ઘાલીન લોટાંગણ
Ghalin Lotangan in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
ઘાલીન લોટાંગણ મરાઠી પૂજાની પ્રિય સમાપન-પ્રાર્થના છે, જે મહારાષ્ટ્ર ભરમાં લગભગ દરેક આરતીના અંતે ગવાય છે. તે સંત નામદેવના પૂર્ણ ભક્તિના પદથી આરંભ થાય છે — લોટાંગણ, દર્શન, આલિંગન અને પૂજન — અને પ્રસિદ્ધ સંસ્કૃત શ્લોકો 'ત્વમેવ માતા' (તું જ માતા, પિતા, સર્વસ્વ) તથા 'કાયેન વાચા' (મારા સર્વ કર્મ નારાયણને અર્પિત) સાથે જોડાય છે. આ મળીને પૂજાના અંતે પૂર્ણ સમર્પણનો સુંદર ભાવ રચે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Marathi aarti tradition (Varkari sampradaya); opening verse by Sant Namdev · Sant Namdev (opening verse); traditional Sanskrit shlokas · 13th century CE and later
ઘાલીન લોટાંગણ સમસ્ત મહારાષ્ટ્રમાં પૂજાની સાર્વભૌમ સમાપન-પ્રાર્થના બની ગઈ છે. તેનું પ્રથમ પદ સંત નામદેવનું છે, જે વણકર-સંત અને જ્ઞાનેશ્વરના સહયોગી હતા, જેમણે ભક્તિનો સંપૂર્ણ ભાવ ઉંડેલી દીધો — પ્રભુ સમક્ષ લોટાંગણ કરવું, જોવું, આલિંગન કરવું, પૂજા કરવી અને આરતી ઉતારવી. તેની સાથે જોડાય છે સનાતન સંસ્કૃત શ્લોક 'ત્વમેવ માતા' જે પ્રભુને પોતાનો પ્રત્યેક સંબંધ ઘોષિત કરે છે, અને 'કાયેન વાચા' જે પોતાના સર્વ કર્મ નારાયણને અર્પિત કરે છે. પ્રત્યેક આરતીના અંતે ગવાઈને તે વિધિવત્ પૂજાને હાર્દિક આત્મ-સમર્પણમાં બદલી નાખે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
કહેવાય છે કે વિઠ્ઠલ પોતાના ભક્ત નામદેવને એટલો પ્રેમ કરતા હતા કે જ્યારે બાળક નામદેવે પ્રભુની પ્રતિમાને ભોગ અર્પિત કર્યો, ત્યારે વિઠ્ઠલ ખરેખર પ્રકટ થઈ તેને ખાઈ ગયા. એવી આત્મીયતા 'ઘાલીન લોટાંગણ'માં શ્વસે છે, જેના સમાપન-સમર્પણને ભક્તો માને છે કે તે તેમના દિવસના પ્રત્યેક કર્મને નારાયણના ચરણો સુધી પહોંચાડે છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ઘાલીન લોટાંગણ વંદીન ચરણ । ડોળ્યાંની પાહીન રૂપ તુઝે ॥ પ્રેમે આલિંગિન આનંદે પૂજિન । ભાવે ઓવાળીન મ્હણે નામા ॥
Ghalin Lotangan Vandin Charan | Dolyanni Pahin Roop Tuze || Preme Aalingin Aanande Poojin | Bhave Ovalin Mhane Nama ||
અર્થ:હું સાષ્ટાંગ લોટાંગણ કરીશ અને તારા ચરણોમાં વંદના કરીશ; મારી આંખોથી તારું રૂપ જોઈશ. પ્રેમથી આલિંગન કરીશ, આનંદથી પૂજા કરીશ, અને ભાવપૂર્વક આરતી ઉતારીશ — એમ નામા (નામદેવ) કહે છે.
ત્વમેવ માતા ચ પિતા ત્વમેવ । ત્વમેવ બંધુશ્ચ સખા ત્વમેવ ॥ ત્વમેવ વિદ્યા દ્રવિણં ત્વમેવ । ત્વમેવ સર્વં મમ દેવદેવ ॥
Tvameva Mata Cha Pita Tvameva | Tvameva Bandhushcha Sakha Tvameva || Tvameva Vidya Dravinam Tvameva | Tvameva Sarvam Mama Deva-Deva ||
અર્થ:તું જ મારી માતા છે અને તું જ પિતા; તું જ બંધુ છે અને તું જ સખા; તું જ વિદ્યા છે અને તું જ ધન; તું જ મારું સર્વસ્વ છે, હે દેવોના દેવ.
કાયેન વાચા મનસેન્દ્રિયૈર્વા । બુદ્ધ્યાત્મના વા પ્રકૃતેઃ સ્વભાવાત્ ॥ કરોમિ યદ્યત્સકલં પરસ્મૈ । નારાયણાયેતિ સમર્પયામિ ॥
Kayena Vacha Manasendriyairva | Buddhyatmana Va Prakriteh Svabhavat || Karomi Yadyat-Sakalam Parasmai | Narayanayeti Samarpayami ||
અર્થ:શરીરથી, વાણીથી, મન અને ઇન્દ્રિયોથી, બુદ્ધિ અને આત્માથી, અથવા પ્રકૃતિના સ્વભાવથી — જે કંઈ પણ હું કરું છું, તે સર્વ પરમાત્મા નારાયણને સમર્પિત કરું છું.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
Ghalin Lotangan પાઠના લાભ
કોઈ પણ પૂજાને પ્રભુ પ્રત્યે પૂર્ણ સમર્પણના ભાવથી સંપન્ન કરે છે
પ્રભુને માતા, પિતા, સખા અને પોતાનો સંપૂર્ણ આશ્રય રૂપે વ્યક્ત કરે છે
શરીર, વાણી અને મનના સર્વ કર્મ નારાયણને સમર્પિત કરી દૈનિક જીવનને પવિત્ર કરે છે
મહારાષ્ટ્ર ભરમાં ઘરો અને મંદિરોમાં આરતીના અંતે સર્વત્ર પ્રિય અને ગવાય છે
વિનમ્રતા, ભક્તિ અને સમર્પણ (અર્પણ)ના ભાવનો વિકાસ કરે છે
નાનું, સુંદર અને સર્વ વયના લોકો માટે સરળતાથી શીખવા યોગ્ય
Ghalin Lotangan જપ વિધિ
આરતીના બિલકુલ અંતે, દેવતાની પોતાની આરતીઓ અર્પિત થઈ ગયા પછી, હાથ જોડીને ઊભા રહી 'ઘાલીન લોટાંગણ' ગાઓ. નામદેવના મરાઠી પદથી આરંભ કરો, પછી સંસ્કૃત 'ત્વમેવ માતા' અને 'કાયેન વાચા', સાષ્ટાંગ પ્રણામ કરતા અને પોતાના સર્વ કર્મ પ્રભુને અર્પિત કરતા. આ ભક્તિની તે પ્રથાગત મુદ્રા છે જે વારકરી તથા વ્યાપક મરાઠી પરંપરામાં પૂજાને સંપન્ન કરે છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Ghalin Lotangan શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ