అణోరణీయాన్మహతో మహీయాన్
अणोरणीयान्महतो महीयान् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
అణోరణీయాన్మహతో మహీయాన్ కఠ ఉపనిషత్తులోని అత్యంత ప్రియమైన శ్లోకాలలో ఒకటి, ఇది ఆత్మ యొక్క విరోధాభాస స్వరూపాన్ని వర్ణిస్తుంది — సూక్ష్మతమ అణువు కంటే సూక్ష్మం మరియు విశాలతమ కంటే విశాలం, అయినా ప్రతి ప్రాణి హృదయపు గుప్త గుహలో విరాజమానం. ఇది ఎవరి ఇంద్రియాలు మరియు మనస్సు శాంతించాయో, ఆ నిష్కామ సాధకుడు మాత్రమే ఈ ఆత్మ మహిమను దర్శించి సమస్త శోకం నుండి విముక్తుడవుతాడని బోధిస్తుంది.
మూలం & కథ
Katha Upanishad, Verse 1.2.20 · Traditional (Upanishadic); taught by Yama to Nachiketa · Vedic / Upanishadic
కఠ ఉపనిషత్తులో యముడు, మృత్యు దేవత, దృఢ బాలుడైన నచికేతునికి అమర ఆత్మ జ్ఞానాన్ని ఉపదేశిస్తాడు. ధనం మరియు భోగాల కంటే జ్ఞానాన్ని ఎంచుకున్నందుకు నచికేతుని ప్రశంసించి, యముడు సమస్త ప్రాణుల లోపల నివసించే ఆ ఆత్మను వర్ణిస్తాడు: అణువు కంటే సూక్ష్మం అయినా మహత్తు కంటే మహత్తరం, హృదయ గుహలో దాగి ఉన్నది. కోరికను శాంతింపజేసి మనస్సును నిర్మలం చేసుకున్నవాడు ఈ మహిమామయ ఆత్మను దర్శించి సమస్త శోకానికి అతీతుడవుతాడని ప్రకటిస్తాడు — నచికేతుడు కోరిన ఆ అమరత్వమే.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఆత్మ హృదయంలో స్థిరంగా కూర్చున్నా, శరీరం నిద్రించినప్పుడు దూరం వరకు ప్రయాణిస్తుందని మరియు సమస్తంలో అది అమర జ్యోతి అని కఠ ఉపనిషత్తు బోధిస్తుంది; మరియు ఈ 'మహత్తు మరియు సర్వవ్యాపి' ఆత్మను తమ స్వంత ఉనికిలో నివసిస్తున్నదిగా తెలుసుకున్న జ్ఞానులు ఇక శోకించరని వాగ్దానం చేస్తుంది, ఎందుకంటే వారు శాశ్వతమైన శాంతిని పొందారు.
మంత్రం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
అణోరణీయాన్మహతో మహీయానాత్మాస్య జన్తోర్నిహితో గుహాయామ్ । తమక్రతుః పశ్యతి వీతశోకో ధాతుప్రసాదాన్మహిమానమాత్మనః ॥
aṇor aṇīyān mahato mahīyān ātmāsya jantor nihito guhāyām tam akratuḥ paśyati vītaśoko dhātuprasādān mahimānam ātmanaḥ
అర్థం:అణువు కంటే సూక్ష్మమైన మరియు మహత్తు కంటే మహత్తరమైన ఈ ఆత్మ ప్రతి ప్రాణి హృదయ-గుహలో నెలకొని ఉంది. ఎవరు నిష్కాముడో, ఎవరి ఇంద్రియాలు మరియు మనస్సు శాంతించాయో, వాడు ఆ ఆత్మ మహిమను దర్శించి శోకరహితుడవుతాడు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
अणोरणीयान्महतो महीयान् పారాయణ ప్రయోజనాలు
ఆత్మను అనంతంగా సూక్ష్మం మరియు అనంతంగా విశాలం — సమస్త కొలతకు అతీతం — అని వెల్లడిస్తుంది.
పరమ సత్తాను అంతరంలో, హృదయ గుహలో, ధ్యాన లక్ష్యంగా నెలకొల్పుతుంది.
కోరిక నుండి విముక్తి మరియు శాంత మనస్సే ఆత్మ దర్శనానికి తాళంచెవులని బోధిస్తుంది.
ఆత్మను సాక్షాత్కరించేవానికి శోకం నుండి విముక్తి (వీత-శోక) వాగ్దానం చేస్తుంది.
ఆంతరిక శాంతి, నిష్కామత మరియు ఏకాగ్ర చింతనను పెంపొందిస్తుంది.
మనశ్శాంతి కోసం మరియు అంతర్యామి ఆత్మ వైపు ధ్యానం మళ్ళించడానికి జపించబడుతుంది.
अणोरणीयान्महतो महीयान् పారాయణ విధి
శ్లోకాన్ని పఠించి, తరువాత ధ్యానాన్ని లోపల అది వర్ణించే 'హృదయ గుహ' వైపు మళ్ళించండి. కోరికలు మరియు చంచలతను శాంతించనివ్వండి, దీనివల్ల శ్లోకం నిర్దేశించినట్లు ఇంద్రియాలు మరియు మనస్సు నిర్మలమవుతాయి. ఆ శాంతిలో, అణువు కంటే సూక్ష్మం అయినా సమస్త ఆకాశం కంటే విశాలమైన, లోపల విరాజమానమైన ఆ ఆత్మపై చింతన చేయండి. ఆ మహిమ యొక్క శోకరహిత స్థిరతలో విశ్రమించండి, ఇది మీ స్వంత ఆత్మ మహిమ.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి अणोरणीयान्महतो महीयान्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి