పార్వతీవల్లభనీలకణ్ఠాష్టకమ్
पार्वतीवल्लभनीलकण्ठाष्टकम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
మూలం & కథ
Traditional Shaiva stotra (Parvati Vallabha Nilakantha Ashtakam) · Traditional (attributed to the Shaiva devotional tradition) · Classical / medieval
This ashtakam celebrates Shiva in his Nilakantha aspect — the supreme compassion by which he held in his throat the halahala poison that arose from the churning of the cosmic ocean, saving gods and demons alike. Built as a garland of his names and forms, it pictures him as the ash-smeared, serpent-wreathed, trident-bearing lord of the cremation ground who is at once the fierce Bhutanatha and the gracious beloved of Parvati.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
When the churning of the milk-ocean released the halahala, a poison fierce enough to consume the universe, Shiva alone could bear it; he drank it down and Parvati pressed his throat, holding the venom there, where it shone forever blue. This hymn holds that the Lord who could swallow the world's deadliest poison can surely consume the lesser poisons of his devotees' troubles — hence his name here, Maha-Kashta-Nasham, the destroyer of great suffering.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
నమో భూతనాథం నమో దేవదేవం నమః కాలకాలం నమో దివ్యతేజః। నమః కామభస్మం నమశ్శాన్తశీలం భజే పార్వతీవల్లభం నీలకణ్ఠమ్॥౧॥
Namo Bhutanatham Namo Devadevam Namah Kalakalam Namo Divyatejah। Namah Kamabhasmam Namashshanta-Shilam Bhaje Parvati-Vallabham Nilakantham॥1॥
అర్థం:भूतनाथ को नमस्कार, देवदेव को नमस्कार, कालकाल को नमस्कार, दिव्यतेज को नमस्कार; कामदेव को भस्म करने वाले को नमस्कार, शान्तस्वभाव को नमस्कार — मैं पार्वतीवल्लभ नीलकण्ठ का भजन करता हूँ।
సదా తీర్థసిద్ధం సదా భక్తరక్షం సదా శైవపూజ్యం సదా శుభ్రభస్మమ్। సదా ధ్యానయుక్తం సదా జ్ఞానతల్పం భజే పార్వతీవల్లభం నీలకణ్ఠమ్॥౨॥
Sada Tirtha-Siddham Sada Bhakta-Raksham Sada Shaiva-Pujyam Sada Shubhra-Bhasmam। Sada Dhyana-Yuktam Sada Jnana-Talpam Bhaje Parvati-Vallabham Nilakantham॥2॥
అర్థం:जो सदा तीर्थों में सिद्ध, सदा भक्तों के रक्षक, सदा शैवों द्वारा पूज्य, सदा श्वेत भस्म से युक्त, सदा ध्यानमग्न, सदा ज्ञानशय्या पर स्थित हैं — मैं पार्वतीवल्लभ नीलकण्ठ का भजन करता हूँ।
శ్మశానే శయానం మహాస్థానవాసం శరీరే గజానాం సదా చర్మవేష్టమ్। పిశాచాదినాథం పశూనాం ప్రతిష్ఠం భజే పార్వతీవల్లభం నీలకణ్ఠమ్॥౩॥
Shmashane Shayanam Mahasthana-Vasam Sharire Gajanam Sada Charma-Veshtam। Pishachadi-Natham Pashunam Pratishtham Bhaje Parvati-Vallabham Nilakantham॥3॥
అర్థం:जो श्मशान में शयन करते हैं, महास्थान में निवास करते हैं, सदा गजचर्म से वेष्टित हैं, पिशाचादि के नाथ हैं, समस्त पशुओं के आश्रय हैं — मैं पार्वतीवल्लभ नीलकण्ठ का भजन करता हूँ।
ఫణీనాగకణ్ఠే భుజఙ్గాద్యనేకం గలే రుణ్డమాలం మహావీరశూరమ్। కటివ్యాఘ్రచర్మం చితాభస్మలేపం భజే పార్వతీవల్లభం నీలకణ్ఠమ్॥౪॥
Phani-Naga-Kanthe Bhujangady-Anekam Gale Runda-Malam Maha-Vira-Shuram। Kati-Vyaghra-Charmam Chita-Bhasma-Lepam Bhaje Parvati-Vallabham Nilakantham॥4॥
అర్థం:जिनके कण्ठ में फणीन्द्र नाग और अनेक सर्प हैं, गले में मुण्डमाला है, जो महावीर शूर हैं, कटि पर व्याघ्रचर्म और शरीर पर चिता-भस्म का लेप है — मैं पार्वतीवल्लभ नीलकण्ठ का भजन करता हूँ।
శిరశ్శుద్ధగఙ్గా శివావామభాగం బృహద్దీర్ఘకేశం సదా మాం త్రినేత్రమ్। ఫణీనాగకర్ణం సదా భాలచన్ద్రం భజే పార్వతీవల్లభం నీలకణ్ఠమ్॥౫॥
Shirash-Shuddha-Ganga Shiva-Vama-Bhagam Brihad-Dirgha-Kesham Sada Mam Trinetram। Phani-Naga-Karnam Sada Bhala-Chandram Bhaje Parvati-Vallabham Nilakantham॥5॥
అర్థం:जिनके सिर पर शुद्ध गंगा है, वाम भाग में शिवा (पार्वती) हैं, विशाल दीर्घ केश हैं, जो सदा मेरे त्रिनेत्र रक्षक हैं, कानों में नाग और भाल पर सदा चन्द्र है — मैं पार्वतीवल्लभ नीलकण्ठ का भजन करता हूँ।
కరే శూలధారం మహాకష్టనాశం సురేశం పరేశం మహేశం జనేశమ్। ధనేశామరేశం ధ్వజేశం గిరీశం భజే పార్వతీవల్లభం నీలకణ్ఠమ్॥౬॥
Kare Shula-Dharam Maha-Kashta-Nasham Suresham Paresham Mahesham Janesham। Dhanesham-Aresham Dhvajesham Girisham Bhaje Parvati-Vallabham Nilakantham॥6॥
అర్థం:जो हाथ में त्रिशूल धारण करते हैं, महाकष्ट का नाश करते हैं, सुरेश, परेश, महेश, जनेश, धनेश, अमरेश, ध्वजेश और गिरीश हैं — मैं पार्वतीवल्लभ नीलकण्ठ का भजन करता हूँ।
ఉదాసం సుదాసం సుకైలాసవాసం ధరానిర్ధరం సంస్థితం హ్యాదిదేవమ్। అజాహేమకల్పద్రుమం కల్పసేవ్యం భజే పార్వతీవల్లభం నీలకణ్ఠమ్॥౭॥
Udasam Sudasam Su-Kailasa-Vasam Dhara-Nirdharam Samsthitam Hy-Adidevam। Aja-Hema-Kalpadrumam Kalpa-Sevyam Bhaje Parvati-Vallabham Nilakantham॥7॥
అర్థం:जो उदासीन भी हैं और सुदाता भी, सुन्दर कैलास में वास करते हैं, धरा के अविचल आधार, अपने में स्थित आदिदेव, अजन्मा स्वर्णिम कल्पवृक्ष-स्वरूप और कल्पों तक सेव्य हैं — मैं पार्वतीवल्लभ नीलकण्ठ का भजन करता हूँ।
మునీనాం వరేణ్యం గుణం రూపవర్ణం ద్విజైః పూజనీయం శివం వేదవేద్యమ్। మహాదేవదేవం సదా సేవ్యమానం భజే పార్వతీవల్లభం నీలకణ్ఠమ్॥౮॥
Muninam Varenyam Gunam Rupavarnam Dvijaih Pujaniyam Shivam Veda-Vedyam। Mahadeva-Devam Sada Sevyamanam Bhaje Parvati-Vallabham Nilakantham॥8॥
అర్థం:जो मुनियों में श्रेष्ठ, गुण-रूप-वर्णस्वरूप, द्विजों द्वारा पूजनीय, वेदवेद्य मंगलमय, महादेवों के देव और सदा सेवित हैं — मैं पार्वतीवल्लभ नीलकण्ठ का भजन करता हूँ।
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
पार्वतीवल्लभनीलकण्ठाष्टकम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
Deepens loving devotion to Shiva as Nilakantha, who drank poison to save creation
Invoked as Maha-Kashta-Nasham — destroyer of great troubles and hardships
The repeated refrain 'Bhaje Parvati-Vallabham Nilakantham' cultivates one-pointed remembrance of Shiva
A vivid meditation on Shiva's form — trident, serpents, crescent moon, ash and tiger-skin
Calls upon Shiva as Bhutanatha and lord of spirits, traditionally for protection from negative influences
Honours Shiva together with Parvati on his left (Ardhanarishvara aspect), invoking harmony and grace
पार्वतीवल्लभनीलकण्ठाष्टकम् పారాయణ విధి
Sit facing east or north before an image or Lingam of Shiva. Recite the eight verses with devotion, letting the refrain 'Bhaje Parvati-Vallabham Nilakantham' settle the mind on the form of Nilakantha. Meditate on Shiva drinking the halahala poison out of compassion for the worlds. It may be chanted once daily or 8 times on Shiva festivals. Offering bilva (bel) leaves while chanting is especially auspicious.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి पार्वतीवल्लभनीलकण्ठाष्टकम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి