ଶ୍ରୀ ଦୁର୍ଗା ଆପଦୁଦ୍ଧାରକ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍
श्री दुर्गा आपदुद्धारक स्तोत्रम् in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Siddheshwari Tantra (Uma-Maheshwara Samvada) · Traditional — revealed by Lord Shiva to Goddess Parvati · Tantric/Puranic era
The stotra appears in the Siddheshwari Tantra as part of a dialogue between Shiva (Maheshwara) and Parvati (Uma). Moved by compassion for beings caught in the sufferings of worldly existence, Shiva reveals to the Goddess a hymn whose very purpose (apad-uddhara-hetukam) is to rescue devotees from every form of calamity. Each verse is a direct cry to the Divine Mother as the one and only refuge, culminating in the refrain 'Trahi Durge' — 'Save me, O Durga.'
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
Devotees through the ages have recited this hymn at moments of acute crisis — shipwreck, fire, attack by enemies, false imprisonment and sudden illness — and traditional accounts hold that those who called upon the Mother with even a single verse were unexpectedly delivered, the danger dissolving as if the Goddess herself had thrown them the 'boat of rescue' (nistara-nauka) the hymn describes.
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ନମସ୍ତେ ଶରଣ୍ଯେ ଶିଵେ ସାନୁକମ୍ପେ ନମସ୍ତେ ଜଗଦ୍ଵ୍ଯାପିକେ ଵିଶ୍ଵରୂପେ। ନମସ୍ତେ ଜଗଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଯପାଦାରଵିନ୍ଦେ ନମସ୍ତେ ଜଗତ୍ତାରିଣି ତ୍ରାହି ଦୁର୍ଗେ॥୧॥
namaste sharanye shive sanukampe namaste jagad-vyapike vishva-rupe | namaste jagad-vandya-padaravinde namaste jagat-tarini trahi durge ||1||
ଅର୍ଥ:हे शरण देने वाली, हे कल्याणमयी और करुणामयी, आपको नमस्कार है; हे जगत् में व्याप्त रहने वाली, हे विश्वरूपिणी, आपको नमस्कार है। जिनके चरण-कमल समस्त जगत् के वन्दनीय हैं, हे जगत् को तारने वाली, मेरी रक्षा करो, हे दुर्गे!
ନମସ୍ତେ ଜଗଚ୍ଚିନ୍ତ୍ଯମାନସ୍ଵରୂପେ ନମସ୍ତେ ମହାଯୋଗିଵିଜ୍ଞାନରୂପେ। ନମସ୍ତେ ନମସ୍ତେ ସଦାନନ୍ଦରୂପେ ନମସ୍ତେ ଜଗତ୍ତାରିଣି ତ୍ରାହି ଦୁର୍ଗେ॥୨॥
namaste jagac-chintyamana-svarupe namaste maha-yogi-vijnana-rupe | namaste namaste sadananda-rupe namaste jagat-tarini trahi durge ||2||
ଅର୍ଥ:जिनका स्वरूप जगत् की कल्पना से परे है, जो महायोगियों का विज्ञान-स्वरूप हैं, जो सदा आनन्दस्वरूपा हैं — उन्हें बार-बार नमस्कार; हे जगत्तारिणि, त्राहि दुर्गे!
ଅନାଥସ୍ଯ ଦୀନସ୍ଯ ତୃଷ୍ଣାତୁରସ୍ଯ ଭଯାର୍ତସ୍ଯ ଭୀତସ୍ଯ ବଦ୍ଧସ୍ଯ ଜନ୍ତୋଃ। ତ୍ଵମେକା ଗତିର୍ଦେଵି ନିସ୍ତାରକର୍ତ୍ରୀ ନମସ୍ତେ ଜଗତ୍ତାରିଣି ତ୍ରାହି ଦୁର୍ଗେ॥୩॥
anathasya dinasya trishnaturasya bhayartasya bhitasya baddhasya jantoh | tvam eka gatir devi nistara-kartri namaste jagat-tarini trahi durge ||3||
ଅର୍ଥ:अनाथ, दीन, तृष्णा से व्याकुल, भय से पीड़ित, डरे हुए और बन्धन में पड़े प्राणी के लिए, हे देवि, आप ही एकमात्र गति और उद्धार करने वाली हैं — हे जगत्तारिणि, त्राहि दुर्गे!
ଅରଣ୍ଯେ ରଣେ ଦାରୁଣେ ଶତ୍ରୁମଧ୍ଯେ ଜଲେ ସଙ୍କଟେ ରାଜଗେହେ ପ୍ରଵାତେ। ତ୍ଵମେକା ଗତିର୍ଦେଵି ନିସ୍ତାରହେତୁ- ର୍ନମସ୍ତେ ଜଗତ୍ତାରିଣି ତ୍ରାହି ଦୁର୍ଗେ॥୪॥
aranye rane darune shatru-madhye jale sankate raja-gehe pravate | tvam eka gatir devi nistara-hetur namaste jagat-tarini trahi durge ||4||
ଅର୍ଥ:वन में, युद्ध में, भयंकर शत्रुओं के बीच, जल में, सङ्कट में, राजभवन में और आँधी में — हे देवि, आप ही एकमात्र रक्षा का साधन हैं — हे जगत्तारिणि, त्राहि दुर्गे!
ଅପାରେ ମହଦୁସ୍ତରେଽତ୍ଯନ୍ତଘୋରେ ଵିପତ୍ସାଗରେ ମଜ୍ଜତାଂ ଦେହଭାଜାମ୍। ତ୍ଵମେକା ଗତିର୍ଦେଵି ନିସ୍ତାରନୌକା ନମସ୍ତେ ଜଗତ୍ତାରିଣି ତ୍ରାହି ଦୁର୍ଗେ॥୫॥
apare mahad-ustare 'tyanta-ghore vipat-sagare majjatam deha-bhajam | tvam eka gatir devi nistara-nauka namaste jagat-tarini trahi durge ||5||
ଅର୍ଥ:अपार, अत्यन्त दुस्तर और घोर विपत्ति-सागर में डूबते हुए देहधारियों के लिए, हे देवि, आप ही उद्धार की नौका हैं — हे जगत्तारिणि, त्राहि दुर्गे!
ନମଶ୍ଚଣ୍ଡିକେ ଚଣ୍ଡଦୋର୍ଦଣ୍ଡଲୀଲା- ସମୁତ୍ଖଣ୍ଡିତାଖଣ୍ଡଲାଶେଷଶତ୍ରୋଃ। ତ୍ଵମେକା ଗତିର୍ଵିଘ୍ନସନ୍ଦୋହହର୍ତ୍ରୀ ନମସ୍ତେ ଜଗତ୍ତାରିଣି ତ୍ରାହି ଦୁର୍ଗେ॥୬॥
namash chandike chanda-dor-danda-lila- samutkhandita-khandalashesha-shatroh | tvam eka gatir vighna-sandoha-hartri namaste jagat-tarini trahi durge ||6||
ଅର୍ଥ:हे चण्डिके, जिन्होंने अपनी प्रचण्ड भुजाओं की लीला से समस्त शत्रुओं को नष्ट कर डाला, आप ही विघ्नों के समूह को हरने वाली एकमात्र गति हैं — हे जगत्तारिणि, त्राहि दुर्गे!
ତ୍ଵମେକା ସଦାରାଧିତା ସତ୍ଯଵାଦି- ନ୍ଯନେକାଖିଲା କ୍ରୋଧନା କ୍ରୋଧନିଷ୍ଠା। ଇଡା ପିଙ୍ଗଲା ତ୍ଵଂ ସୁଷୁମ୍ନା ଚ ନାଡୀ ନମସ୍ତେ ଜଗତ୍ତାରିଣି ତ୍ରାହି ଦୁର୍ଗେ॥୭॥
tvam eka sadaradhita satya-vadiny aneka-akhila krodhana krodha-nishtha | ida pingala tvam sushumna cha nadi namaste jagat-tarini trahi durge ||7||
ଅର୍ଥ:आप ही सदा आराधित, सत्यवादिनी हैं; आप ही इडा, पिङ्गला और सुषुम्ना नाड़ी हैं — हे जगत्तारिणि, त्राहि दुर्गे!
ନମୋ ଦେଵି ଦୁର୍ଗେ ଶିଵେ ଭୀମନାଦେ ସରସ୍ଵତ୍ଯରୁନ୍ଧତ୍ଯମୋଘସ୍ଵରୂପେ। ଵିଭୂତିଃ ସତାଂ କାଲରାତ୍ରିସ୍ଵରୂପେ ନମସ୍ତେ ଜଗତ୍ତାରିଣି ତ୍ରାହି ଦୁର୍ଗେ॥୮॥
namo devi durge shive bhima-nade sarasvaty-arundhaty-amogha-svarupe | vibhutih satam kala-ratri-svarupe namaste jagat-tarini trahi durge ||8||
ଅର୍ଥ:हे देवि दुर्गे, हे शिवे, हे भीमनादा, आप सरस्वती, अरुन्धती और अमोघस्वरूपा हैं; सत्पुरुषों की विभूति और कालरात्रि-स्वरूपा हैं — हे जगत्तारिणि, त्राहि दुर्गे!
ଶରଣମସି ସୁରାଣାଂ ସିଦ୍ଧଵିଦ୍ଯାଧରାଣାଂ ମୁନିଦନୁଜଵରାଣାଂ ଵ୍ଯାଧିଭିଃ ପୀଡିତାନାମ୍। ନୃପତିଗୃହଗତାନାଂ ଦସ୍ଯୁଭିସ୍ତ୍ରାସିତାନାଂ ତ୍ଵମସି ଶରଣମେକା ଦେଵି ଦୁର୍ଗେ ପ୍ରସୀଦ॥୯॥
sharanam asi suranam siddha-vidyadharanam muni-danuja-varanam vyadhibhih piditanam | nripati-griha-gatanam dasyubhis trasitanam tvam asi sharanam eka devi durge prasida ||9||
ଅର୍ଥ:आप देवताओं, सिद्धों, विद्याधरों, मुनियों, श्रेष्ठ मनुष्यों, रोग से पीड़ितों, राजभवन में बन्दी और दस्युओं से त्रस्त जनों की एकमात्र शरण हैं — हे देवि दुर्गे, प्रसन्न होओ!
ଇଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତମାପଦୁଦ୍ଧାରହେତୁକମ୍। ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯମେକସନ୍ଧ୍ଯଂ ଵା ପଠନାଦ୍ଘୋରସଙ୍କଟାତ୍॥
idam stotram maya proktam apad-uddhara-hetukam | tri-sandhyam eka-sandhyam va pathanad ghora-sankatat ||
ଅର୍ଥ:यह आपत्ति से उद्धार करने वाला स्तोत्र मैंने कहा है। जो इसे तीनों सन्ध्याओं में अथवा एक बार भी पढ़ता है, वह घोर सङ्कट से छूट जाता है — इसमें सन्देह नहीं। जो भक्तियुक्त होकर इसका सम्पूर्ण अथवा एक श्लोक भी सदा पाठ करता है, वह समस्त पाप त्यागकर परम पद को प्राप्त करता है।
ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସନ୍ଦେହୋ ଭୁଵି ସ୍ଵର୍ଗେ ରସାତଲେ। ସର୍ଵଂ ଵା ଶ୍ଲୋକମେକଂ ଵା ଯଃ ପଠେଦ୍ଭକ୍ତିମାନ୍ସଦା। ସ ସର୍ଵଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପରମଂ ପଦମ୍॥
muchyate natra sandeho bhuvi svarge rasatale | sarvam va shlokam ekam va yah pathed bhaktiman sada | sa sarvam dushkritam tyaktva prapnoti paramam padam ||
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
श्री दुर्गा आपदुद्धारक स्तोत्रम् ପାଠର ଲାଭ
Invoked specifically for deliverance from sudden dangers, accidents and grave calamities
Protects travellers in forests, on water, in storms and in hostile situations
Removes fear, anxiety and the sense of helplessness in difficult times
Believed to free one from imprisonment, false accusation and the threat of enemies
Grants courage and the assurance of the Divine Mother's protective presence
The phalashruti promises liberation from sins and attainment of the supreme state
Even a single verse recited with devotion is said to ward off ghora-sankata (terrible distress)
श्री दुर्गा आपदुद्धारक स्तोत्रम् ପାଠ ବିଧି
The stotra itself prescribes recitation at the three junctures of the day (trisandhyam) or at least once daily. In an emergency it may be chanted then and there with full faith, even a single verse. Sit facing east before an image of Durga if possible, light a lamp, and recite with concentration on the refrain 'Trahi Durge' (protect me, O Durga), feeling oneself wholly surrendered to the Mother. Regular recitation builds an enduring shield of protection.
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ श्री दुर्गा आपदुद्धारक स्तोत्रम् ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ