দশাবতার স্তোত্রম্ — প্রলযপযোধিজলে (জযদেব)
Dashavatara Stotram — Pralaya Payodhi Jale (Jayadeva) in Bengali · বাংলা
উৎপত্তি ও কাহিনি
Gita Govinda by Jayadeva · Jayadeva · 12th century
Jayadeva, the court poet of King Lakshmana Sena and a native of Kenduli (Kendubilwa) in Odisha, composed the Gita Govinda — one of the supreme works of Sanskrit devotional poetry. Its opening Dashavatara Stotra, 'Pralaya payodhi jale', praises the ten incarnations of Vishnu and has been sung for centuries in the seva of Lord Jagannatha at Puri, making it one of the most beloved hymns of Odisha and of all Vaishnavas.
✦ শাস্ত্রে যেমন বলা হয়েছে
It is said that to sing the deeds of all ten avatars in this one hymn is to take shelter of the Lord in every form He assumes for the protection of dharma — age after age, 'jaya jagadisha hare'.
মন্ত্র
যেকোনো পঙ্ক্তি বা ▶ বোতাম ছুঁয়ে শুনুন
প্রলযপযোধিজলে ধৃতবানসি বেদং বিহিতবহিত্রচরিত্রমখেদম্ । কেশব ধৃতমীনশরীর জয জগদীশ হরে ॥ ১॥ ক্ষিতিরতিবিপুলতরে তব তিষ্ঠতি পৃষ্ঠে ধরণিধরণকিণচক্রগরিষ্ঠে । কেশব ধৃতকচ্ছপরূপ জয জগদীশ হরে ॥ ২॥ বসতি দশনশিখরে ধরণী তব লগ্না শশিনি কলঙ্ককলেব নিমগ্না । কেশব ধৃতসূকররূপ জয জগদীশ হরে ॥ ৩॥ তব করকমলবরে নখমদ্ভুতশৃঙ্গং দলিতহিরণ্যকশিপুতনুভৃঙ্গম্ । কেশব ধৃতনরহরিরূপ জয জগদীশ হরে ॥ ৪॥ ছলযসি বিক্রমণে বলিমদ্ভুতবামন পদনখনীরজনিতজনপাবন । কেশব ধৃতবামনরূপ জয জগদীশ হরে ॥ ৫॥ ক্ষত্রিযরুধিরমযে জগদপগতপাপং স্নপযসি পযসি শমিতভবতাপম্ । কেশব ধৃতভৃগুপতিরূপ জয জগদীশ হরে ॥ ৬॥ বিতরসি দিক্ষু রণে দিক্পতিকমনীযং দশমুখমৌলিবলিং রমণীযম্ । কেশব ধৃতরামশরীর জয জগদীশ হরে ॥ ৭॥ বহসি বপুষি বিশদে বসনং জলদাভং হলহতিভীতিমিলিতযমুনাভম্ । কেশব ধৃতহলধররূপ জয জগদীশ হরে ॥ ৮॥ নিন্দসি যজ্ঞবিধেরহহ শ্রুতিজাতং সদযহৃদযদর্শিতপশুঘাতম্ । কেশব ধৃতবুদ্ধশরীর জয জগদীশ হরে ॥ ৯॥ ম্লেচ্ছনিবহনিধনে কলযসি করবালং ধূমকেতুমিব কিমপি করালম্ । কেশব ধৃতকল্কিশরীর জয জগদীশ হরে ॥ ১০॥ শ্রীজযদেবকবেরিদমুদিতমুদারং শৃণু সুখদং শুভদং ভবসারম্ । কেশব ধৃতদশবিধরূপ জয জগদীশ হরে ॥ ১১॥
pralayapayodhijale dhṛtavānasi vedaṃ vihitavahitracaritramakhedam | keśava dhṛtamīnaśarīra jaya jagadīśa hare || 1|| kṣitirativipulatare tava tiṣṭhati pṛṣṭhe dharaṇidharaṇakiṇacakragariṣṭhe | keśava dhṛtakacchaparūpa jaya jagadīśa hare || 2|| vasati daśanaśikhare dharaṇī tava lagnā śaśini kalaṅkakaleva nimagnā | keśava dhṛtasūkararūpa jaya jagadīśa hare || 3|| tava karakamalavare nakhamadbhutaśṛṅgaṃ dalitahiraṇyakaśiputanubhṛṅgam | keśava dhṛtanaraharirūpa jaya jagadīśa hare || 4|| chalayasi vikramaṇe balimadbhutavāmana padanakhanīrajanitajanapāvana | keśava dhṛtavāmanarūpa jaya jagadīśa hare || 5|| kṣatriyarudhiramaye jagadapagatapāpaṃ snapayasi payasi śamitabhavatāpam | keśava dhṛtabhṛgupatirūpa jaya jagadīśa hare || 6|| vitarasi dikṣu raṇe dikpatikamanīyaṃ daśamukhamaulibaliṃ ramaṇīyam | keśava dhṛtarāmaśarīra jaya jagadīśa hare || 7|| vahasi vapuṣi viśade vasanaṃ jaladābhaṃ halahatibhītimilitayamunābham | keśava dhṛtahaladhararūpa jaya jagadīśa hare || 8|| nindasi yajñavidherahaha śrutijātaṃ sadayahṛdayadarśitapaśughātam | keśava dhṛtabuddhaśarīra jaya jagadīśa hare || 9|| mlecchanivahanidhane kalayasi karavālaṃ dhūmaketumiva kimapi karālam | keśava dhṛtakalkiśarīra jaya jagadīśa hare || 10|| śrījayadevakaveridamuditamudāraṃ śṛṇu sukhadaṃ śubhadaṃ bhavasāram | keśava dhṛtadaśavidharūpa jaya jagadīśa hare || 11||
অর্থ:Jayadeva's celebrated hymn to the ten incarnations (Dashavatara) of Lord Vishnu, from the Gita Govinda — saluting Him as Matsya (fish), Kurma (tortoise), Varaha (boar), Narasimha (man-lion), Vamana (dwarf), Parashurama, Rama, Balarama, Buddha and Kalki, each verse ending 'Jaya Jagadisha Hare' — Glory to You, Lord of the Universe, O Hari!
Dashavatara Stotram — Pralaya Payodhi Jale (Jayadeva) পাঠের উপকারিতা
Glorifies all ten avatars of Vishnu in a single hymn — recited for the Lord's protection and grace through every age and circumstance.
A masterpiece of Jayadeva's Gita Govinda, sung daily at the Jagannatha temple in Puri and cherished across Odisha and India.
Cultivates deep devotion (bhakti) and remembrance of the Lord's deeds; melodious and beloved in kirtan.
Especially auspicious on Ekadashi, Janmashtami, Rama Navami and during Vishnu festivals.
Dashavatara Stotram — Pralaya Payodhi Jale (Jayadeva) পাঠের নিয়ম
Bathe and sit facing east or north before an image of Lord Vishnu or Jagannatha. Light a lamp and sing or recite the ten verses melodiously, dwelling on each avatar, ending each with 'Jaya Jagadisha Hare'. It is often sung as kirtan and is especially loved on Ekadashi.
প্রায়শ জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
এগুলিও পড়ুন
ॐ
সম্পূর্ণ Dashavatara Stotram — Pralaya Payodhi Jale (Jayadeva) শ্লোকে-শ্লোকে অর্থসহ পড়ুন, অথবা আরও পবিত্র পাঠ দেখুন