શ્રી વિશ્વકર્મા આરતી
Vishwakarma Aarti in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
શ્રી વિશ્વકર્મા આરતી બ્રહ્માંડના દિવ્ય શિલ્પી અને રચયિતા ભગવાન વિશ્વકર્માની પરંપરાગત હિંદી આરતી છે. ખાસ કરીને વિશ્વકર્મા પૂજાએ, જ્યારે શિલ્પકારો, ઇજનેરો અને કામદારો પોતાનાં ઓજારો અને યંત્રોની પૂજા કરે છે ત્યારે તે ગવાય છે. કૌશલ્ય, કાર્યમાં સફળતા, ઓજારોની રક્ષા અને વ્યવસાયમાં સમૃદ્ધિ માટે તે ગવાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional Hindi devotional aarti · Traditional · Devotional era
ભગવાન વિશ્વકર્મા બ્રહ્માંડના દિવ્ય શિલ્પી અને પ્રધાન કારીગર છે — સ્વર્ગીય નગરો, દેવોના અસ્ત્રો, રથો અને મહેલોના નિર્માતા તથા સર્જનશીલતા અને ઇજનેરીના સાક્ષાત્ સ્વરૂપ. વિશ્વકર્મા પૂજાએ સમગ્ર ભારતમાં શિલ્પકારો, ઇજનેરો અને કામદારો પોતાનાં ઓજારો, યંત્રો અને સાધનોની પૂજા કરે છે અને કૌશલ્ય તથા સફળતા માટે તેમની આરતી ગાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
કહેવાય છે કે વિશ્વકર્માએ સ્વર્ણમયી લંકા, ઇન્દ્રનું વજ્ર, દેવોના ઊડતા રથો અને દિવ્ય નગરોનું નિર્માણ કર્યું. તેમની પૂજાના દિવસે કારખાનાં અને કાર્યશાળાઓ શાંત થઈ જાય છે, જ્યારે ઓજારોને માળા પહેરાવાય છે અને એક વર્ષના સુરક્ષિત, કુશળ અને સમૃદ્ધ કાર્ય માટે આ આરતી ગવાય છે.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
જય શ્રી વિશ્વકર્મા । સકલ સૃષ્ટિ કે કરતા રક્ષક સ્તુતિ ધર્મા ॥
Jaya shri vishvakarma Sakala srishti ke karata rakshaka stuti dharma
અર્થ:સમસ્ત સંસારના રચયિતા, રક્ષક, સ્તુતિના સાક્ષાત્ ધર્મસ્વરૂપ શ્રી વિશ્વકર્માની જય હો.
આદિ સૃષ્ટિ મેં વિધિ કો શ્રુતિ ઉપદેશ દિયા । જીવમાત્ર કા જગ મેં જ્ઞાન વિકાસ કિયા ॥
Adi srishti mem vidhi ko shruti upadesha diya Jivamatra ka jaga mem jnana vikasa kiya
અર્થ:સૃષ્ટિના આરંભમાં આપે બ્રહ્માને વેદોનું જ્ઞાન આપ્યું; સંસારમાં પ્રત્યેક જીવ માટે વિદ્યાનો વિસ્તાર કર્યો.
ઋષિ અંગિરા તપ સે શાન્તિ નહીં પાઈ । ધ્યાન કિયા જબ પ્રભુ કા સકલ સિદ્ધિ આઈ ॥
Rishi amgira tapa se shanti nahim pai Dhyana kiya jaba prabhu ka sakala siddhi ai
અર્થ:જ્યારે અંગિરા ઋષિને પોતાની તપસ્યાથી શાંતિ ન મળી, ત્યારે તેમણે પ્રભુનું ધ્યાન કર્યું અને તેમને સમસ્ત સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત થઈ.
રોગગ્રસ્ત રાજા ને જબ આશ્રય લીના । સંકટમોચન બનકર દૂર દુઃખ કીના ॥
Rogagrasta raja ne jaba ashraya lina Samkatamochana banakara dura duhkha kina
અર્થ:જ્યારે રોગગ્રસ્ત રાજાએ આપની શરણ લીધી, ત્યારે આપ તેના કષ્ટના નિવારક બન્યા અને તેનું દુઃખ દૂર કર્યું.
જબ રથકાર દમ્પતિ તુમ્હારી ટેર કરી । સુનકર દીન પ્રાર્થના વિપત સગરી હરી ॥
Jaba rathakara dampati tumhari tera kari Sunakara dina prarthana vipata sagari hari
અર્થ:જ્યારે રથકાર અને તેની પત્નીએ આપને પોકાર્યા, ત્યારે તેમની વિનમ્ર પ્રાર્થના સાંભળીને આપે તેમની સમસ્ત વિપત્તિ હરી લીધી.
એકાનન ચતુરાનન પંચાનન રાજે । ત્રિભુજ ચતુર્ભુજ દશભુજ સકલ રૂપ સાજે ॥
Ekanana chaturanana pamchanana raje Tribhuja chaturbhuja dashabhuja sakala rupa saje
અર્થ:એકમુખ, ચતુર્મુખ અને પંચમુખથી સુશોભિત; પ્રત્યેક રૂપમાં બિરાજમાન — ત્રિભુજ, ચતુર્ભુજ, દશભુજ.
ધ્યાન ધરે તબ પદ કા સકલ સિદ્ધિ આવે । મન દ્વિવિધા મિટ જાવે અટલ શક્તિ પાવે ॥
Dhyana dhare taba pada ka sakala siddhi ave Mana dvividha mita jave atala shakti pave
અર્થ:જે આપના ચરણોનું ધ્યાન કરે છે, તેને સમસ્ત સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે; મનનો સંશય મટી જાય છે અને અટલ બળની પ્રાપ્તિ થાય છે.
શ્રી વિશ્વકર્મા કી આરતી જો કોઈ ગાવે । ભજત ગજાનન્દ સ્વામી સુખ સમ્પતિ પાવે ॥
Shri vishvakarma ki arati jo koi gave Bhajata gajananda svami sukha sampati pave
અર્થ:જે શ્રી વિશ્વકર્માની આરતી ગાય છે — ગજાનંદ સ્વામી કહે છે — તેને સુખ અને સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે.
Vishwakarma Aarti પાઠના લાભ
બ્રહ્માંડના દિવ્ય શિલ્પી અને ઇજનેર ભગવાન વિશ્વકર્મા માટે ગવાય છે — દેવોના મહેલો, અસ્ત્રો અને વાહનોના રચયિતા.
ખાસ કરીને વિશ્વકર્મા પૂજાએ (વિશ્વકર્મા જયંતી), જ્યારે શિલ્પકારો, ઇજનેરો, કારખાનાં અને કામદારો પોતાનાં ઓજારો અને યંત્રોની પૂજા કરે છે ત્યારે ગવાય છે.
કૌશલ્ય, કાર્ય અને શિલ્પમાં સફળતા, ઓજારો, યંત્રો અને કાર્યસ્થળની રક્ષા તથા પોતાના વ્યવસાયમાં સમૃદ્ધિ માટે આરાધના થાય છે.
Vishwakarma Aarti જપ વિધિ
ઘી અથવા કપૂરનો દીપ પ્રગટાવો અને તેને હાથમાં લઈ, ગાતાં ગાતાં દેવ સમક્ષ ફેરવતાં આરતી કરો, બને તો ઘંટ સાથે. પુષ્પ અને પ્રસાદ અર્પણ કરો, અને અંતે આરતીનો આશીર્વાદ લઈ (હાથોને જ્યોત ઉપરથી આંખો સુધી લઈ જઈને) સમાપન કરો. ભક્તિ અને સ્થિર હૃદયથી ગાઓ.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Vishwakarma Aarti શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ