Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnaarjuna-vishada-yoga

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧.੧ — ਧਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ

Bhagavad Gita 1.1 — Dharma-kshetre Kuru-kshetre in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ

🕉️ hindu·📿 1× ਜਪ·🕐 ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਜਾਂ ਪਾਠ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਸਵੇਰੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ·📜 Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 1
Share:

ਅਰਥ

ਇਹ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਨ੍ਹਾ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ-ਸਾਰਥੀ ਸੰਜੈ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਮਕਸ਼ੇਤਰ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ (ਕੌਰਵਾਂ) ਅਤੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ (ਪਾਂਡਵਾਂ) ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਉਹ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ। 'ਧਰਮਕਸ਼ੇਤਰੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰੇ' ਇਹ ਆਰੰਭਿਕ ਸ਼ਬਦ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ

Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 1 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ 'ਅਰਜੁਨ ਵਿਸ਼ਾਦ ਯੋਗ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪ ਰਣਭੂਮੀ ਨਾ ਦੇਖ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਅੰਨ੍ਹਾ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਵਿਆਸ ਦੁਆਰਾ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀ ਸੰਜੈ ਨੂੰ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਸਮੁੱਚੀ ਗੀਤਾ ਦਾ ਆਰੰਭ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ

ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੀਤਾ ਧਰਮ ਦੀ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਠ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਮਾਤਰ ਸਰੋਤੇ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਮੰਤਰ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ

ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰ ਉਵਾਚ ਧਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਸਮਵੇਤਾ ਯੁਯੁਤ੍ਸਵਃ। ਮਾਮਕਾਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕਿਮਕੁਰ੍ਵਤ ਸਞ੍ਜਯ॥

dhṛitarāśhtra uvācha dharma-kṣhetre kuru-kṣhetre samavetā yuyutsavaḥ māmakāḥ pāṇḍavāśhchaiva kimakurvata sañjaya

ਅਰਥ:ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੰਜੈ! ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਧਰਮਭੂਮੀ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?

ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ

ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰਃ ਉਵਾਚ🔊dhṛitarāśhtraḥ uvāchaਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ
ਧਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ🔊dharma-kṣhetreਧਰਮ ਦੀ ਭੂਮੀ
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ🔊kuru-kṣhetreਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ
ਸਮਵੇਤਾਃ🔊samavetāḥਇਕੱਠੇ ਹੋਏ
ਯੁਯੁਤ੍ਸਵਃ🔊yuyutsavaḥਯੁੱਧ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਛੁਕ
ਮਾਮਕਾਃ🔊māmakāḥਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ
ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ🔊pāṇḍavāḥਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ
🔊chaਅਤੇ
ਏਵ🔊evaਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ
ਕਿਮ੍🔊kimਕੀ
ਅਕੁਰ੍ਵਤ🔊akurvataਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ
ਸਞ੍ਜਯ🔊sañjayaਹੇ ਸੰਜੈ

Bhagavad Gita 1.1 — Dharma-kshetre Kuru-kshetre ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ

ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਆਰੰਭ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ — ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸਮੁੱਚੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਆਪ ਹੀ ਇੱਕ 'ਧਰਮਕਸ਼ੇਤਰ' ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ

ਸਮੁੱਚੀ ਗੀਤਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਜਾਂ ਪਾਠ ਲਈ ਚਿੰਤਨਸ਼ੀਲ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਗੀਤਾ ਪਾਰਾਇਣ (ਸੰਪੂਰਨ ਪਾਠ) ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਕਾਲਾਤੀਤ ਸੰਵਾਦ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ

ਕਰਤੱਵ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ

Bhagavad Gita 1.1 — Dharma-kshetre Kuru-kshetre ਪਾਠ ਵਿਧੀ

ਜਪ ਗਿਣਤੀ1ਵਾਰ
ਉੱਤਮ ਸਮਾਂਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਜਾਂ ਪਾਠ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਸਵੇਰੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ

ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੀਤਾ ਪਾਰਾਇਣ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗੀਤਾ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਗੀਤਾ ਧਿਆਨਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੀ ਰਣਭੂਮੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਭੂਮੀ ਵਜੋਂ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਹਰ ਦਿਨ ਆਪਣਾ ਹੀ 'ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ' ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਭੂਮੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਹੋਣ ਦਿਓ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਪੂਰਾ Bhagavad Gita 1.1 — Dharma-kshetre Kuru-kshetre ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ — ਉਹੀ ਮੂਲ ਸ਼ਲੋਕ, ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਲਿਪੀਅੰਤਰਿਤ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜਪ ਸਕੋ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ (ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ) ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸੁਣੋ।
ਹਾਂ — ਕੇਵਲ ਲਿਪੀ ਬਦਲਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਮੂਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ, ਲਾਭ ਅਤੇ ਪਾਠ ਵਿਧੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅੰਨ੍ਹਾ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਆਰੰਭਿਕ ਸ਼ਲੋਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਵੇਦ ਵਿਆਸ ਦੁਆਰਾ ਦਿਵਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਸੰਜੈ ਨੂੰ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੀ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ (ਕੌਰਵਾਂ) ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਭੂਮੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਲੜਿਆ ਗਿਆ ਯੁੱਧ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ 'ਧਰਮ ਦੀ ਭੂਮੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਧਰਮ ਵੱਲ ਝੁਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਮ ਜਾਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਟੀਕਾਕਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬੇਚੈਨ ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਸਕਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ('ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ' ਬਨਾਮ 'ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ')। ਇਹ ਸੂਖਮ ਪੱਖਪਾਤ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਤਣਾਅ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੋਤੇ ਨੂੰ ਉਸ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅੱਗੇ ਗੀਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾਂ। ਆਰੰਭਿਕ ਸ਼ਲੋਕ ਵਜੋਂ ਇਹ ਸਮੁੱਚੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੀਤਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਪੂਰਨ ਪਾਠ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਲਾਭਦਾਇਕ ਲੱਗਿਆ? ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ 🙏

Share:

ਪੂਰਾ Bhagavad Gita 1.1 — Dharma-kshetre Kuru-kshetre ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ