હેચિ દાન દેગા દેવા
हेचि दान देगा देवा in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
હેચિ દાન દેગા દેવા સંત તુકારામના સૌથી પ્રિય અભંગોમાંનો એક છે — વિઠ્ઠલ (પાંડુરંગ) પ્રત્યેની શુદ્ધ, નિષ્કામ ભક્તિની એક નાની પ્રાર્થના. તુકારામ માત્ર એક જ દાન માગે છે — પ્રભુનું વિસ્મરણ ક્યારેય ન થાય — મુક્તિ અને સંપદાને પણ નકારતાં, અને બદલામાં બસ નિરંતર સંતસંગની યાચના કરે છે. તેઓ પ્રસિદ્ધ રીતે કહે છે કે તેઓ પુનર્જન્મ પણ સહર્ષ સ્વીકારશે, જો પ્રભુની મહિમા ગાતા રહે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Tukaram Gatha (Marathi abhang tradition of the Varkari sampradaya) · Sant Tukaram · 17th century CE
દેહૂના સંત તુકારામના હજારો અભંગોમાં, 'હેચિ દાન દેગા દેવા' નિઃસ્વાર્થ ભક્તિના એક રત્ન તરીકે ઝળકે છે. મુક્તિ અને ધન બંનેને નકારતાં, સંત પોતાના પ્રભુ વિઠ્ઠલ પાસેથી એક જ વરદાન માગે છે — કે તેઓ તેમને ક્યારેય ન ભૂલે — અને સંતોનો અતૂટ સંગ. પ્રભુની મહિમા ગાતા રહી શકાય ત્યાં સુધી પુનર્જન્મ પણ સ્વીકારવાની તેમની તૈયારીએ આ અભંગને ફળની કામના વિનાના પ્રેમના વારકરી આદર્શની એક કસોટી બનાવી દીધો છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
પરંપરા કહે છે કે જ્યારે તુકારામના અભંગો તેમના પર શંકા કરનારાઓ દ્વારા ઇન્દ્રાયણી નદીમાં ફેંકી દેવાયા, ત્યારે તેઓ વિઠ્ઠલની અખંડ પ્રાર્થનામાં બેઠા રહ્યા અને તેર દિવસ પછી તે હસ્તપ્રતો પાણીમાંથી અક્ષત ઊપસી આવી — ભક્તો કહે છે, એ હૃદયનું પ્રમાણ છે જે પ્રભુને ક્યારેય ન ભૂલવા સિવાય કશું ઇચ્છતું ન હતું.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
હેચિ દાન દેગા દેવા । તુઝા વિસર ન વ્હાવા ॥
Hechi Dan Dega Deva | Tujha Visar Na Vhava ||
અર્થ:હે પ્રભુ, મને બસ આ એક જ દાન આપો — કે તમારું વિસ્મરણ ક્યારેય ન થાય.
ગુણ ગાઈન આવડી । હેચિ માઝી સર્વ જોડી ॥
Gun Gain Aavadi | Hechi Majhi Sarva Jodi ||
અર્થ:હું પ્રેમપૂર્વક તમારા ગુણ ગાઉં — આ જ મારી સંપૂર્ણ કમાણી, આ જ મારું સર્વસ્વ છે.
નલગે મુક્તિ આણિ સંપદા । સંતસંગ દેઈ સદા ॥
Nalage Mukti Aani Sampada | Santsang Dei Sada ||
અર્થ:મને મુક્તિ નથી જોઈતી, ન તો સંપદા; બસ મને સદા સંતોનો સંગ આપો.
તુકા મ્હણે ગર્ભવાસી । સુખેં ઘાલાવેં આમ્હાંસી ॥
Tuka Mhane Garbhavasi | Sukhe Ghalave Aamhansi ||
અર્થ:તુકા કહે છે — ભલે મારે ફરી ગર્ભવાસ (પુનર્જન્મ)માં રહેવું પડે, તોપણ સુખપૂર્વક ત્યાં રાખો, બસ તમારી સ્મૃતિ ન છૂટે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
हेचि दान देगा देवा પાઠના લાભ
પ્રભુની સ્મૃતિ માત્ર ઇચ્છતી શુદ્ધ, નિષ્કામ ભક્તિને કેળવે છે
મુક્તિ અને ધન કરતાં પણ સત્સંગ (સંતોના સંગ)ના પરમ મૂલ્યની શીખ આપે છે
સહેલાઈથી કંઠસ્થ કરી રોજ પાઠ કરી શકાય તેવી એક નાની, ગહન પ્રાર્થના
સાંસારિક જીવન વચ્ચે ઈશ્વરના વિસ્મરણ સામે મનને સ્થિર કરે છે
સંતોષ અને સાંસારિક લાભથી વૈરાગ્યની પ્રેરણા આપે છે
વારકરી ભજનમાં પ્રિય તથા સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં વિઠ્ઠલની ભક્તિમાં ગવાય છે
हेचि दान देगा देवा જપ વિધિ
આ સંક્ષિપ્ત અભંગને ધીમે ધીમે પાઠ કરો અથવા ગાઓ, તેની એક જ પ્રાર્થના પર ધ્યાન કરતાં — કે પ્રભુને ક્યારેય ન ભૂલવા. તે વારકરી ભજનમાં ગવાય છે અને ભક્તિના અભિલાષી કોઈપણ માટે યોગ્ય દૈનિક પ્રાર્થના છે. દરેક પંક્તિ પર મનન કરો, ખાસ કરીને મુક્તિ કે ધનને બદલે સત્સંગ માટેની યાચના પર, અને આ અભંગને હૃદયને વિઠ્ઠલની પ્રેમપૂર્ણ સ્મૃતિમાં શાંત કરવા દો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ हेचि दान देगा देवा શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ