ଅସମ୍ଭଵଂ ହେମମୃଗସ୍ଯ ଜନ୍ମ
असम्भवं हेममृगस्य जन्म in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
'ଅସମ୍ଭବଂ ହେମମୃଗସ୍ୟ ଜନ୍ମ' ରାମାୟଣର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିବା ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ଳୋକ। ଯଦିଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ କେବେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତଥାପି ଜ୍ଞାନୀ ଶ୍ରୀରାମ ମଧ୍ୟ ତାହା ପଛରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହେଲେ — କାରଣ ଯେତେବେଳେ ବିପତ୍ତି ଆସିବା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ମଳିନ ହୋଇଯାଏ। ଆସନ୍ନ ବିପତ୍ତି ବିବେକକୁ ମ୍ଲାନ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନକୁ ମଧ୍ୟ ମୋହିତ କରିପାରେ — ଏହି ସତ୍ୟର ଶାଶ୍ୱତ ସୂତ୍ର ହୋଇ ଏହି ଶ୍ଳୋକ ଠିଆ ହୋଇଛି।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Subhashita drawn from the Ramayana tradition (golden deer episode, Aranya Kanda) · Traditional (Subhashita reflecting on Valmiki Ramayana) · Classical Sanskrit literature
ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡରେ ରାକ୍ଷସ ମାରୀଚ ରାବଣର ଆଜ୍ଞାରେ ସୀତା ଓ ରାମଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବାକୁ ଝଲସୁଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଯଦିଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ ସ୍ୱଭାବତଃ ଅସମ୍ଭବ, ତଥାପି ସୀତା ତାହା ପ୍ରତି ମୋହିତ ହେଲେ ଏବଂ ରାମ ତାହାକୁ ଧରିବାକୁ ବାହାରିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ରଖି — ଆଉ ସେଥିରୁ ହିଁ ସେହି ଘଟଣା-ଶୃଙ୍ଖଳା ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଯାହା ସୀତାହରଣକୁ ନେଇଗଲା। ଆସନ୍ନ ବିପତ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧିକୁ ମଧ୍ୟ ମଳିନ କରେ — ଏହି ସୂତ୍ରରେ ଏହି ଶ୍ଳୋକ ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଧାରଣ କରେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କଥାକାରମାନେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତି ଯେ ଏହି ଗୋଟିଏ ଶ୍ଳୋକ ସମଗ୍ର ରାମାୟଣର ମୋଡ଼-ବିନ୍ଦୁକୁ ଧାରଣ କରେ — ଯେ ରାବଣ ଉପରେ ରାମଙ୍କ ବିଜୟର ଏହି ବିରାଟ ଦିବ୍ୟ ନାଟକ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଯେତେବେଳେ ନିୟତି ସ୍ୱୟଂ ମାନବ-ରୂପରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିବେକକୁ ମ୍ଲାନ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ଦିବ୍ୟ ପ୍ରୟୋଜନ ପ୍ରକଟ ହୋଇପାରେ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଅସମ୍ଭଵଂ ହେମମୃଗସ୍ଯ ଜନ୍ମ ତଥାପି ରାମୋ ଲୁଲୁଭେ ମୃଗାଯ। ପ୍ରାଯଃ ସମାପନ୍ନଵିପତ୍ତିକାଲେ ଧିଯୋଽପି ପୁଂସାଂ ମଲିନୀ ଭଵନ୍ତି॥
asambhavaṁ hemamṛgasya janma tathāpi rāmo lulubhe mṛgāya। prāyaḥ samāpanna-vipatti-kāle dhiyo'pi puṁsāṁ malinī bhavanti॥
ଅର୍ଥ:ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗର ଜନ୍ମ ଅସମ୍ଭବ, ତଥାପି ରାମ ସେହି ମୃଗ ପ୍ରତି ଲୋଭିତ ହେଲେ; ସତରେ, ଯେତେବେଳେ ବିପତ୍ତି ନିକଟ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ମଳିନ (ଭ୍ରମିତ) ହୋଇଯାଏ। ମାରୀଚର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗର ଲୋଭରେ ପଡ଼ି ଶ୍ରୀରାମ କିପରି ସୀତାହରଣକୁ ନେଇଯିବା ଘଟଣାବଳୀର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଟଣା ହେଲେ, ତାହା ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶ୍ଳୋକ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
असम्भवं हेममृगस्य जन्म ପାଠର ଲାଭ
ବିନମ୍ରତା ଶିଖାଏ — ଯେ ଭାଗ୍ୟ ପ୍ରତିକୂଳ ହେଲେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ବିଚଳିତ ହୋଇପାରେ
ଯାହା ସତ୍ୟ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଇ ନ ପାରେ ଏତେ ଲୋଭନୀୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସତର୍କତା ଓ ବିବେକ ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ କରେ
ବିବେକର ସ୍ଖଳନ ମାନବ-ସ୍ୱଭାବର ଅଂଶ — ଏହି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଏ
ନିୟତିର ଲୀଳା ଓ ବୁଦ୍ଧିର ସୀମା ଉପରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ
ଯାହା ଅସମ୍ଭବ ଭାବେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଲାଗେ, ତାହା ପଛରେ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଅଟକି ଭାବିବାକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ
ମାନବ-ସ୍ୱଭାବ ବିଷୟରେ ରାମାୟଣର ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ଗଭୀର କରେ
असम्भवं हेममृगस्य जन्म ପାଠ ବିଧି
ରାମାୟଣର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସ୍ମରଣ କରି ଏହି ଶ୍ଳୋକକୁ ମନନ ସହିତ ପାଠ କରନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ କିଛି ଅପ୍ରତିରୋଧ୍ୟ ଭାବେ ଲୋଭନୀୟ ଲାଗେ, ସେତେବେଳେ ଅଟକି ଆପଣଙ୍କ ବିବେକକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ, ଏବଂ ବିପତ୍ତି ନିକଟ ହେଲେ ମହାନ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ମଳିନ ହୋଇପାରେ — ଏହି ଜ୍ଞାନରେ ବିନମ୍ର ରହିବାକୁ ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଉ। ବିବେକ ଓ ସମତା ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ ଏହା ଉତ୍ତମ ଶ୍ଳୋକ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ असम्भवं हेममृगस्य जन्म ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ