ಮೃತ್ಯುಞ್ಜಯ ಮಾನಸಿಕ ಪೂಜಾ ಸ್ತೋತ್ರಮ್
मृत्युञ्जय मानसिक पूजा स्तोत्रम् in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Shaiva stotra corpus attributed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya (traditionally) · c. 8th century CE
This hymn belongs to the tradition of manasa-puja stotras in which the worshipper, recognising that the all-pervading Lord needs nothing external, offers the entire sixteen-fold service (shodashopachara) within the heart. Composed in the spirit of Shankaracharya's better-known Shiva Manasa Puja, it specifically invokes Shiva as Mrityunjaya — the vanquisher of death — and culminates, like that hymn, in the surrender of all one's faults and actions, and the famous declaration that everything one does is itself worship of Shambhu.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
Because it invokes Mrityunjaya, the conqueror of death, this manasa puja is traditionally recited at the bedside of the sick and the aged for healing and a long life; devotees hold that even one who cannot rise to perform external worship can, by offering this heartfelt mental puja, receive Shiva's protection and a peaceful, liberated passing.
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಕೈಲಾಸೇ ಕಮನೀಯರತ್ನಖಚಿತೇ ಕಲ್ಪದ್ರುಮೂಲೇ ಸ್ಥಿತಂ ಕರ್ಪೂರಸ್ಫಟಿಕೇನ್ದುಸುನ್ದರತನುಂ ಕಾತ್ಯಾಯನೀಸೇವಿತಮ್। ಗಙ್ಗಾತುಙ್ಗತರಙ್ಗರಞ್ಜಿತಜಟಾಭಾರಂ ಕೃಪಾಸಾಗರಂ ಕಣ್ಠಾಲಙ್ಕೃತಶೇಷಭೂಷಣಮಮುಂ ಮೃತ್ಯುಞ್ಜಯಂ ಭಾವಯೇ॥೧॥
Kailase Kamaniya-Ratna-Khachite Kalpadrum-Mule Sthitam Karpura-Sphatik-Endu-Sundara-Tanum Katyayani-Sevitam Ganga-Tunga-Taranga-Ranjita-Jata-Bharam Kripa-Sagaram Kantha-Alankrita-Shesha-Bhushanam-Amum Mrityunjayam Bhavaye (1)
ಅರ್ಥ:मैं मृत्युञ्जय का ध्यान करता हूँ — जो रत्नजटित कैलास पर कल्पवृक्ष के मूल में विराजमान हैं, जिनका सुन्दर शरीर कर्पूर, स्फटिक और चन्द्रमा सा गौर है, जिन्हें कात्यायनी (पार्वती) सेवित करती हैं; जो करुणासागर हैं, जिनकी जटा गंगा की ऊँची तरंगों से सुशोभित है और जिनके कण्ठ का आभूषण शेषनाग है।
ಆಗತ್ಯ ಮೃತ್ಯುಞ್ಜಯ ಚನ್ದ್ರಮೌಲೇ ವ್ಯಾಘ್ರಾಜಿನಾಲಙ್ಕೃತ ಶೂಲಪಾಣೇ। ಸ್ವಭಕ್ತಸಂರಕ್ಷಣಕಾಮಧೇನೋ ಪ್ರಸೀದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಪಾಹಿ ಶಮ್ಭೋ॥೨॥
Agatya Mrityunjaya Chandra-Maule Vyaghra-Ajina-Alankrita Shula-Pane Sva-Bhakta-Samrakshana-Kamadheno Prasida Vishveshvara Pahi Shambho (2)
ಅರ್ಥ:पधारिए, हे मृत्युञ्जय, चन्द्रमौलि, व्याघ्रचर्म से अलंकृत शूलपाणि; हे अपने भक्तों की रक्षा करने वाली कामधेनु — प्रसन्न होइए, हे विश्वेश्वर, मेरी रक्षा कीजिए, हे शम्भो!
ರತ್ನೈಃ ಕಲ್ಪಿತಮಾಸನಂ ಹಿಮಜಲೈಃ ಸ್ನಾನಂ ಚ ದಿವ್ಯಾಮ್ಬರಂ ನಾನಾರತ್ನವಿಭೂಷಿತಂ ಮೃಗಮದಾಮೋದಾಙ್ಕಿತಂ ಚನ್ದನಮ್। ಜಾತೀಚಮ್ಪಕಬಿಲ್ವಪತ್ರರಚಿತಂ ಪುಷ್ಪಂ ಚ ಧೂಪಂ ತಥಾ ದೀಪಂ ದೇವ ದಯಾನಿಧೇ ಪಶುಪತೇ ಹೃತ್ಕಲ್ಪಿತಂ ಗೃಹ್ಯತಾಮ್॥೩॥
Ratnaih Kalpitam-Asanam Hima-Jalaih Snanam Cha Divya-Ambaram Nana-Ratna-Vibhushitam Mriga-Mada-Amoda-Ankitam Chandanam Jati-Champaka-Bilva-Patra-Rachitam Pushpam Cha Dhupam Tatha Dipam Deva Daya-Nidhe Pashupate Hrit-Kalpitam Grihyatam (3)
ಅರ್ಥ:रत्नों से रचित आसन, हिमजल से स्नान, अनेक रत्नों से विभूषित दिव्य वस्त्र, कस्तूरी की सुगन्ध से युक्त चन्दन, जाती-चम्पक एवं बिल्वपत्र से रचित पुष्प, तथा धूप और दीप — हे देव, दयानिधि, पशुपते, हृदय में कल्पित इन सबको स्वीकार कीजिए।
ಸೌವರ್ಣೇ ನವರತ್ನಖಣ್ಡರಚಿತೇ ಪಾತ್ರೇ ಘೃತಂ ಪಾಯಸಂ ಭಕ್ಷ್ಯಂ ಪಞ್ಚವಿಧಂ ಪಯೋದಧಿಯುತಂ ರಮ್ಭಾಫಲಂ ಪಾನಕಮ್। ಶಾಕಾನಾಮಯುತಂ ಜಲಂ ರುಚಿಕರಂ ಕರ್ಪೂರಖಣ್ಡೋಜ್ಜ್ವಲಂ ತಾಮ್ಬೂಲಂ ಮನಸಾ ಮಯಾ ವಿರಚಿತಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪ್ರಭೋ ಸ್ವೀಕುರು॥೪॥
Sauvarne Nava-Ratna-Khanda-Rachite Patre Ghritam Payasam Bhakshyam Pancha-Vidham Payo-Dadhi-Yutam Rambha-Phalam Panakam Shakanam-Ayutam Jalam Ruchikaram Karpura-Khanda-Ujjvalam Tambulam Manasa Maya Virachitam Bhaktya Prabho Svikuru (4)
ಅರ್ಥ:नवरत्नखण्डों से रचित स्वर्णपात्र में घृत और पायस, दूध-दही युक्त पाँच प्रकार के भक्ष्य, रम्भाफल एवं पानक, अनेक शाक, रुचिकर जल, कर्पूर से उज्ज्वल ताम्बूल — ये सब मैंने मन से रचे हैं; हे प्रभो, भक्तिपूर्वक स्वीकार कीजिए।
ಛತ್ರಂ ಚಾಮರಯೋರ್ಯುಗಂ ವ್ಯಜನಕಂ ಚಾದರ್ಶಕಂ ನಿರ್ಮಲಂ ವೀಣಾಭೇರಿಮೃದಙ್ಗಕಾಹಲಕಲಾ ಗೀತಂ ಚ ನೃತ್ಯಂ ತಥಾ। ಸಾಷ್ಟಾಙ್ಗಂ ಪ್ರಣತಿಃ ಸ್ತುತಿರ್ಬಹುವಿಧಾ ಹ್ಯೇತತ್ಸಮಸ್ತಂ ಮಯಾ ಸಙ್ಕಲ್ಪೇನ ಸಮರ್ಪಿತಂ ತವ ವಿಭೋ ಪೂಜಾಂ ಗೃಹಾಣ ಪ್ರಭೋ॥೫॥
Chhatram Chamarayor-Yugam Vyajanakam Cha-Adarshakam Nirmalam Vina-Bheri-Mridanga-Kahala-Kala Gitam Cha Nrityam Tatha Sa-Ashtangam Pranatih Stutir-Bahu-Vidha Hy-Etat-Samastam Maya Sankalpena Samarpitam Tava Vibho Pujam Grihana Prabho (5)
ಅರ್ಥ:छत्र, चामरयुगल, व्यजन और निर्मल दर्पण; वीणा, भेरी, मृदंग, काहल की कला, गीत और नृत्य; साष्टांग प्रणाम और बहुविध स्तुति — यह सब मैंने संकल्प से आपको अर्पित किया है, हे विभो; मेरी पूजा ग्रहण कीजिए, प्रभो।
ಆತ್ಮಾ ತ್ವಂ ಗಿರಿಜಾ ಮತಿಃ ಸಹಚರಾಃ ಪ್ರಾಣಾಃ ಶರೀರಂ ಗೃಹಂ ಪೂಜಾ ತೇ ವಿಷಯೋಪಭೋಗರಚನಾ ನಿದ್ರಾ ಸಮಾಧಿಸ್ಥಿತಿಃ। ಸಞ್ಚಾರಃ ಪದಯೋಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣವಿಧಿಃ ಸ್ತೋತ್ರಾಣಿ ಸರ್ವಾ ಗಿರೋ ಯದ್ಯತ್ಕರ್ಮ ಕರೋಮಿ ತತ್ತದಖಿಲಂ ಶಮ್ಭೋ ತವಾರಾಧನಮ್॥೬॥
Atma Tvam Girija Matih Sahacharah Pranah Shariram Griham Puja Te Vishaya-Upabhoga-Rachana Nidra Samadhi-Sthitih Sancharah Padayoh Pradakshina-Vidhih Stotrani Sarva Giro Yad-Yat-Karma Karomi Tat-Tad-Akhilam Shambho Tava-Aradhanam (6)
ಅರ್ಥ:आप ही मेरी आत्मा हैं; गिरिजा मेरी बुद्धि हैं; प्राण आपके सहचर हैं; शरीर आपका गृह है; विषय-भोग आपकी पूजा है; निद्रा समाधि की स्थिति है; पैरों का चलना प्रदक्षिणा है; मेरी समस्त वाणी स्तोत्र हैं। जो-जो कर्म मैं करता हूँ, वह सब, हे शम्भो, आपकी आराधना है।
ಕರಚರಣಕೃತಂ ವಾಕ್ಕಾಯಜಂ ಕರ್ಮಜಂ ವಾ ಶ್ರವಣನಯನಜಂ ವಾ ಮಾನಸಂ ವಾಪರಾಧಮ್। ವಿಹಿತಮವಿಹಿತಂ ವಾ ಸರ್ವಮೇತತ್ಕ್ಷಮಸ್ವ ಜಯ ಜಯ ಕರುಣಾಬ್ಧೇ ಶ್ರೀಮಹಾದೇವ ಶಮ್ಭೋ॥೭॥
Kara-Charana-Kritam Vak-Kaya-Jam Karma-Jam Va Shravana-Nayana-Jam Va Manasam Va-Aparadham Vihitam-Avihitam Va Sarvam-Etat-Kshamasva Jaya Jaya Karuna-Abdhe Shri-Mahadeva Shambho (7)
ಅರ್ಥ:हाथ-पैर से, वाणी-शरीर से, कर्म से, श्रवण-नयन से अथवा मन से किया हुआ जो भी अपराध हो; विहित हो या अविहित — इस सबको क्षमा कीजिए। जय हो, जय हो, हे करुणासागर, श्रीमहादेव, शम्भो!
ಪೂಜಾಂ ಗೃಹಾಣ ಮಮ ಮೃತ್ಯುಹರ ತ್ರಿನೇತ್ರ ಮೃತ್ಯುಞ್ಜಯ ತ್ರಿಭುವನೇಶ್ವರ ನೀಲಕಣ್ಠ। ನಾನಾವಿಧಾರ್ತಿಭಯಭೀತಮಿಮಂ ಪ್ರಪನ್ನಂ ಸಂರಕ್ಷ ಮಾಂ ಗಿರಿಶ ಪಾರ್ವತಿನಾಥ ಶಮ್ಭೋ॥೮॥
Pujam Grihana Mama Mrityu-Hara Trinetra Mrityunjaya Tri-Bhuvan-Eshvara Nilakantha Nana-Vidha-Arti-Bhaya-Bhitam-Imam Prapannam Samraksha Mam Girisha Parvati-Natha Shambho (8)
ಅರ್ಥ:मेरी पूजा ग्रहण कीजिए, हे मृत्युहर, त्रिनेत्र; हे मृत्युञ्जय, त्रिभुवनेश्वर, नीलकण्ठ; नाना प्रकार की आर्ति और भय से भीत, शरणागत मुझ की रक्षा कीजिए, हे गिरिश, पार्वतीनाथ, शम्भो!
ಮಾನಸಪೂಜನಮೇತತ್ಪಠನಾಚ್ಛಿವಸನ್ನಿಧೌ ಭಕ್ತ್ಯಾ ನಿತ್ಯಮತನ್ದ್ರಿತಃ। ಮೃತ್ಯುಞ್ಜಯಸ್ಯ ಕೃಪಯಾ ಮೃತ್ಯುಂ ಜಿತ್ವಾ ನರೋ ಯಾತಿ ಶಿವಂ ಪದಮವ್ಯಯಮ್॥೯॥
Manasa-Pujanam-Etat-Pathanach-Chiva-Sannidhau Bhaktya Nityam-Atandritah Mrityunjayasya Kripaya Mrityum Jitva Naro Yati Shivam Padam-Avyayam (9)
ಅರ್ಥ:जो आलस्यरहित होकर प्रतिदिन भक्तिपूर्वक शिव के सान्निध्य में इस मानस-पूजा का पाठ करता है, वह मृत्युञ्जय की कृपा से मृत्यु पर विजय पाकर शिव के अव्यय पद को प्राप्त करता है।
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
मृत्युञ्जय मानसिक पूजा स्तोत्रम् ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
Teaches manasa puja — complete worship of Shiva performed within the mind, needing no external materials
Invokes Shiva as Mrityunjaya, the conqueror of death, for health, healing and protection from untimely death
The sixth verse (Atma Tvam Girija Matih) trains the seeker to offer every act as worship of the Lord
Includes a heartfelt prayer for forgiveness of all faults (kshamapana)
The phalashruti promises victory over death and the attainment of Shiva's imperishable state
Ideal for those who cannot perform elaborate external puja — worship through pure devotion and imagination
मृत्युञ्जय मानसिक पूजा स्तोत्रम् ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
Sit calmly before a Shiva Lingam or image, or simply close the eyes, and recite the verses while vividly imagining each offering being made to Mrityunjaya — the seat, the bath, garments, sandal, flowers, food, music, dance and prostrations. Dwell especially on the sixth verse, surrendering all your actions, senses and very self to Shiva. End with the prayer for forgiveness and the phalashruti. It pairs beautifully with the Maha Mrityunjaya Mantra and is often recited for the health and long life of oneself or a loved one.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ मृत्युञ्जय मानसिक पूजा स्तोत्रम्ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ