്കുന്നു
നഷ്ടപ്പെട്ട ഭാഗ്യം, സ്ഥിതി, ശത്രുക്കളാല് അപഹരിക്കപ്പെട്ട സമൃദ്ധി തിരികെ നേടാന് പാരമ്പര്യമായി ചൊല്ലുന്നു
സമസ്ത ലൗകിക വിജയം മാതാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തില് നിന്നുതന്നെ പ്രവഹിക്കുന്നുവെന്ന അവബോധം വളര്ത്തുന്നു
ദിവസത്തിലെ മൂന്ന് സന്ധ്യാ സമയങ്ങളില് ചൊല്ലിയാല് കുബേരനെപ്പോലെ സമ്പന്നനാകുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു
കീര്ത്തി, സന്താനം, ജ്ഞാനം, ധര്മം, സമ്പൂര്ണ സൗഭാഗ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്ക്ക് ഉചിതം
Indrakrita Lakshmi Stotram പാരായണ വിധി
സ്നാനം ചെയ്ത് ലക്ഷ്മീ-നാരായണന്റെ പ്രതിമയ്ക്ക് മുന്നില് ഇരുന്ന്, നെയ്വിളക്ക് കത്തിച്ച്, ചുവന്നതോ താമരയോ ആയ പുഷ്പങ്ങള് അര്പ്പിക്കുക. സ്തോത്രത്തിന്റെ ഫലശ്രുതി മൂന്ന് സന്ധ്യകളില് (സന്ധികാലങ്ങളില്) ചൊല്ലുന്നത് ശുപാര്ശ ചെയ്യുന്നു. നമസ്കാരങ്ങളോടെ ('ഓം നമഃ കമലവാസിന്യൈ...') ആരംഭിച്ച്, ചൊല്ലുമ്പോള് ഓരോ ലോകത്തിലും വ്യാപിച്ച ലക്ഷ്മിയെ ചിന്തിച്ച്, അവസാന അപേക്ഷകള് ('രാജ്യം ദേഹി, ശ്രിയം ദേഹി...') യഥാര്ഥ ശരണാഗതിയോടെ അര്പ്പിക്കുക. ഒരു മാസമോ അതില് കൂടുതലോ ക്രമമായി ചൊല്ലുന്നത് പാരമ്പര്യമായി മഹത്തായ സൗഭാഗ്യം കൊണ്ടുവരുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ Indrakrita Lakshmi Stotram ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ