પશુપત્યષ્ટકમ્
पशुपत्यष्टकम् in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional Shaiva stotra (Pashupatyashtakam) · Prithvipati (named in the concluding phala-shruti as 'Prithivipati-Surin') · Classical / medieval
The Pashupati Ashtakam is a much-loved devotional hymn to Shiva as Pashupati, the cosmic Lord of all beings. Its final verse names its composer as Prithvipati, a wise poet (surin). The hymn is structured as an impassioned sermon to humanity: across eight verses it lists Shiva's majesty and mercy and, in its famous second verse, drives home that no earthly relationship can rescue a soul from death — only devotion to the Lord of Girija can.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
Traditional accounts hold that this hymn was sung by devotees facing the certainty of death, taking heart from its second verse that when Kala (Time) seizes a person, neither kin nor kingdom can save them — only Pashupati. Sincere reciters are said to have lost all fear of death and, as the phala-shruti promises, attained residence in Shivaloka.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
પશુપતીન્દુપતિં ધરણીપતિં ભુજગલોકપતિં ચ સતીપતિમ્। પ્રણતભક્તજનાર્તિહરં પરં ભજત રે મનુજા ગિરિજાપતિમ્॥૧॥
Pashupatim Indupatim Dharanipatim Bhujagalokapatim Cha Satipatim। Pranata-Bhakta-Janarti-Haram Param Bhajata Re Manuja Girijapatim॥1॥
અર્થ:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति (शिव) का भजन करो — जो पशुपति, चन्द्रपति, धरणीपति, नागलोकपति और सतीपति हैं, जो चरणों में प्रणाम करने वाले भक्तों की पीड़ा हरने वाले परम प्रभु हैं।
ન જનકો જનની ન ચ સોદરો ન તનયો ન ચ ભૂરિબલં કુલમ્। અવતિ કોઽપિ ન કાલવશં ગતં ભજત રે મનુજા ગિરિજાપતિમ્॥૨॥
Na Janako Janani Na Cha Sodaro Na Tanayo Na Cha Bhuribalam Kulam। Avati Ko'pi Na Kalavasham Gatam Bhajata Re Manuja Girijapatim॥2॥
અર્થ:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति का भजन करो — क्योंकि जब मनुष्य काल के वश में हो जाता है, तब न पिता, न माता, न भाई, न पुत्र, और न ही विशाल बलशाली कुल उसकी रक्षा कर सकता है; केवल वे ही रक्षा करते हैं।
મુરજડિણ્ડિમવાદ્યવિલક્ષણં મધુરપઞ્ચમનાદવિશારદમ્। પ્રમથભૂતગણૈરપિ સેવિતં ભજત રે મનુજા ગિરિજાપતિમ્॥૩॥
Muraja-Dindima-Vadya-Vilakshanam Madhura-Panchama-Nada-Visharadam। Pramatha-Bhuta-Ganair-Api Sevitam Bhajata Re Manuja Girijapatim॥3॥
અર્થ:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति का भजन करो — जो मुरज, डिण्डिम आदि वाद्यों से विलक्षण हैं, मधुर पञ्चम स्वर के विशारद हैं, और प्रमथ-भूतगणों द्वारा भी सेवित हैं।
શરણદં સુખદં શરણાન્વિતં શિવશિવેતિ શિવેતિ નતં નૃણામ્। અભયદં કરુણાવરુણાલયં ભજત રે મનુજા ગિરિજાપતિમ્॥૪॥
Sharanadam Sukhadam Sharananvitam Shiva-Shiveti Shiveti Natam Nrinam। Abhayadam Karunavarunalayam Bhajata Re Manuja Girijapatim॥4॥
અર્થ:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति का भजन करो — जो शरण देने वाले, सुख देने वाले, शरणागतों के आश्रय हैं, जिन्हें 'शिव शिव शिव' कहकर मनुष्य प्रणाम करते हैं, जो अभय देने वाले और करुणा के सागर हैं।
નરશિરોરચિતં મણિકુણ્ડલં ભુજગહારમુદં વૃષભધ્વજમ્। ચિતિરજોધવલીકૃતવિગ્રહં ભજત રે મનુજા ગિરિજાપતિમ્॥૫॥
Narashiro-Rachitam Manikundalam Bhujaga-Haramudam Vrishabha-Dhvajam। Chiti-Rajo-Dhavali-Krita-Vigraham Bhajata Re Manuja Girijapatim॥5॥
અર્થ:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति का भजन करो — जो नरमुण्डों से बने मणिकुण्डल धारण करते हैं, सर्पों के हार से प्रसन्न हैं, वृषभध्वज हैं, और जिनका शरीर चिता-भस्म से धवल है।
મખવિનાશકરં શશિશેખરં સતતમધ્વરભાજિફલપ્રદમ્। પ્રલયદગ્ધસુરાસુરમાનવં ભજત રે મનુજા ગિરિજાપતિમ્॥૬॥
Makha-Vinashakaram Shashishekharam Satatam-Adhvara-Bhaji-Phalapradam। Pralaya-Dagdha-Surasura-Manavam Bhajata Re Manuja Girijapatim॥6॥
અર્થ:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति का भजन करो — जो (दक्ष के) यज्ञ का विनाश करने वाले, चन्द्रशेखर हैं, यज्ञ करने वालों को सदा फल देने वाले हैं, और प्रलय में देव, असुर और मनुष्यों को भस्म करने वाले हैं।
મદમપાસ્ય ચિરં હૃદિ સંસ્થિતં મરણજન્મજરાભયપીડિતમ્। જગદુદીક્ષ્ય સમીપભયાકુલં ભજત રે મનુજા ગિરિજાપતિમ્॥૭॥
Madam-Apasya Chiram Hridi Samsthitam Marana-Janma-Jara-Bhaya-Piditam। Jagad-Udikshya Samipa-Bhayakulam Bhajata Re Manuja Girijapatim॥7॥
અર્થ:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति का भजन करो — जो अहंकार त्याग देने पर चिरकाल तक हृदय में निवास करते हैं; देखो, यह संसार जन्म-मरण-जरा के भय से पीड़ित और निकट आते भयों से व्याकुल है!
હરિવિરઞ્ચિસુરાધિપપૂજિતં યમજનેશધનેશનમસ્કૃતમ્। ત્રિનયનં ભુવનત્રિતયાધિપં ભજત રે મનુજા ગિરિજાપતિમ્॥૮॥
Hari-Viranchi-Suradhipa-Pujitam Yama-Janesha-Dhanesha-Namaskritam। Trinayanam Bhuvana-Tritayadhipam Bhajata Re Manuja Girijapatim॥8॥
અર્થ:हे मनुष्यो! उन गिरिजापति का भजन करो — जो विष्णु, ब्रह्मा और देवराज इन्द्र से पूजित, यम, इन्द्र और कुबेर से नमस्कृत, त्रिनेत्रधारी और तीनों लोकों के अधिपति हैं।
પશુપતેરિદમષ્ટકમદ્ભુતં વિરચિતં પૃથિવીપતિસૂરિણા। પઠતિ સંશૃણુતે મનુજઃ સદા શિવપુરીં વસતે લભતે મુદમ્॥૯॥
Pashupater-Idam-Ashtakam-Adbhutam Virachitam Prithivipati-Surina। Pathati Samshrinute Manujah Sada Shivapurim Vasate Labhate Mudam॥9॥
અર્થ:पृथ्वीपति नामक विद्वान् द्वारा रचित पशुपति के इस अद्भुत अष्टक को जो मनुष्य सदा पढ़ता या सुनता है, वह शिवपुरी में निवास करता है और परम आनन्द प्राप्त करता है।
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
पशुपत्यष्टकम् પાઠના લાભ
Instils deep fearlessness, especially the fear of death (abhayadam) — Shiva alone protects when no relative or power can
Each verse is an emphatic call (bhajata re manuja) to turn the mind to God amidst worldly attachments
Removes the distress and sufferings of sincere devotees (pranata-bhakta-janarti-haram)
Cultivates dispassion (vairagya) by reflecting on the fleeting nature of family, wealth and life
Brings the grace of the compassionate ocean-of-mercy form of Shiva
The phala-shruti promises dwelling in Shivapuri (Shiva's abode) and lasting inner joy for the reciter or listener
पशुपत्यष्टकम् જપ વિધિ
Sit facing east or north before an image or Lingam of Shiva. Recite all eight verses with feeling, letting the refrain 'Bhajata Re Manuja Girijapatim' build a steady devotional rhythm, then conclude with the ninth phala-shruti verse. Reflect on the second verse's teaching that no worldly relation can save the soul — only Shiva. It may be chanted once, or 8 times on special Shiva days. Listening with attention is said to grant the same fruit as reciting.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ पशुपत्यष्टकम् શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ