ਸ਼੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨਮ੍
Ganesha Pancharatnam in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਗਣੇਸ਼ ਪੰਚਰਤਨਮ੍ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ 'ਪੰਜ ਰਤਨ' ਹਨ — ਪੰਜ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਲੋਕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਲਸ਼ਰੁਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਨਾਇਕ, ਏਕਦੰਤ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਜੋਂ ਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਬੁੱਧੀ, ਵਿਘਨਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Composed by Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · 8th century CE
ਗਣੇਸ਼ ਪੰਚਰਤਨਮ੍ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ — ਪੰਜ 'ਰਤਨ' ਸ਼ਲੋਕ ਇੱਕ ਜਟਿਲ, ਨੱਚਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੈ: ਮੋਦਕ ਧਾਰਕ, ਚੰਦਰਧਾਰੀ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਏਕਦੰਤ ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਛੇਵਾਂ ਸ਼ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਫਲ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਇਹ ਸਤੋਤਰ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਆਪ ਹੀ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ: ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਧਾਰਦਿਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਰੋਗਤਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ, ਵਿੱਦਿਆ, ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟ ਐਸ਼ਵਰਯ ਮਿਲਦੇ ਹਨ — ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਭਗਤ ਵੱਲ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਮੁਦਾ ਕਰਾਤ੍ਤ ਮੋਦਕਂ ਸਦਾ ਵਿਮੁਕ੍ਤਿ ਸਾਧਕਂ । ਕਲਾਧਰਾਵਤਂਸਕਂ ਵਿਲਾਸਿਲੋਕ ਰਕ੍ਸ਼ਕਮ੍ । ਅਨਾਯਕੈਕ ਨਾਯਕਂ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤੇਭ ਦੈਤ੍ਯਕਂ । ਨਤਾਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁ ਨਾਸ਼ਕਂ ਨਮਾਮਿ ਤਂ ਵਿਨਾਯਕਮ੍ ॥
Muda karatta modakam sada vimukti sadhakam Kaladharavatamsakam vilasiloka rakshakam Anayakaika nayakam vinashitebha daityakam Natashubhashu nashakam namami tam vinayakam
ਅਰਥ:ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੋਦਕ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਸ ਵਿਨਾਇਕ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਦਾਤਾ; ਜੋ ਸਿਰ-ਰਤਨ ਵਜੋਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉੱਜਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ; ਅਨਾਥਾਂ ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਨਾਥ, ਗਜਾਸੁਰ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦੁਰਭਾਗ ਦੇ ਛੇਤੀ ਨਾਸ਼ਕ।
ਨਤੇਤਰਾਤਿ ਭੀਕਰਂ ਨਵੋਦਿਤਾਰ੍ਕ ਭਾਸ੍ਵਰਂ । ਨਮਤ੍ਸੁਰਾਰਿ ਨਿਰ੍ਜਰਂ ਨਤਾਧਿਕਾਪਦੁਦ੍ਢਰਮ੍ । ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਨਿਧੀਸ਼੍ਵਰਂ ਗਜੇਸ਼੍ਵਰਂ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਂ । ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਮਾਸ਼੍ਰਯੇ ਪਰਾਤ੍ਪਰਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍ ॥
Natetarati bhikaram navoditarka bhasvaram Namatsurari nirjaram natadhikapaduddharam Sureshvaram nidhishvaram gajeshvaram ganeshvaram Maheshvaram tamashraye paratparam nirantaram
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਸਦਾ ਉਸ ਪਰਾਤਪਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ: ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਚੜ੍ਹੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਵੀ ਝੁਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘੋਰ ਬਿਪਤਾ ਤੋਂ ਉਬਾਰਦੇ ਹਨ; ਦੇਵੇਸ਼੍ਵਰ, ਨਿਧੀਸ਼੍ਵਰ, ਗਜੇਸ਼੍ਵਰ, ਗਣੇਸ਼੍ਵਰ, ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ।
ਸਮਸ੍ਤ ਲੋਕ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਨਿਰਸ੍ਤ ਦੈਤ੍ਯ ਕੁਞ੍ਜਰਂ । ਦਰੇਤਰੋਦਰਂ ਵਰਂ ਵਰੇਭ ਵਕ੍ਤ੍ਰਮਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ । ਕ੍ਰਿਪਾਕਰਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਕਰਂ ਮੁਦਾਕਰਂ ਯਸ਼ਸ੍ਕਰਂ । ਮਨਸ੍ਕਰਂ ਨਮਸ੍ਕ੍ਰਿਤਾਂ ਨਮਸ੍ਕਰੋਮਿ ਭਾਸ੍ਵਰਮ੍ ॥
Samasta loka shankaram nirasta daitya kunjaram Daretarodaram varam varebha vaktramaksharam Kripakaram kshamakaram mudakaram yashaskaram Manaskaram namaskritam namaskaromi bhasvaram
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਉਸ ਤੇਜਸਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਸਮੂਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਜਾਸੁਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ; ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਦਰ ਵਾਲੇ, ਵਰਦਾਤਾ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਅਕਸ਼ਰ; ਕਿਰਪਾ, ਖਿਮਾ, ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਜਸ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਕਿਞ੍ਚਨਾਰ੍ਤਿ ਮਾਰ੍ਜਨਂ ਚਿਰਨ੍ਤਨੋਕ੍ਤਿ ਭਾਜਨਂ । ਪੁਰਾਰਿ ਪੂਰ੍ਵ ਨਨ੍ਦਨਂ ਸੁਰਾਰਿ ਗਰ੍ਵ ਚਰ੍ਵਣਮ੍ । ਪ੍ਰਪਞ੍ਚ ਨਾਸ਼ ਭੀਸ਼ਣਂ ਧਨਞ੍ਜਯਾਦਿ ਭੂਸ਼ਣਂ । ਕਪੋਲ ਦਾਨਵਾਰਣਂ ਭਜੇ ਪੁਰਾਣ ਵਾਰਣਮ੍ ॥
Akinchanarti marjanam chirantanokti bhajanam Purari purva nandanam surari garva charvanam Prapancha nasha bhishanam dhananjayadi bhushanam Kapola danavaranam bhaje purana varanam
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਉਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਾਥੀ-ਮੁਖ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਜੋ ਦੀਨਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੁਗਾਂ ਤੋਂ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਪਾਤਰ; ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੇਵ-ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਪੰਚ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਣ, ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਪੋਲ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਮਦ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਤਾਨ੍ਤ ਕਾਨ੍ਤਿ ਦਨ੍ਤ ਕਾਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਤ ਕਾਨ੍ਤਿ ਕਾਤ੍ਮਜਮ੍ । ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਰੂਪਮਨ੍ਤ ਹੀਨ ਮਨ੍ਤਰਾਯ ਕ੍ਰਿਨ੍ਤਨਮ੍ । ਹ੍ਰਿਦਨ੍ਤਰੇ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਵਸਨ੍ਤਮੇਵ ਯੋਗਿਨਾਂ । ਤਮੇਕਦਨ੍ਤਮੇਵ ਤਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯਾਮਿ ਸਨ੍ਤਤਮ੍ ॥
Nitanta kanti danta kanti manta kanti katmajam Achintya rupamanta hina mantaraya krintanam Hridantare nirantaram vasantameva yoginam Tamekadantameva tam vichintayami santatam
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਨਿਰੰਤਰ ਉਸ ਏਕਦੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਨੰਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਦੰਤ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਨਾਲ ਮਨੋਹਰ; ਅਚਿੰਤ ਰੂਪ ਅਤੇ ਅੰਤਹੀਣ, ਹਰ ਵਿਘਨ ਦੇ ਛੇਦਕ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਗਣੇਸ਼ ਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨਮਾਦਰੇਣ ਯੋऽਨ੍ਵਹਂ । ਪ੍ਰਜਲ੍ਪਤਿ ਪ੍ਰਭਾਤਕੇ ਹ੍ਰਿਦਿ ਸ੍ਮਰਨ੍ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਅਰੋਗਤਾਮਦੋਸ਼ਤਾਂ ਸੁਸਾਹਿਤੀਂ ਸੁਪੁਤ੍ਰਤਾਂ । ਸਮਾਹਿਤਾਯੁ ਰਸ਼੍ਟਭੂਤਿ ਮਭ੍ਯੁਪੈਤਿ ਸੋऽਚਿਰਾਤ੍ ॥
Mahaganesha pancharatnamadarena yonvaham Prajalpati prabhatake hridi smaran ganeshvaram Arogatamadoshatam susahitim suputratam Samahitayu rashtabhuti mabhyupaiti sochirat
ਅਰਥ:ਜੋ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਇਸ ਮਹਾਗਣੇਸ਼ ਪੰਚਰਤਨਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਰੋਗ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ, ਉੱਤਮ ਵਿੱਦਿਆ, ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ, ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟ ਐਸ਼ਵਰਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Ganesha Pancharatnam ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ 'ਪੰਜ ਰਤਨ', ਬੁੱਧੀ, ਵਿਘਨਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪਾਉਣ ਹਿਤ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਸੰਘਣੇ, ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਲੋਕ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਨਾਇਕ, ਏਕਦੰਤ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਜੋਂ ਸਤੁਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਪਣ ਵੇਲੇ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅੰਤਮ ਫਲਸ਼ਰੁਤੀ ਵਚਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਰੋਗਤਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ, ਉੱਤਮ ਵਿੱਦਿਆ, ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟ ਐਸ਼ਵਰਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ, ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਵਿਨਾਇਕ ਚਤੁਰਥੀ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਕੰਮ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਗਣੇਸ਼ ਚਾਲੀਸਾ, ਵਕ੍ਰਤੁੰਡ ਮਹਾਕਾਯ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਆਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Ganesha Pancharatnam ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅੱਗੇ ਬੈਠੋ, ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਦੂਰਵਾ ਘਾਹ, ਲਾਲ ਫੁੱਲ ਤੇ ਮੋਦਕ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪੰਜੇ ਸ਼ਲੋਕ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਫਲਸ਼ਰੁਤੀ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰੋ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਲਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਚਨ ਖੁਦ ਇਹ ਸਤੋਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Ganesha Pancharatnam ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ