శ్రీ గణేశ పఞ్చరత్నమ్
श्री गणेश पञ्चरत्नम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
గణేశ పంచరత్నం ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన భగవాన్ గణేశుని 'ఐదు రత్నాలు' — ఐదు సుందర శ్లోకాలు, ఒక ఫలశ్రుతి. ఇందులో గణేశుని వినాయక, ఏకదంత, గణాధిపతిగా స్తుతిస్తారు. ప్రాతఃకాలం దీని పారాయణం బుద్ధి, విఘ్ననాశనం, సమృద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది.
మూలం & కథ
Composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE
గణేశ పంచరత్నం ఆది శంకరాచార్యుల అత్యంత ప్రియమైన స్తోత్రాలలో ఒకటి — ఐదు 'రత్న' శ్లోకాలు సంక్లిష్టమైన, నాట్యం చేసే సంస్కృత ఛందస్సులో రచితమైనవి, ప్రతి ఒక్కటి భగవాన్ గణేశుని విశేషణాల ధారలో దర్శిస్తుంది: మోదక ధారి, చంద్రధారి, రాక్షస సంహారి, గణాధిపతి, యోగుల హృదయాలలో నివసించే ఏకదంత. ఆరవ శ్లోకం ప్రాతఃకాలం దీనిని పఠించేవారికి సమృద్ధ ఫలాన్ని వాగ్దానం చేస్తుంది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఈ స్తోత్రం తన వాగ్దానాన్ని తానే మోస్తుంది: ఈ ఐదు రత్నాలను ప్రాతఃకాలం, హృదయంలో గణేశుని ధరిస్తూ పఠించేవారికి ఆరోగ్యం, నిర్దోషత్వం, విద్య, సత్సంతానం, దీర్ఘాయువు, అష్ట ఐశ్వర్యం లభిస్తాయని చెబుతారు — ప్రతిరోజూ ఆయన నామంతో ఆరంభించే భక్తునిపై గణేశుని అనుగ్రహం ప్రవహిస్తుంది.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
ముదా కరాత్త మోదకం సదా విముక్తి సాధకం । కలాధరావతంసకం విలాసిలోక రక్షకమ్ । అనాయకైక నాయకం వినాశితేభ దైత్యకం । నతాశుభాశు నాశకం నమామి తం వినాయకమ్ ॥
Muda karatta modakam sada vimukti sadhakam Kaladharavatamsakam vilasiloka rakshakam Anayakaika nayakam vinashitebha daityakam Natashubhashu nashakam namami tam vinayakam
అర్థం:తన చేతిలో ఆనందంగా మోదకాన్ని ధరించే ఆ వినాయకునికి నేను నమస్కరిస్తాను, ముక్తిని శాశ్వతంగా ప్రసాదించేవాడు; శిరోరత్నంగా చంద్రుని ధరించేవాడు, ప్రకాశవంతమైన లోకాల రక్షకుడు; నాథులు లేనివారికి ఏకైక నాథుడు, గజాసురుని సంహారకుడు, తనకు నమస్కరించే వారందరి దురదృష్టాన్ని వేగంగా నశింపజేసేవాడు.
నతేతరాతి భీకరం నవోదితార్క భాస్వరం । నమత్సురారి నిర్జరం నతాధికాపదుద్ఢరమ్ । సురేశ్వరం నిధీశ్వరం గజేశ్వరం గణేశ్వరం । మహేశ్వరం తమాశ్రయే పరాత్పరం నిరన్తరమ్ ॥
Natetarati bhikaram navoditarka bhasvaram Namatsurari nirjaram natadhikapaduddharam Sureshvaram nidhishvaram gajeshvaram ganeshvaram Maheshvaram tamashraye paratparam nirantaram
అర్థం:ఆ పరాత్పరుని శరణు నేను సదా పొందుతాను: తన భక్తుల శత్రువులకు భయంకరుడు, కొత్తగా ఉదయించిన సూర్యునిలా ప్రకాశించేవాడు; దేవశత్రువులు సైతం ఎదుట వంగేవాడు, తన భక్తులను ఘోర ఆపద నుండి ఉద్ధరించేవాడు; దేవేశ్వరుడు, నిధీశ్వరుడు, గజేశ్వరుడు, గణేశ్వరుడు, మహేశ్వరుడు.
సమస్త లోక శఙ్కరం నిరస్త దైత్య కుఞ్జరం । దరేతరోదరం వరం వరేభ వక్త్రమక్షరమ్ । కృపాకరం క్షమాకరం ముదాకరం యశస్కరం । మనస్కరం నమస్కృతాం నమస్కరోమి భాస్వరమ్ ॥
Samasta loka shankaram nirasta daitya kunjaram Daretarodaram varam varebha vaktramaksharam Kripakaram kshamakaram mudakaram yashaskaram Manaskaram namaskritam namaskaromi bhasvaram
అర్థం:ఆ ప్రకాశవంతమైన ప్రభువుకు నేను నమస్కరిస్తాను: సమస్త లోకాలకు మంగళకారి, గజాసురుని తరిమివేసినవాడు; పెద్ద ఉదరం గలవాడు, వరదాత, శ్రేష్ఠ గజ ముఖం గలవాడు, అక్షరుడు; కృప, క్షమ, ఆనందం, యశస్సుల కర్త, తనకు నమస్కరించే వారందరికి బుద్ధిని ప్రసాదించేవాడు.
అకిఞ్చనార్తి మార్జనం చిరన్తనోక్తి భాజనం । పురారి పూర్వ నన్దనం సురారి గర్వ చర్వణమ్ । ప్రపఞ్చ నాశ భీషణం ధనఞ్జయాది భూషణం । కపోల దానవారణం భజే పురాణ వారణమ్ ॥
Akinchanarti marjanam chirantanokti bhajanam Purari purva nandanam surari garva charvanam Prapancha nasha bhishanam dhananjayadi bhushanam Kapola danavaranam bhaje purana varanam
అర్థం:ఆ ప్రాచీన గజముఖ ప్రభువును నేను ఆరాధిస్తాను: దీనుల బాధను తుడిచివేసేవాడు, యుగయుగాల నుండి గానం చేయబడే స్తుతికి పాత్రుడు; త్రిపురారి శివుని జ్యేష్ఠ పుత్రుడు, దేవశత్రువుల గర్వాన్ని చూర్ణం చేసేవాడు; సమస్త ప్రపంచ సంహారంలో భీషణుడు, సర్పాలతో అలంకృతుడు, కృపా మదంతో కపోలాలు ప్రవహించే గజం.
నితాన్త కాన్తి దన్త కాన్తి మన్త కాన్తి కాత్మజమ్ । అచిన్త్య రూపమన్త హీన మన్తరాయ కృన్తనమ్ । హృదన్తరే నిరన్తరం వసన్తమేవ యోగినాం । తమేకదన్తమేవ తం విచిన్తయామి సన్తతమ్ ॥
Nitanta kanti danta kanti manta kanti katmajam Achintya rupamanta hina mantaraya krintanam Hridantare nirantaram vasantameva yoginam Tamekadantameva tam vichintayami santatam
అర్థం:ఆ ఏకదంత ప్రభువును నేను నిరంతరం ధ్యానిస్తాను: శివుని పుత్రుడు, అనంత తేజస్సు గలవాడు, తన దంత కాంతితో మనోహరుడు; అచింత్య రూపుడు, అంతం లేనివాడు, ప్రతి విఘ్నాన్ని ఛేదించేవాడు, యోగుల హృదయాలలో సదా నివసించేవాడు.
మహాగణేశ పఞ్చరత్నమాదరేణ యోఽన్వహం । ప్రజల్పతి ప్రభాతకే హృది స్మరన్ గణేశ్వరమ్ । అరోగతామదోషతాం సుసాహితీం సుపుత్రతాం । సమాహితాయు రష్టభూతి మభ్యుపైతి సోఽచిరాత్ ॥
Mahaganesha pancharatnamadarena yonvaham Prajalpati prabhatake hridi smaran ganeshvaram Arogatamadoshatam susahitim suputratam Samahitayu rashtabhuti mabhyupaiti sochirat
అర్థం:ఎవరైతే శ్రద్ధతో ప్రతిరోజూ ప్రాతఃకాలం ఈ మహాగణేశ పంచరత్నాన్ని పఠిస్తారో, హృదయంలో గణేశ్వరుని స్మరిస్తూ, వారు త్వరగా రోగాలు, దోషాల నుండి విముక్తి, ఉత్తమ విద్య, సత్సంతానం, పూర్ణ ఆయుష్షు, అష్ట ఐశ్వర్యం పొందుతారు.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
श्री गणेश पञ्चरत्नम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
ఆది శంకరాచార్యులు రచించిన భగవాన్ గణేశుని 'ఐదు రత్నాలు', బుద్ధి, విఘ్నాల తొలగింపు, ప్రతి కార్యంలో విజయం కోసం ఆయన అనుగ్రహాన్ని పొందేందుకు పారాయణం చేస్తారు.
దీని గాఢమైన, సుందరమైన శ్లోకాలు గణేశుని వినాయక, ఏకదంత, గణాధిపతిగా స్తుతిస్తాయి, పఠించేటప్పుడు భక్తిని, ఏకాగ్రతను లోతుగా చేస్తాయి.
ముగింపు ఫలశ్రుతి, ప్రాతఃకాలం దీనిని పఠించేవారికి ఆరోగ్యం, నిర్దోషత్వం, ఉత్తమ విద్య, సత్సంతానం, దీర్ఘాయువు, అష్ట ఐశ్వర్యం లభిస్తాయని వాగ్దానం చేస్తుంది.
ముఖ్యంగా గణేశ చతుర్థి, సంకష్టి, వినాయక చతుర్థి నాడు, ఏదైనా కొత్త పని, చదువు లేదా ప్రయాణం ఆరంభంలో పఠిస్తారు.
భగవాన్ గణేశుని పూజను పూర్తి చేసేందుకు గణేశ చాలీసా, వక్రతుండ మహాకాయ, గణేశ హారతితో కలిపి పాడతారు.
श्री गणेश पञ्चरत्नम् పారాయణ విధి
స్నానం తర్వాత భగవాన్ గణేశుని విగ్రహం ముందు కూర్చుని, దీపం వెలిగించి, గరిక, ఎరుపు పుష్పాలు, మోదకాలను సమర్పించండి. హృదయంలో గణేశుని స్మరిస్తూ ఐదు శ్లోకాలను భక్తితో పఠించి, ఫలశ్రుతితో ముగించండి. సంప్రదాయికంగా దీనిని ప్రతిరోజూ ప్రాతఃకాలం, ఈ స్తోత్రం స్వయంగా వాగ్దానం చేసే ఫలాల కోసం పఠిస్తారు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి श्री गणेश पञ्चरत्नम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి