ਮਹਾਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਂਜਯ ਮਂਤ੍ਰ
महामृत्युंजय मंत्र in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਮਹਾਮ੍ਰਿਤਯੁੰਜਯ ਮੰਤਰ ਰਿਗਵੇਦ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਆਰਾਧਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਰੋਗਤਾ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Rigveda (7.59.12) · Rishi Vasishtha · 1500 BCE
ਮਹਾਮ੍ਰਿਤਯੁੰਜਯ ਮੰਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਬਾਲਕ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ। ਜਦੋਂ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦੀ ਮੌਤ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਤਰ ਸਿਖਾਇਆ। 16ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਯਮਰਾਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਆਏ, ਤਾਂ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ ਇਹ ਮੰਤਰ ਜਪਦੇ ਰਹੇ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਯਮ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੂੰ ਅਮਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਮੰਤਰ ਮ੍ਰਿਤ-ਸੰਜੀਵਨੀ ਮੰਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਸ਼ਿਵ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਯਮਰਾਜ ਨੇ ਬਾਲਕ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਫਾਹਾ ਸੁੱਟਿਆ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਆਪਣੇ ਉਗ੍ਰ ਕਾਲਾਂਤਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਯਮ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਮੰਤਰ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜਪ ਕਰੇਗਾ ਉਹ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹੇਗਾ। ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਮੰਤਰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਭਗਤ ਚਮਤਕਾਰੀ ਆਰੋਗਤਾ-ਲਾਭ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਜਪੋ
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ੴ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਂ ਯਜਾਮਹੇ ਸੁਗਨ੍ਧਿਂ ਪੁਸ਼੍ਟਿਵਰ੍ਧਨਮ੍। ਉਰ੍ਵਾਰੁਕਮਿਵ ਬਨ੍ਧਨਾਨ੍ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੋਰ੍ਮੁਕ੍ਸ਼ੀਯ ਮਾ ऽਮ੍ਰਿਤਾਤ੍ ॥
Om Tryambakam Yajamahe Sugandhim Pushtivardhanam Urvarukamiva Bandhanan Mrityormukshiya Maamritat
ਅਰਥ:ਦਿਵਯ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਤੇ ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਤ੍ਰਿਨੇਤਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਅਸੀਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਪੱਕੀ ਖੀਰਾ ਵੇਲ ਤੋਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਉਵੇਂ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਮੌਤ (ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ) ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੇ, ਪਰ ਅਮਰਤਾ (ਮੋਕਸ਼) ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
महामृत्युंजय मंत्र ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਆਰੋਗਤਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ-ਲਾਭ — ਸਾਰੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ। ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਦਿਵਯ ਵੈਦ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰੋਗ ਸਮੇਂ ਜਪ — ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ 40 ਦਿਨ ਤੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 108 ਵਾਰ — ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਉਪਚਾਰ ਹੈ।
ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ — ਮਹਾਮ੍ਰਿਤਯੁੰਜਯ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਮਹਾਨ ਜਿੱਤ। ਸੰਕਟ, ਹਾਦਸਾ, ਸਰਜਰੀ ਜਾਂ ਜਾਨਲੇਵਾ ਰੋਗ ਸਮੇਂ ਇਸ ਦਾ ਜਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ — ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਬਹੁਤੀ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਡਰ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਸੱਚੀ ਨਿਡਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਰਨਾਸੰਨ ਅਤੇ ਵਿਛੁੜੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ — ਮਰਨਾਸੰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਜਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸੁਖਾਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 40 ਦਿਨ ਤੱਕ 108 ਵਾਰ ਜਪ ਵਿਛੁੜੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਦੀ ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ।
ਅਧਿਆਤਮਕ ਮੁਕਤੀ — ਡੂੰਘੇ ਤੋਂ ਡੂੰਘੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਹ ਮੰਤਰ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ — ਕਰਮ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ।
ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ਕਤੀ — 'ਪੁਸ਼ਟਿਵਰਧਨਮ੍' ਭਾਵ ਸਭ ਦੇ ਪੋਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯਮਤ ਜਪ ਜੀਵਨਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਲ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
महामृत्युंजय मंत्र ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਰੁਦਰਾਕਸ਼ ਮਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਵਾਰ 'ਓਂ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਪੂਰੇ ਉਚਾਰਨ ਨਾਲ 108 ਵਾਰ ਜਪ ਕਰੋ — ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤ੍ਰ੍ਯਮਬਕੰ, ਯਜਾਮਹੇ, ਉਰਵਾਰੁਕਮਿਵ ਅਤੇ ਮੁਕਸ਼ੀਯ ਦਾ ਸਹੀ ਉਚਾਰਨ ਕਰੋ। ਸ਼ਾਂਤ, ਅਡੋਲ ਗਤੀ ਨਾਲ ਜਪ ਕਰੋ। ਆਰੋਗਤਾ ਲਈ: 40 ਦਿਨ ਤੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 108 ਵਾਰ। ਪੁਰਸ਼ਚਰਣ ਲਈ: ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 1,25,000 ਵਾਰ। ਸੋਮਵਾਰ, ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ੁਭ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ महामृत्युंजय मंत्र ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ