ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତା ୧.୧ — ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ
श्रीमद्भगवद्गीता १.१ — धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଏହା ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ସର୍ବପ୍ରଥମ ଶ୍ଲୋକ, ଯାହା ଅନ୍ଧ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ-ସାରଥି ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କହନ୍ତି। ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ର କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ (କୌରବ), ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ (ପାଣ୍ଡବ) କଣ କଲେ ତାହା ସେ ପଚାରନ୍ତି। 'ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ' ଏହି ଆରମ୍ଭିକ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ସମଗ୍ର ସଂଳାପର ଭୂମିକା ରଚନା କରେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଧର୍ମର ଭୂମିରେ ଘଟିଥିବା ସଂଗ୍ରାମ ରୂପେ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 1 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ଭଗବଦ୍ଗୀତା ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ 'ଅର୍ଜୁନ ବିଷାଦ ଯୋଗ'ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ସେତେବେଳେ ନିଜେ ରଣଭୂମି ଦେଖିପାରୁ ନ ଥିବା ଅନ୍ଧ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୂରଦର୍ଶୀ ଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରାପ୍ତ ତାଙ୍କ ସାରଥି ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ଘଟଣାବଳୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ କହନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରଥମ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ସମଗ୍ର ଗୀତାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ପରମ୍ପରା ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଗୀତା ଧର୍ମର ଭୂମିରେ ହିଁ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ହୁଏ, ଏବଂ ପାଠର ଆରମ୍ଭରେ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଶ୍ଲୋକର ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଚ୍ଚାରଣ ମାତ୍ର ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରେ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥର କୃପାକୁ ଜୀବନକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରେ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଉଵାଚ ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ସମଵେତା ଯୁଯୁତ୍ସଵଃ। ମାମକାଃ ପାଣ୍ଡଵାଶ୍ଚୈଵ କିମକୁର୍ଵତ ସଞ୍ଜଯ॥
dhṛitarāśhtra uvācha dharma-kṣhetre kuru-kṣhetre samavetā yuyutsavaḥ māmakāḥ pāṇḍavāśhchaiva kimakurvata sañjaya
ଅର୍ଥ:ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ: ହେ ସଞ୍ଜୟ! ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଧର୍ମଭୂମି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ମୋର ଓ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ କଣ କଲେ?
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
श्रीमद्भगवद्गीता १.१ — धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे ପାଠର ଲାଭ
ଭଗବଦ୍ଗୀତାର ମଙ୍ଗଳମୟ ଆରମ୍ଭର ପ୍ରତୀକ — ଏହାର ପାଠ ସମଗ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥର ଆବାହନ କରେ
ସାଧକଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ ଯେ ଜୀବନ ନିଜେ ଏକ 'ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ର' ଯେଉଁଠି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ହୁଏ
ସମଗ୍ର ଗୀତାର ଅଧ୍ୟୟନ କିମ୍ବା ପାଠ ପାଇଁ ଚିନ୍ତନଶୀଳ ଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରେ
ଗୀତା ପାରାୟଣ (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଠ)ର ଆରମ୍ଭରେ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ପଠିତ ହୁଏ
କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ କାଳାତୀତ ସଂଳାପ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜାଗ୍ରତ କରେ
କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଧର୍ମ ଓ ମାନବ ହୃଦୟ ଭିତରର ସଂଗ୍ରାମ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ
श्रीमद्भगवद्गीता १.१ — धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे ପାଠ ବିଧି
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ପ୍ରାୟତଃ ଗୀତା ପାରାୟଣ କିମ୍ବା ଦୈନନ୍ଦିନ ଗୀତା ଅଧ୍ୟୟନର ଆରମ୍ଭରେ ପଠିତ ହୁଏ। ଇଚ୍ଛା କଲେ ଗୀତା ଧ୍ୟାନମ୍ରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ, ତାପରେ ଏହି ପ୍ରଥମ ଶ୍ଲୋକକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ପାଠ କରନ୍ତୁ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ରଣଭୂମିକୁ ଧର୍ମର ଭୂମି ରୂପେ କଳ୍ପନା କରି। ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତୁ ଯେ କିପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ନିଜସ୍ୱ 'କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର' ଓ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଭୂମି ଆଣେ, ଏବଂ ଅଧ୍ୟାୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଶ୍ଲୋକରେ ମନକୁ ସ୍ଥିର ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ श्रीमद्भगवद्गीता १.१ — धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ