ଶିଵାଷ୍ଟକମ୍ (ଵ୍ଯାସ)
Shivashtakam (Vyasa) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଶିବାଷ୍ଟକମ୍ (ବ୍ୟାସ) ଋଷି ବେଦ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଆଠ ଶ୍ଳୋକର ସ୍ତୁତି, ଯାହା ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର କାଶୀଖଣ୍ଡରେ ମିଳେ। ଏହା ଶିବଙ୍କୁ ପରମେଶ୍ୱର ଓ ମୋକ୍ଷଦାତା ରୂପେ ବନ୍ଦନା କରେ। ଏହାକୁ ସୋମବାର ଓ ମହାଶିବରାତ୍ରିରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଜପ କରାଯାଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Skanda Purana, Kashi Khanda · Veda Vyasa · Puranic
ଶିବାଷ୍ଟକମ୍ (ବ୍ୟାସ) ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ବେଦ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଆରୋପିତ। ଏହା ଋଷି ବେଦ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଆଠ ଶ୍ଳୋକର ସ୍ତୁତି, ଯାହା ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର କାଶୀଖଣ୍ଡରେ ମିଳେ — ଶିବଙ୍କୁ ପରମେଶ୍ୱର ଓ ମୋକ୍ଷଦାତା ରୂପେ ବନ୍ଦନା କରେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କୁହାଯାଏ ଯେ ଶିବାଷ୍ଟକମ୍ (ବ୍ୟାସ)କୁ ଆନ୍ତରିକ ଓ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ଜପ କରିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେବା, ଯିଏ ପ୍ରେମରେ ତାଙ୍କୁ ଡାକୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ । ଏକୋ ରୁଦ୍ରୋ ନ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ଯତସ୍ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମୈଵୈକଂ ନେହ ନାନାସ୍ତି କିଞ୍ଚିତ୍ । ଯଦ୍ଯପ୍ଯନ୍ଯଃ କୋଽପି ଵା କୁତ୍ରଚିଦ୍ଵା ଵ୍ଯାଚଷ୍ଟାଂ ତଦ୍ଯସ୍ଯ ଶକ୍ତିର୍ମଦଗ୍ରେ ॥ ୧॥ ଯଃ କ୍ଷୀରାବ୍ଧେର୍ମନ୍ଦରାଘାତଜାତୋ ଜ୍ଵାଲାମାଲୀ କାଲକୂଟୋଽତିଭୀମଃ । ତଂ ସୋଢୁଂ ଵା କୋ ପରୋଽଭୂନ୍ମହେଶାଦ୍ଯତ୍କୀଲାଭିଃ କୃଷ୍ଣତାମାପ ଵିଷ୍ଣୁଃ ॥ ୨॥ ଯଦ୍ଵାଣୋଽଭୂଚ୍ଛ୍ରୀପତିର୍ଯସ୍ଯ ଯନ୍ତା ଲୋକେଶୋ ଯତ୍ସ୍ଯନ୍ଦନଂ ଭୂଃ ସମସ୍ତା । ଵାହା ଵେଦା ଯସ୍ଯ ଯେନେଷୁପାତାଦ୍ଦଗ୍ଧା ଗ୍ରାମାସ୍ତ୍ରୈପୁରାସ୍ତତ୍ସମଃ କଃ ॥ ୩॥ ଯଂ କନ୍ଦର୍ପୋ ଵୀକ୍ଷମାଣଃ ସମାନଂ ଦେଵୈରନ୍ଯୈର୍ଭସ୍ମଜାତଃ ସ୍ଵଯଂ ହି । ପୌଷ୍ପୈର୍ବାଣୈଃ ସର୍ଵଵିଶ୍ଵୈକଜେତା କୋ ଵା ସ୍ତୁତ୍ଯଃ କାମଜେତୁସ୍ତତୋଽନ୍ଯଃ ॥ ୪॥ ଯଂ ଵୈ ଵେଦୋ ଵେଦ ନୋ ନୈଵ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନୋ ଵା ଵେଧା ନୋ ମନୋ ନୈଵ ଵାଣୀ । ତଂ ଦେଵେଶଂ ମାଦୃଶଃ କୋଽଲ୍ପମେଧା ଯାଥାତ୍ମ୍ଯାଦ୍ଵୈ ଵେତ୍ତ୍ଯହୋ ଵିଶ୍ଵନାଥମ୍ ॥ ୫॥ ଯସ୍ମିନ୍ସର୍ଵଂ ଯସ୍ତୁ ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵୋ ଯୋ ଵୈ କର୍ତା ଯୋଽଵିତା ଯୋଽପହର୍ତା । ନୋ ଯସ୍ଯାଦିର୍ଯଃ ସମସ୍ତାଦିରେକୋ ନୋ ଯସ୍ଯାନ୍ତୋ ଯୋଽନ୍ତକୃତ୍ତଂ ନତୋଽସ୍ମି ॥ ୬॥ ଯସ୍ଯୈକାଖ୍ଯା ଵାଜିମେଧେନ ତୁଲ୍ଯା ଯସ୍ଯ ନତ୍ଯା ଚୈକଯାଲ୍ପେନ୍ଦ୍ରଲକ୍ଷ୍ମୀଃ । ଯସ୍ଯ ସ୍ତୁତ୍ଯା ଲଭ୍ଯତେ ସତ୍ଯଲୋକୋ ଯସ୍ଯାର୍ଚାତୋ ମୋକ୍ଷଲକ୍ଷ୍ମୀରଦୂରା ॥ ୭। ନାନ୍ଯଂ ଦେଵଂ ଵେଦ୍ମ୍ଯହଂ ଶ୍ରୀମହେଶାନ୍ନାନ୍ଯଂ ଦେଵଂ ସ୍ତୌମି ଶମ୍ଭୋରୃତେଽହମ୍ । ନାନ୍ଯଂ ଦେଵଂ ଵା ନମାମି ତ୍ରିନେତ୍ରାତ୍ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯମେତନ୍ମୃଷା ନ ॥ ୮॥ ଇତ୍ଥଂ ଯାଵତ୍ସ୍ତୌତି ଶମ୍ଭୁଂ ମହର୍ଷିସ୍ତାଵନ୍ନନ୍ଦୀ ଶାମ୍ଭଵାଦ୍ଦୃକ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ । ତଦ୍ଦୋଃ ସ୍ତମ୍ଭଂ ତ୍ଯକ୍ତଵାଂଶ୍ଚାବଭାଷେ ସ୍ମାଯଂ ସ୍ମାଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ନମୋ ଵଃ ॥ ୯॥ ନନ୍ଦିକେଶ୍ଵର ଉଵାଚ । ଇଦଂ ସ୍ତଵଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ଵ୍ଯାସ ତେ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ଯଃ ପଠିଷ୍ଯତି ମେଧାଵୀ ତସ୍ଯ ତୁଷ୍ଯତି ଶଙ୍କରଃ ॥ ୧୦॥ ଵ୍ଯାସାଷ୍ଟକମିଦଂ ପ୍ରାତଃ ପଠିତଵ୍ଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ । ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନପାପଶମନଂ ଶିଵସାନ୍ନିଧ୍ଯକାରକମ୍ ॥ ୧୧॥ ମାତୃହା ପିତୃହା ଵାପି ଗୋଘ୍ନୋ ବାଲଘ୍ର ଏଵ ଵା । ସୁରାପୀ ସ୍ଵର୍ଣହୃଦ୍ଵାପି ନିଷ୍ପାପୋ ସ୍ଯାଃ ସ୍ତୁତେର୍ଜପାତ୍ ॥ ୧୨॥ ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଦପୁରାଣେ କାଶୀଖଣ୍ଡେ ପୂର୍ଵାର୍ଦ୍ଧେ ପଞ୍ଚନଵତିତମା- ଧ୍ଯାଯାନ୍ତର୍ଗତଂ ଵ୍ଯାସକୃତଂ ଶିଵାଷ୍ଟକସ୍ତୋତ୍ରଂ ସମାପ୍ତମ୍ ।
vyāsa uvāca | eko rudro na dvitīyo yatastadbrahmaivaikaṃ neha nānāsti kiñcit | yadyapyanyaḥ ko'pi vā kutracidvā vyācaṣṭāṃ tadyasya śaktirmadagre || 1|| yaḥ kṣīrābdhermandarāghātajāto jvālāmālī kālakūṭo'tibhīmaḥ | taṃ soḍhuṃ vā ko paro'bhūnmaheśādyatkīlābhiḥ kṛṣṇatāmāpa viṣṇuḥ || 2|| yadvāṇo'bhūcchrīpatiryasya yantā lokeśo yatsyandanaṃ bhūḥ samastā | vāhā vedā yasya yeneṣupātāddagdhā grāmāstraipurāstatsamaḥ kaḥ || 3|| yaṃ kandarpo vīkṣamāṇaḥ samānaṃ devairanyairbhasmajātaḥ svayaṃ hi | pauṣpairbāṇaiḥ sarvaviśvaikajetā ko vā stutyaḥ kāmajetustato'nyaḥ || 4|| yaṃ vai vedo veda no naiva viṣṇurno vā vedhā no mano naiva vāṇī | taṃ deveśaṃ mādṛśaḥ ko'lpamedhā yāthātmyādvai vettyaho viśvanātham || 5|| yasminsarvaṃ yastu sarvatra sarvo yo vai kartā yo'vitā yo'pahartā | no yasyādiryaḥ samastādireko no yasyānto yo'ntakṛttaṃ nato'smi || 6|| yasyaikākhyā vājimedhena tulyā yasya natyā caikayālpendralakṣmīḥ | yasya stutyā labhyate satyaloko yasyārcāto mokṣalakṣmīradūrā || 7| nānyaṃ devaṃ vedmyahaṃ śrīmaheśānnānyaṃ devaṃ staumi śambhorṛte'ham | nānyaṃ devaṃ vā namāmi trinetrātsatyaṃ satyaṃ satyametanmṛṣā na || 8|| itthaṃ yāvatstauti śambhuṃ maharṣistāvannandī śāmbhavāddṛkprasādāt | taddoḥ stambhaṃ tyaktavāṃścābabhāṣe smāyaṃ smāyaṃ brāhmaṇebhyo namo vaḥ || 9|| nandikeśvara uvāca | idaṃ stavaṃ mahāpuṇyaṃ vyāsa te parikīrtitam | yaḥ paṭhiṣyati medhāvī tasya tuṣyati śaṅkaraḥ || 10|| vyāsāṣṭakamidaṃ prātaḥ paṭhitavyaṃ prayatnataḥ | duḥsvapnapāpaśamanaṃ śivasānnidhyakārakam || 11|| mātṛhā pitṛhā vāpi goghno bālaghra eva vā | surāpī svarṇahṛdvāpi niṣpāpo syāḥ stuterjapāt || 12|| iti śrīskādapurāṇe kāśīkhaṇḍe pūrvārddhe pañcanavatitamā- dhyāyāntargataṃ vyāsakṛtaṃ śivāṣṭakastotraṃ samāptam |
ଅର୍ଥ:ଋଷି ବେଦ ବ୍ୟାସ କଥିତ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଆଠ ଶ୍ଲୋକର ସ୍ତୁତି, ଯାହା ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣର କାଶୀଖଣ୍ଡରେ ଅଛି — ଶିବଙ୍କୁ ପରମେଶ୍ୱର ଓ ମୋକ୍ଷଦାତା ରୂପେ ବନ୍ଦନା କରେ।
Shivashtakam (Vyasa) ପାଠର ଲାଭ
ଶିବାଷ୍ଟକମ୍ (ବ୍ୟାସ)ର ପାଠ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପା, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଆଣେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।
ଭକ୍ତି ବିକଶିତ କରେ, ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରେ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ହୃଦୟକୁ ସ୍ଥିର କରେ।
ସୋମବାର, ତଥା ମହାଶିବରାତ୍ରି, ପ୍ରଦୋଷ ଓ ଶ୍ରାବଣ ମାସ ସମୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଶୁଭ।
ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ, ମଧୁର ସ୍ତୋତ୍ର ଯାହାକୁ ଯେକେହି ଶିଖି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନିତ୍ୟ ଜପ କରିପାରିବେ।
Shivashtakam (Vyasa) ପାଠ ବିଧି
ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବସନ୍ତୁ। ଦୀପ ଜଳାନ୍ତୁ ଓ ଶିବାଷ୍ଟକମ୍ (ବ୍ୟାସ)କୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଜପ କରନ୍ତୁ। ଏହାକୁ ନିତ୍ୟ ଜପ କରାଯାଇପାରେ, କିମ୍ବା ବିଶେଷତଃ ମହାଶିବରାତ୍ରି, ପ୍ରଦୋଷ ଓ ଶ୍ରାବଣ ମାସ ସମୟରେ। କୃପା ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା ସହିତ ସମାପ୍ତ କରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ Shivashtakam (Vyasa) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ