ਗੋਵਿਨ੍ਦਾਸ਼੍ਟਕਮ੍
गोविन्दाष्टकम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਗੋਵਿੰਦਾਸ਼੍ਟਕਮ੍ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰਯ ਰਚਿਤ ਗੋਵਿੰਦ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੀ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸਤੁਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਤ੍ਯ, ਗਿਆਨ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਨਿਤ੍ਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸੱਚ ਵਜੋਂ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਿੱਤ ਭਗਤੀ, ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical
ਗੋਵਿੰਦਾਸ਼੍ਟਕਮ੍ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰਯ ਨੂੰ ਆਰੋਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੋਵਿੰਦ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੀ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸਤੁਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਤ੍ਯ, ਗਿਆਨ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਨਿਤ੍ਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸੱਚ ਵਜੋਂ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਭਗਤੀਪੂਰਨ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਗੋਵਿੰਦਾਸ਼੍ਟਕਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਦੇ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਸ਼੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ਾਯ ਨਮਃ ॥ ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਾਕਾਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸਰਸਸਾਰਂ ਸਮਰਸਂ ਨਿਰਾਧਾਰਾਧਾਰਂ ਭਵਜਲਧਿਪਾਰਂ ਪਰਗੁਣਮ੍ । ਰਮਾਗ੍ਰੀਵਾਹਾਰਂ ਵ੍ਰਜਵਨਵਿਹਾਰਂ ਹਰਨੁਤਂ ਸਦਾ ਤਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਪਰਮਸੁਖਕਨ੍ਦਂ ਭਜਤ ਰੇ ॥ ੧॥ ਮਹਾਮ੍ਭੋਦਿਸ੍ਥਾਨਂ ਸ੍ਥਿਰਚਰਨਿਦਾਨਂ ਦਿਵਿਜਪਂ ਸੁਧਾਧਾਰਾਪਾਨਂ ਵਿਹਗਪਤਿਯਾਨਂ ਯਮਰਤਮ੍ । ਮਨੋਜ੍ਞਂ ਸੁਜ੍ਞਾਨਂ ਮੁਨਿਜਨਨਿਧਾਨਂ ਧ੍ਰੁਵਪਦਮ੍ ਸਦਾ ਤਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਪਰਮਸੁਖਕਨ੍ਦਂ ਭਜਤ ਰੇ ॥ ੨॥ ਧਿਯਾ ਧੀਰੈਰ੍ਧ੍ਯੇਯਂ ਸ਼੍ਰਵਣਪੁਟਪੇਯਂ ਯਤਿਵਰੈਃ ਮਹਾਵਾਕ੍ਯੈਜ੍ਞੇਯਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਵਿਧੇਯਂ ਵਿਧਿਪਰਮ੍ । ਮਨੋਮਾਨਾਮੇਯਂ ਸਪਦਿ ਹ੍ਰਿਦਿ ਨੇਯਂ ਨਵਤਨੁਂ ਸਦਾ ਤਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਪਰਮਸੁਖਕਨ੍ਦਂ ਭਜਤ ਰੇ ॥ ੩॥ ਮਹਾਮਾਯਾਜਾਲਂ ਵਿਮਲਵਨਮਾਲਂ ਮਲਹਰਂ ਸੁਬਾਲਂ ਗੋਪਾਲਂ ਨਿਹਤਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਂ ਸ਼ਸ਼ਿਮੁਖਮ੍ । ਕਲਾਤੀਤਂ ਕਾਲਂ ਗਤਿਹਤਮਰਾਲਂ ਮੁਰਰਿਪੁਂ ਸਦਾ ਤਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਪਰਮਸੁਖਕਨ੍ਦਂ ਭਜਤ ਰੇ ॥ ੪॥ ਨਭੋਬਿਮ੍ਬਸ੍ਫੀਤਂ ਨਿਗਮਗਣਗੀਤਂ ਸਮਗਤਿਂ ਸੁਰੌਘੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰੀਤਂ ਦਿਤਿਜਵਿਪਰੀਤਂ ਪੁਰਿਸ਼ਯਮ੍ । ਗਿਰਾਂ ਪਨ੍ਥਾਤੀਤਂ ਸ੍ਵਦਿਤਨਵਨੀਤਂ ਨਯਕਰਂ ਸਦਾ ਤਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਪਰਮਸੁਖਕਨ੍ਦਂ ਭਜਤ ਰੇ ॥ ੫॥ ਪਰੇਸ਼ਂ ਪਦ੍ਮੇਸ਼ਂ ਸ਼ਿਵਕਮਲਜੇਸ਼ਮ੍ ਸ਼ਿਵਕਰਂ ਦ੍ਵਿਜੇਸ਼ਂ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਤਨੁਕੁਟਿਲਕੇਸ਼ਂ ਕਲਿਹਰਮ੍ । ਖਗੇਸ਼ਂ ਨਾਗੇਸ਼ਂ ਨਿਖਿਲਭੁਵਨੇਸ਼ਂ ਨਗਧਰਂ ਸਦਾ ਤਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਪਰਮਸੁਖਕਨ੍ਦਂ ਭਜਤ ਰੇ ॥ ੬॥ ਰਮਾਕਾਨ੍ਤਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਭਵਭਯਲਯਾਨ੍ਤਂ ਭਵਸੁਖਂ ਦੁਰਾਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਨਿਖਿਲਹ੍ਰਿਦਿ ਭਾਨ੍ਤਂ ਭੁਵਨਪਮ੍ । ਵਿਵਾਦਾਨ੍ਤਂ ਦਾਨ੍ਤਂ ਦਨੁਜਨਿਚਯਾਨ੍ਤਂ ਸੁਚਰਿਤਂ ਸਦਾ ਤਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਪਰਮਸੁਖਕਨ੍ਦਂ ਭਜਤ ਰੇ ॥ ੭॥ ਜਗਜ੍ਜ੍ਯੇਸ਼੍ਠਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਂ ਸੁਰਪਤਿਕਨਿਸ਼੍ਠਂ ਕ੍ਰਤੁਪਤਿਂ ਬਲਿਸ਼੍ਠਂ ਭੂਯਿਸ਼੍ਠਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਵਰਿਸ਼੍ਠਂ ਵਰਵਹਮ੍ । ਸ੍ਵਨਿਸ਼੍ਠਂ ਧਾਰ੍ਮਿਸ਼੍ਠਂ ਗੁਰੁਗੁਣਗਰਿਸ਼੍ਠਂ ਗੁਰੁਵਰਂ ਸਦਾ ਤਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਪਰਮਸੁਖਕਨ੍ਦਂ ਭਜਤ ਰੇ ॥ ੮॥ ਗਦਾਪਾਣੇਰੇਤਦ੍ਦੁਰਿਤਦਲਨਂ ਦੁਃਖਸ਼ਮਨਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਪਠਤਿ ਮਨੁਜੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸਤਤਮ੍ । ਸ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਗੌਘਂ ਚਿਰਮਿਹ ਤਤੋऽਪਾਸ੍ਤਵ੍ਰਿਜਿਨੋ ਵਰਂ ਵਿਸ਼੍ਣੋਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਵ੍ਰਜਤਿ ਖਲੁ ਵੈਕੁਣ੍ਠਭੁਵਨਮ੍ ॥ ॥ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਮਹਂਸ ਸ੍ਵਾਮਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਨ੍ਦ ਵਿਰਚਿਤਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੋਵਿਨ੍ਦਾਸ਼੍ਟਕਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮ੍ ॥
śrī gaṇeśāya namaḥ || cidānandākāraṃ śrutisarasasāraṃ samarasaṃ nirādhārādhāraṃ bhavajaladhipāraṃ paraguṇam | ramāgrīvāhāraṃ vrajavanavihāraṃ haranutaṃ sadā taṃ govindaṃ paramasukhakandaṃ bhajata re || 1|| mahāmbhodisthānaṃ sthiracaranidānaṃ divijapaṃ sudhādhārāpānaṃ vihagapatiyānaṃ yamaratam | manojñaṃ sujñānaṃ munijananidhānaṃ dhruvapadam sadā taṃ govindaṃ paramasukhakandaṃ bhajata re || 2|| dhiyā dhīrairdhyeyaṃ śravaṇapuṭapeyaṃ yativaraiḥ mahāvākyaijñeyaṃ tribhuvanavidheyaṃ vidhiparam | manomānāmeyaṃ sapadi hṛdi neyaṃ navatanuṃ sadā taṃ govindaṃ paramasukhakandaṃ bhajata re || 3|| mahāmāyājālaṃ vimalavanamālaṃ malaharaṃ subālaṃ gopālaṃ nihataśiśupālaṃ śaśimukham | kalātītaṃ kālaṃ gatihatamarālaṃ muraripuṃ sadā taṃ govindaṃ paramasukhakandaṃ bhajata re || 4|| nabhobimbasphītaṃ nigamagaṇagītaṃ samagatiṃ suraughe samprītaṃ ditijaviparītaṃ puriśayam | girāṃ panthātītaṃ svaditanavanītaṃ nayakaraṃ sadā taṃ govindaṃ paramasukhakandaṃ bhajata re || 5|| pareśaṃ padmeśaṃ śivakamalajeśam śivakaraṃ dvijeśaṃ deveśaṃ tanukuṭilakeśaṃ kaliharam | khageśaṃ nāgeśaṃ nikhilabhuvaneśaṃ nagadharaṃ sadā taṃ govindaṃ paramasukhakandaṃ bhajata re || 6|| ramākāntaṃ kāntaṃ bhavabhayalayāntaṃ bhavasukhaṃ durāśāntaṃ śāntaṃ nikhilahṛdi bhāntaṃ bhuvanapam | vivādāntaṃ dāntaṃ danujanicayāntaṃ sucaritaṃ sadā taṃ govindaṃ paramasukhakandaṃ bhajata re || 7|| jagajjyeṣṭhaṃ śreṣṭhaṃ surapatikaniṣṭhaṃ kratupatiṃ baliṣṭhaṃ bhūyiṣṭhaṃ tribhuvanavariṣṭhaṃ varavaham | svaniṣṭhaṃ dhārmiṣṭhaṃ guruguṇagariṣṭhaṃ guruvaraṃ sadā taṃ govindaṃ paramasukhakandaṃ bhajata re || 8|| gadāpāṇeretadduritadalanaṃ duḥkhaśamanaṃ viśuddhātmā stotraṃ paṭhati manujo yastu satatam | sa bhuktvā bhogaughaṃ ciramiha tato'pāstavṛjino varaṃ viṣṇoḥ sthānaṃ vrajati khalu vaikuṇṭhabhuvanam || || iti śrī paramahaṃsa svāmi brahmānanda viracitaṃ śrī govindāṣṭakaṃ sampūrṇam ||
ਅਰਥ:ਗੋਵਿੰਦ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੀ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ, ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਰਚਿਤ — ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਤਯ, ਗਿਆਨ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਨਿਤਯ (ਸਤਯੰ ਗਿਆਨਮ੍ ਅਨੰਤੰ ਨਿਤਯਮ੍) ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸਤਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
गोविन्दाष्टकम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਗੋਵਿੰਦਾਸ਼੍ਟਕਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਗਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੁੱਧਵਾਰ ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਤੇ ਜਨਮਾਸ਼੍ਟਮੀ ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ।
ਇੱਕ ਛੋਟੀ, ਮਧੁਰ ਸਤੁਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਸਿੱਖ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਨਿੱਤ ਪਾਠ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
गोविन्दाष्टकम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦਾਸ਼੍ਟਕਮ੍ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਿੱਤ, ਜਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਨਮਾਸ਼੍ਟਮੀ ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਪਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ गोविन्दाष्टकम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ