లక్ష్మీనృసింహ పఞ్చరత్నమ్
लक्ष्मीनृसिंह पञ्चरत्नम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
మూలం & కథ
Attributed to Adi Shankaracharya (Stotra literature) · Adi Shankaracharya · c. 8th century CE
Narasimha, the half-man half-lion avatara of Vishnu, appeared to slay the demon Hiranyakashipu and protect his devotee Prahlada. Adi Shankaracharya, who composed hymns to many forms of the divine, addressed this 'Pancharatnam' not in praise of the Lord's deeds but to the seeker's own restless mind — likening it to a bee that flits among illusory pleasures. In five gem-like verses he dismantles the charm of the world and points the mind to the one true refuge: the lotus-feet of Lakshmi-Narasimha.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
Devotees of Narasimha hold that the fierce-yet-loving Lord, who burst from a pillar to save Prahlada, swiftly shields those who take refuge in him; reciting these five gems is said to dissolve fear and delusion and to fix the wavering mind firmly upon the Lord.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
త్వత్ప్రభుజీవప్రియమిచ్ఛసి చేన్ నరహరిపూజాం కురు సతతం ప్రతిబిమ్బాలఙ్కృతిధృతికుశలో బిమ్బాలఙ్కృతిమాతనుతే । చేతోభృఙ్గ భ్రమసి వృథా భవమరుభూమౌ విరసాయాం భజ భజ లక్ష్మీనరసింహా- నఘపదసరసిజమకరన్దమ్ ॥ ౧ ॥
Tvatprabhujivapriyamicchasi cen naraharipujam kuru satatam Pratibimbalankritidhritikushalo bimbalankritimatanute | Cetobhringa bhramasi vritha bhavamarubhumau virasayam Bhaja bhaja lakshminarasimha- naghapadasarasijamakarandam || 1 ||
అర్థం:यदि तू अपने स्वामी (प्रभु) का प्रेम पाना चाहता है, तो निरन्तर नरहरि (नृसिंह) की पूजा कर। जो केवल प्रतिबिम्ब को सजाने में निपुण है, वह वास्तव में मूल बिम्ब को ही अलंकृत करता है। हे मनरूपी भ्रमर! तू इस नीरस संसाररूपी मरुभूमि में व्यर्थ क्यों भटकता है? भज, भज — लक्ष्मीनृसिंह के निष्पाप चरणकमलों के मकरन्द (मधु) का सेवन कर!
శుక్తౌ రజతప్రతిభా జాతా కటకాద్యర్థసమర్థా చేత్ దుఃఖమయీ తే సంసృతిరేషా నిర్వృతిదానే నిపుణా భవతి । చేతోభృఙ్గ భ్రమసి వృథా భవమరుభూమౌ విరసాయాం భజ భజ లక్ష్మీనరసింహా- నఘపదసరసిజమకరన్దమ్ ॥ ౨ ॥
Shuktau rajatapratibha jata katakadyarthasamartha cet Duhkhamayi te samsritiresha nirvritidane nipuna bhavati | Cetobhringa bhramasi vritha bhavamarubhumau virasayam Bhaja bhaja lakshminarasimha- naghapadasarasijamakarandam || 2 ||
అర్థం:जैसे सीप में चाँदी की झलक दिखती है — पर क्या वह कभी कंगन आदि बन सकती है? — वैसे ही तेरा यह दुःखमय संसार कभी सच्चा सुख नहीं दे सकता। हे मनरूपी भ्रमर! तू नीरस संसार-मरुभूमि में व्यर्थ क्यों भटकता है? भज, भज — लक्ष्मीनृसिंह के निष्पाप चरणकमलों का मकरन्द!
ఆకృతిసామ్యాచ్ఛాల్మలికుసుమే స్థలనలినత్వభ్రమమకరోః గన్ధరసావిహ కిము విద్యతే వికచ సరోరుహపరిమలమిలితే । చేతోభృఙ్గ భ్రమసి వృథా భవమరుభూమౌ విరసాయాం భజ భజ లక్ష్మీనరసింహా- నఘపదసరసిజమకరన్దమ్ ॥ ౩ ॥
Akritisamyacchalmalikusume sthalanalinatvabhramamakaroh Gandharasaviha kimu vidyate vikacha saroruhaparimalamilite | Cetobhringa bhramasi vritha bhavamarubhumau virasayam Bhaja bhaja lakshminarasimha- naghapadasarasijamakarandam || 3 ||
అర్థం:केवल आकृति की समानता से तूने (गन्धहीन) सेमल के फूल को सुगन्धित स्थलकमल समझ लिया! भला यहाँ वह गन्ध और रस कहाँ, जो खिले हुए सुगन्धित कमल में होता है? हे मनरूपी भ्रमर! तू व्यर्थ क्यों भटकता है? भज, भज — लक्ष्मीनृसिंह के निष्पाप चरणकमलों का मकरन्द!
స్రక్చన్దనవనితాదీన్ విషయానసుఖాయ భుఙ్క్ష్వ కిము మూఢ సర్వమ్ ఇదం రజనీకర- కిరణవియద్వారివిభ్రమం చలితమ్ । చేతోభృఙ్గ భ్రమసి వృథా భవమరుభూమౌ విరసాయాం భజ భజ లక్ష్మీనరసింహా- నఘపదసరసిజమకరన్దమ్ ॥ ౪ ॥
Srakchandanavanitadin vishayanasukhaya bhunkshva kimu mudha Sarvam idam rajanikara- kiranaviyadvarivibhramam chalitam | Cetobhringa bhramasi vritha bhavamarubhumau virasayam Bhaja bhaja lakshminarasimha- naghapadasarasijamakarandam || 4 ||
అర్థం:हे मूढ़! माला, चन्दन, स्त्री आदि विषयों को सुख के लिए तू क्यों भोगता है? यह सब चन्द्रकिरणों से आकाश में जल के भ्रम (मृगतृष्णा) के समान चंचल एवं मिथ्या है। हे मनरूपी भ्रमर! तू व्यर्थ क्यों भटकता है? भज, भज — लक्ष्मीनृसिंह के निष्पाप चरणकमलों का मकरन्द!
తవ హితమేకం వచనం వక్ష్యే శృణు సుఖకామో యది సతతం స్వప్నే దృష్టం సకలం హి మృషా జాగ్రతి చ స్మర తదితి మతిమాన్ । చేతోభృఙ్గ భ్రమసి వృథా భవమరుభూమౌ విరసాయాం భజ భజ లక్ష్మీనరసింహా- నఘపదసరసిజమకరన్దమ్ ॥ ౫ ॥
Tava hitamekam vachanam vakshye shrinu sukhakamo yadi satatam Svapne drishtam sakalam hi mrisha jagrati cha smara taditi matiman | Cetobhringa bhramasi vritha bhavamarubhumau virasayam Bhaja bhaja lakshminarasimha- naghapadasarasijamakarandam || 5 ||
అర్థం:यदि तू सदा सुख चाहता है तो सुन, मैं तेरे हित का एक वचन कहता हूँ — स्वप्न में देखा हुआ सब कुछ मिथ्या होता है; हे बुद्धिमान्! इसी सत्य का जाग्रत अवस्था में भी स्मरण कर। हे मनरूपी भ्रमर! तू व्यर्थ क्यों भटकता है? भज, भज — लक्ष्मीनृसिंह के निष्पाप चरणकमलों का मकरन्द!
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
लक्ष्मीनृसिंह पञ्चरत्नम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
Turns the restless mind away from fleeting pleasures toward the eternal feet of Lakshmi-Narasimha
Cultivates viveka (discernment) between the real and the unreal through striking poetic images
Invokes the fierce protective grace of Narasimha, the destroyer of fear and evil
Composed by Adi Shankaracharya, it carries the blessing of the great non-dual master
Deepens devotion (bhakti) and dispassion (vairagya) when recited reflectively
Traditionally chanted for protection from danger and for steadiness of mind
A complete contemplation on the impermanence of the world and the refuge of the Lord
लक्ष्मीनृसिंह पञ्चरत्नम् పారాయణ విధి
Sit calmly before an image of Lakshmi-Narasimha, light a lamp and recite the five verses slowly, reflecting on each image — the silver in the shell, the scentless flower, the mirage, the dream. Let the refrain 'bhaja bhaja Lakshmi-Narasimha' settle the mind on the Lord's lotus-feet. It is especially recited on Narasimha Jayanti (Vaishakha Shukla Chaturdashi).
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి लक्ष्मीनृसिंह पञ्चरत्नम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి