લક્ષ્મી ચાલીસા
लक्ष्मी चालीसा in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
લક્ષ્મી ચાલીસા ધન, વૈભવ અને સૌભાગ્યની દેવી માતા મહાલક્ષ્મીની ચાલીસ છંદોની હિંદી સ્તુતિ છે. તેમાં ક્ષીરસાગર મંથનથી તેમના પ્રગટ થવા તથા ભક્તો પર કૃપાનું સ્મરણ છે. નિત્ય પાઠથી ધન, સમૃદ્ધિ, સંતાન-સુખ અને મનોવાંછિત ફળની પ્રાપ્તિ થાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional Hindi devotional hymn · Traditional (signed 'Ramdas') · Devotional era
લક્ષ્મી ચાલીસા મહાલક્ષ્મી—ધન અને સૌભાગ્યની દેવી—ની ચાલીસ છંદોની હિંદી સ્તુતિ છે, જે ક્ષીરસાગર મંથનથી વિષ્ણુની પ્રિયા રૂપે પ્રગટ થયાં. તે સ્મરણ કરાવે છે કે તેઓ યુગે-યુગે પ્રત્યેક અવતારમાં ભગવાનની સાથે રહે છે—રામની સાથે સીતા રૂપે—અને શ્રદ્ધાળુ, સંતુષ્ટ હૃદયથી ઉપાસના કરનારા સૌને પ્રચુરતા, આરોગ્ય અને આનંદનું વચન આપે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ચાલીસા સ્વયં આ વચન અંકિત કરે છે કે સંતાનહીન, નિર્ધન, અરે અંધ, બધિર અને રોગી પણ, જે તેને શ્રદ્ધાપૂર્વક ચાલીસ દિવસ સુધી પાઠ કરાવે છે, તેમનું કષ્ટ દૂર થાય છે અને સમૃદ્ધિ પાછી આવે છે. ભારત ભરના અસંખ્ય ઘરોમાં પેઢીઓથી શુક્રવાર અને દિવાળીનો દીપ પ્રગટાવી આ છંદો વાંચવામાં આવે છે, આ પ્રાચીન આશ્વાસન પર વિશ્વાસ રાખીને—લક્ષ્મીની ઉપાસના કરો, અભાવ કદી નહીં આવે.
સાંભળતાં સાંભળતાં જપો
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
માતુ લક્ષ્મી કરિ કૃપા, કરો હૃદય મેં વાસ। મનોકામના સિદ્ધ કરિ, પરુવહુ મેરી આસ॥
Matu lakshmi kari kripa, karo hridaya mem vasa Manokamana siddha kari, paruvahu meri asa
અર્થ:હે માતા લક્ષ્મી, કૃપા કરો અને મારા હૃદયમાં નિવાસ કરો; મારા મનની ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરો અને મારી દરેક આશા પૂરી કરો.
યહી મોર અરદાસ, હાથ જોડ઼ વિનતી કરોં। સબ વિધિ કરહુ સુવાસ, જય જનનિ જગદંબિકા॥
Yahi mora aradasa, hatha joड़ vinati karom Saba vidhi karahu suvasa, jaya janani jagadambika
અર્થ:હાથ જોડીને આ એક જ પ્રાર્થના છે: દરેક રીતે મંગળ કરો, હે જગતની વિજયિની માતા, જગદંબિકા.
સિંધુ સુતા વિષ્ણુપ્રિયે નત શિર બારંબાર । ઋદ્ધિ સિદ્ધિ મંગલપ્રદે નત શિર બારંબાર ॥
Simdhu suta vishnupriye nata shira barambara Riddhi siddhi mamgalaprade nata shira barambara
અર્થ:હે સિંધુ-સુતા, વિષ્ણુપ્રિયા, વારંવાર હું શીશ નમાવું છું; હે ઋદ્ધિ, સિદ્ધિ અને દરેક વરદાન આપનારી, વારંવાર નમન.
સિન્ધુ સુતા મૈં સુમિરૌં તોહી । જ્ઞાન બુદ્ધિ વિદ્યા દો મોહિ ॥
Sindhu suta maim sumiraum tohi Jnana buddhi vidya do mohi
અર્થ:હે સિંધુ-સુતા, હું તમને સ્મરું છું; મને જ્ઞાન, બુદ્ધિ અને વિદ્યા પ્રદાન કરો.
તુમ સમાન નહિં કોઈ ઉપકારી । સબ વિધિ પુરબહુ આસ હમારી ॥
Tuma samana nahim koi upakari Saba vidhi purabahu asa hamari
અર્થ:તમારા સમાન કોઈ હિતકારી નથી; દરેક રીતે અમારી આશાઓ પૂર્ણ કરો.
જૈ જૈ જગત જનનિ જગદમ્બા । સબકે તુમહી હો સ્વલમ્બા ॥
Jai jai jagata janani jagadamba Sabake tumahi ho svalamba
અર્થ:જય હો, જય હો, હે જગતની માતા જગદંબા; તમે સૌનો આધાર છો.
તુમ હી હો ઘટ ઘટ કે વાસી । વિનતી યહી હમારી ખાસી ॥
Tuma hi ho ghata ghata ke vasi Vinati yahi hamari khasi
અર્થ:તમે દરેક હૃદયમાં નિવાસ કરો છો; આ તમને અમારી હાર્દિક પ્રાર્થના છે.
જગ જનની જય સિન્ધુ કુમારી । દીનન કી તુમ હો હિતકારી ॥
Jaga janani jaya sindhu kumari Dinana ki tuma ho hitakari
અર્થ:હે જગતની માતા, જય હો, હે સિંધુ-સુતા; તમે દીન-હીનનાં હિતકારિણી છો.
વિનવૌં નિત્ય તુમહિં મહારાની । કૃપા કરૌ જગ જનનિ ભવાની ॥
Vinavaum nitya tumahim maharani Kripa karau jaga janani bhavani
અર્થ:હું પ્રતિદિન તમને પ્રાર્થું છું, હે મહારાણી; કૃપા કરો, હે જગતની માતા ભવાની.
કેહિ વિધિ સ્તુતિ કરૌં તિહારી । સુધિ લીજૈ અપરાધ બિસારી ॥
Kehi vidhi stuti karaum tihari Sudhi lijai aparadha bisari
અર્થ:હું કઈ રીતે તમારી સ્તુતિ કરું? મારી સંભાળ લો અને મારા દોષોને માફ કરો.
કૃપા દૃષ્ટિ ચિતવો મમ ઓરી । જગત જનનિ વિનતી સુન મોરી ॥
Kripa drishti chitavo mama ori Jagata janani vinati suna mori
અર્થ:મારા પર તમારી કૃપાદૃષ્ટિ વરસાવો; હે જગતની માતા, મારી પ્રાર્થના સાંભળો.
જ્ઞાન બુદ્ધિ જય સુખ કી દાતા । સંકટ હરો હમારી માતા ॥
Jnana buddhi jaya sukha ki data Samkata haro hamari mata
અર્થ:હે જ્ઞાન, બુદ્ધિ, વિજય અને આનંદ આપનારી; અમારી પીડા હરો, હે માતા.
ક્ષીર સિંધુ જબ વિષ્ણુ મથાયો । ચૌદહ રત્ન સિંધુ મેં પાયો ॥
Kshira simdhu jaba vishnu mathayo Chaudaha ratna simdhu mem payo
અર્થ:જ્યારે વિષ્ણુએ ક્ષીરસાગરનું મંથન કર્યું, ત્યારે સમુદ્રમાં ચૌદ રત્ન મળ્યાં.
ચૌદહ રત્ન મેં તુમ સુખરાસી । સેવા કિયો પ્રભુહિં બનિ દાસી ॥
Chaudaha ratna mem tuma sukharasi Seva kiyo prabhuhim bani dasi
અર્થ:ચૌદ રત્નોમાં તમે આનંદનો સાચો ખજાનો હતા; તમે પ્રભુની સેવા કરી અને તેમની પત્ની બન્યાં.
જબ જબ જન્મ જહાં પ્રભુ લીન્હા । રૂપ બદલ તહં સેવા કીન્હા ॥
Jaba jaba janma jaham prabhu linha Rupa badala taham seva kinha
અર્થ:જ્યાં-જ્યાં અને જ્યારે-જ્યારે પ્રભુએ જન્મ લીધો, રૂપ બદલીને તમે ત્યાં તેમની સેવા કરી.
સ્વયં વિષ્ણુ જબ નર તનુ ધારા । લીન્હેઉ અવધપુરી અવતારા ॥
Svayam vishnu jaba nara tanu dhara Linheu avadhapuri avatara
અર્થ:જ્યારે વિષ્ણુએ સ્વયં મનુષ્ય દેહ ધારણ કર્યો, ત્યારે અવધપુરીમાં (રામ રૂપે) અવતાર લીધો.
તબ તુમ પ્રકટ જનકપુર માહીં । સેવા કિયો હૃદય પુલકાહીં ॥
Taba tuma prakata janakapura mahim Seva kiyo hridaya pulakahim
અર્થ:ત્યારે તમે જનકપુરમાં (સીતા રૂપે) પ્રગટ્યાં અને આનંદપૂર્ણ હૃદયથી તેમની સેવા કરી.
અપનાયો તોહિ અન્તર્યામી । વિશ્વ વિદિત ત્રિભુવન કી સ્વામી ॥
Apanayo tohi antaryami Vishva vidita tribhuvana ki svami
અર્થ:અંતર્યામીએ તમને પોતાનાં બનાવ્યાં; તમે ત્રણે લોકની સ્વામિની તરીકે જગતમાં વિખ્યાત છો.
તુમ સબ પ્રબલ શક્તિ નહિં આની । કહં તક મહિમા કહૌં બખાની ॥
Tuma saba prabala shakti nahim ani Kahan taka mahima kahaum bakhani
અર્થ:તમારી મહાશક્તિની કોઈ બરાબરી કરી શકતું નથી; હું તમારી મહિમા ક્યાં સુધી કહું અને વર્ણવું?
મન ક્રમ વચન કરૈ સેવકાઈ । મન-ઇચ્છિત વાંછિત ફલ પાઈ ॥
Mana krama vachana karai sevakai Mana-ichchhita vamchhita phala pai
અર્થ:જે મન, વચન અને કર્મથી તમારી સેવા કરે છે, તે મનવાંછિત અને ઇચ્છિત ફળ પામે છે.
તજિ છલ કપટ ઔર ચતુરાઈ । પૂજહિં વિવિધ ભાંતિ મન લાઈ ॥
Taji chhala kapata aura chaturai Pujahim vividha bhanti mana lai
અર્થ:છળ, કપટ અને ચાલાકી છોડીને, તેઓ ભક્તિમય હૃદયથી અનેક રીતે તમારી પૂજા કરે છે.
ઔર હાલ મૈં કહૌં બુઝાઈ । જો યહ પાઠ કરે મન લાઈ ॥
Aura hala maim kahaum bujhai Jo yaha patha kare mana lai
અર્થ:અને હું તમને બીજું એક સત્ય કહું છું: જે ભક્તિમય મનથી આનો પાઠ કરે છે —
તાકો કોઈ કષ્ટ ન હોઈ । મન ઇચ્છિત ફલ પાવૈ ફલ સોઈ ॥
Tako koi kashta na hoi Mana ichchhita phala pavai phala soi
અર્થ:— તેના પર કોઈ દુઃખ આવતું નથી; તે એ જ ફળ પામે છે જેની તેનું હૃદય કામના કરે છે.
ત્રાહિ-ત્રાહિ જય દુઃખ નિવારિણી । ત્રિવિધ તાપ ભવ બંધન હારિણિ ॥
Trahi-trahi jaya duhkha nivarini Trividha tapa bhava bamdhana harini
અર્થ:'રક્ષા કરો, રક્ષા કરો!' — જય હો, હે દુઃખહર્તા, ત્રિવિધ તાપ અને ભવબંધનની નાશિની.
જો યહ ચાલીસા પઢ़ે ઔર પઢ़ાવે । ઇસે ધ્યાન લગાકર સુને સુનાવૈ ॥
Jo yaha chalisa padha़e aura padha़ave Ise dhyana lagakara sune sunavai
અર્થ:જે આ ચાલીસા વાંચે છે અને વંચાવે છે, અને ધ્યાનપૂર્વક સાંભળે અને પાઠ કરે છે —
તાકો કોઈ ન રોગ સતાવૈ । પુત્ર આદિ ધન સમ્પત્તિ પાવૈ ॥
Tako koi na roga satavai Putra adi dhana sampatti pavai
અર્થ:— તેને કોઈ રોગ સતાવતો નથી; તેને સંતાન, ધન અને સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે.
પુત્ર હીન ઔર સમ્પત્તિ હીના । અન્ધા બધિર કોઢ़ી અતિ દીના ॥
Putra hina aura sampatti hina Andha badhira kodha़i ati dina
અર્થ:જે પુત્રહીન અને ધનહીન છે, અંધ, બહેરો, કોઢી, અત્યંત દીન —
વિપ્ર બોલાય કૈ પાઠ કરાવૈ । શંકા દિલ મેં કભી ન લાવૈ ॥
Vipra bolaya kai patha karavai Shamka dila mem kabhi na lavai
અર્થ:— તે કોઈ બ્રાહ્મણને બોલાવી પાઠ કરાવે, હૃદયમાં ક્યારેય સંદેહ ન રાખે.
પાઠ કરાવૈ દિન ચાલીસા । તા પર કૃપા કરૈં ગૌરીસા ॥
Patha karavai dina chalisa Ta para kripa karaim gaurisa
અર્થ:ચાળીસ દિવસ સુધી ચાલીસાનો પાઠ કરાવો, અને ગૌરીશ (શિવ) તથા માતા કૃપા કરશે.
સુખ સમ્પત્તિ બહુત સી પાવૈ । કમી નહીં કાહૂ કી આવૈ ॥
Sukha sampatti bahuta si pavai Kami nahim kahu ki avai
અર્થ:તેમને પ્રચુર સુખ અને ધન પ્રાપ્ત થાય છે; તેમને ક્યારેય કોઈ વસ્તુની કમી આવતી નથી.
બારહ માસ કરૈ જો પૂજા । તેહિ સમ ધન્ય ઔર નહિં દૂજા ॥
Baraha masa karai jo puja Tehi sama dhanya aura nahim duja
અર્થ:જે બાર મહિના સુધી આ પૂજા કરે છે — તેનાથી વધુ ભાગ્યશાળી કોઈ નથી.
પ્રતિદિન પાઠ કરૈ મન માહીં । ઉન સમ કોઈ જગ મેં નાહિં ॥
Pratidina patha karai mana mahim Una sama koi jaga mem nahim
અર્થ:જે પ્રતિદિન હૃદયમાં આનો પાઠ કરે છે — જગતમાં તેના સમાન કોઈ નથી.
બહુ વિધિ ક્યા મૈં કરૌં બડ़ાઈ । લેય પરીક્ષા ધ્યાન લગાઈ ॥
Bahu vidhi kya maim karaum bada़ai Leya pariksha dhyana lagai
અર્થ:હું કેટલી રીતે તમારી સ્તુતિ ગાઉં? ધ્યાનમાં મન લગાવી આને પારખો.
કરિ વિશ્વાસ કરૈં વ્રત નેમા । હોય સિદ્ધ ઉપજૈ ઉર પ્રેમા ॥
Kari vishvasa karaim vrata nema Hoya siddha upajai ura prema
અર્થ:જે શ્રદ્ધા અને નિયમથી વ્રત રાખે છે, તે સિદ્ધિ પામે છે, અને હૃદયમાં પ્રેમ ઊભરાય છે.
જય જય જય લક્ષ્મી મહારાની । સબ મેં વ્યાપિત જો ગુણ ખાની ॥
Jaya jaya jaya lakshmi maharani Saba mem vyapita jo guna khani
અર્થ:જય હો, જય હો, જય હો, હે લક્ષ્મી રાણી, સર્વગુણોની ખાણ જે સર્વત્ર વ્યાપ્ત છો.
તુમ્હરો તેજ પ્રબલ જગ માહીં । તુમ સમ કોઉ દયાલ કહૂં નાહીં ॥
Tumharo teja prabala jaga mahim Tuma sama kou dayala kahun nahim
અર્થ:જગતમાં તમારું તેજ મહાન છે; તમારા સમાન ક્યાંય કોઈ કરુણામય નથી.
મોહિ અનાથ કી સુધિ અબ લીજૈ । સંકટ કાટિ ભક્તિ મોહિ દીજે ॥
Mohi anatha ki sudhi aba lijai Samkata kati bhakti mohi dije
અર્થ:હવે મુજ અનાથની સંભાળ લો; મારી પીડા કાપો અને મને ભક્તિ પ્રદાન કરો.
ભૂલ ચૂક કરી ક્ષમા હમારી । દર્શન દીજૈ દશા નિહારી ॥
Bhula chuka kari kshama hamari Darshana dijai dasha nihari
અર્થ:મારી ભૂલ-ચૂક માફ કરો; મારી દશા જોઈને મને તમારાં દર્શન આપો.
બિન દરશન વ્યાકુલ અધિકારી । તુમહિં અક્ષત દુઃખ સહતે ભારી ॥
Bina darashana vyakula adhikari Tumahim akshata duhkha sahate bhari
અર્થ:તમારાં દર્શન વિના ભક્ત વ્યાકુળ છે; તમારા અભાવમાં હું ઘોર દુઃખ સહું છું.
નહિં મોહિં જ્ઞાન બુદ્ધિ હૈ તન મેં । સબ જાનત હો અપને મન મેં ॥
Nahim mohim jnana buddhi hai tana mem Saba janata ho apane mana mem
અર્થ:મારામાં કોઈ જ્ઞાન કે બુદ્ધિ નથી; તમે તમારા મનમાં બધું જાણો છો.
રૂપ ચતુર્ભુજ કરકે ધારણ । કષ્ટ મોર અબ કરહુ નિવારણ ॥
Rupa chaturbhuja karake dharana Kashta mora aba karahu nivarana
અર્થ:તમારું ચતુર્ભુજ રૂપ ધારણ કરી, હવે મારી દરેક પીડા હરો.
કહિ પ્રકાર મૈં કરૌં બડ़ાઈ । જ્ઞાન બુદ્ધિ મોહિં નહિં અધિકાઈ ॥
Kahi prakara maim karaum bada़ai Jnana buddhi mohim nahim adhikai
અર્થ:હું કઈ રીતે તમારી મહિમા ગાઉં? મારામાં ન મહાન જ્ઞાન છે, ન બુદ્ધિ.
રામદાસ અબ કહૈ પુકારી । કરો દૂર તુમ વિપતિ હમારી ॥
Ramadasa aba kahai pukari Karo dura tuma vipati hamari
અર્થ:રામદાસ હવે પોકારીને પ્રાર્થે છે: અમારી દરેક વિપત્તિ દૂર ભગાવો, હે માતા.
ત્રાહિ ત્રાહિ દુઃખ હારિણી હરો બેગિ સબ ત્રાસ । જયતિ જયતિ જય લક્ષ્મી કરો શત્રુન કા નાશ ॥
Trahi trahi duhkha harini haro begi saba trasa Jayati jayati jaya lakshmi karo shatruna ka nasha
અર્થ:રક્ષા કરો, રક્ષા કરો, હે દુઃખહર્તા! અમારો બધો ભય ઝડપથી દૂર કરો; જય હો, જય હો, હે લક્ષ્મી, અમારા શત્રુઓનો નાશ કરો.
રામદાસ ધરિ ધ્યાન નિત વિનય કરત કર જોર । માતુ લક્ષ્મી દાસ પર કરહુ દયા કી કોર ॥
Ramadasa dhari dhyana nita vinaya karata kara jora Matu lakshmi dasa para karahu daya ki kora
અર્થ:રામદાસ સદા હાથ જોડીને ધ્યાન અને પ્રાર્થના કરે છે: હે માતા લક્ષ્મી, તમારા સેવક પર થોડીક કૃપા તો કરો.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
लक्ष्मी चालीसा પાઠના લાભ
લક્ષ્મી ચાલીસાના નિત્ય પાઠથી દેવી લક્ષ્મીની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે, જે ધન, સમૃદ્ધિ અને વૈભવ આપે છે.
તેને દરિદ્રતા, દેવું અને અભાવ દૂર કરનાર તથા સંતાન, આરોગ્ય અને ચિરસ્થાયી સૌભાગ્ય આપનાર માનવામાં આવે છે.
શુક્રવાર તથા દિવાળી—જ્યારે લક્ષ્મીની પૂજા થાય છે—પર તેનો વિશેષ પ્રભાવ રહે છે.
ચાલીસા વચન આપે છે કે જે ચાલીસ દિવસ પાઠ કરે કે બાર માસ પૂજા કરે, તેને કોઈ અભાવ વિના પ્રચુર ધન પ્રાપ્ત થાય છે.
ભૌતિક સમૃદ્ધિની સાથે કૃતજ્ઞતા, સંતોષ અને ભક્તિનો ભાવ જગાવે છે.
આ સરળ, પ્રિય ચાલીસ છંદોનું ભજન છે જે આખા પરિવાર માટે તથા લક્ષ્મી પૂજાનું કેન્દ્ર છે.
लक्ष्मी चालीसा જપ વિધિ
શુક્રવાર કે દિવાળીએ સ્નાન પછી દેવી લક્ષ્મીની પ્રતિમા સામે બેસો. ઘીનો દીપ પ્રગટાવો, લાલ પુષ્પ, કુમકુમ, અક્ષત અને મિઠાઈ અર્પણ કરો, અને શ્રદ્ધાપૂર્વક આરંભિક દોહા અને ચાલીસ ચોપાઈનો પાઠ કરો. ગ્રંથ પૂર્ણ કૃપા માટે ચાલીસ દિવસ, કે વર્ષ ભર પૂજાની સલાહ આપે છે. અંતે લક્ષ્મી આરતી કરો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ लक्ष्मी चालीसा શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ