శ్రీ సూక్తమ్
श्री सूक्तम् in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
శ్రీ సూక్తం ఋగ్వేదానికి అనుబంధంగా (ఖిల) ఉన్న లక్ష్మీ దేవి (శ్రీ) యొక్క అత్యంత ప్రాచీన మరియు ప్రామాణిక వైదిక స్తుతి, ఇది అగ్ని ద్వారా లక్ష్మిని ఆహ్వానిస్తుంది. ఇది ఆమెను బంగారు వర్ణంతో, పద్మంపై ఆసీనురాలై, రత్నహారాలతో అలంకరించబడినదిగా వర్ణించి, వచ్చి ఎన్నడూ వీడకుండా ఉండమని ప్రార్థిస్తుంది. దీపావళి, ధనత్రయోదశి మరియు లక్ష్మీ పూజ నాడు దీని పఠనం ధన-సమృద్ధికి శ్రేష్ఠమని భావిస్తారు.
మూలం & కథ
Rigveda Khilani (Appendix to Rigveda) · Vedic Rishis · 1500-1000 BCE
శ్రీ సూక్తం మానవ నాగరికతలోని అత్యంత ప్రాచీన సూక్తాలలో ఒకటి, ఇది ఋగ్వేదానికి ఖిల (అనుబంధం)గా జతచేయబడింది. ఇది అగ్ని ద్వారా అర్పించే వైదిక సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి అగ్ని ద్వారా శ్రీ (లక్ష్మి) దేవిని ఆహ్వానిస్తుంది. ఈ సూక్తం లక్ష్మిని ఆమె అత్యంత ప్రకాశవంతమైన రూపంలో వర్ణిస్తుంది — బంగారు వర్ణం, పద్మంపై ఆసీనురాలై, విలువైన లోహాలతో అలంకరించబడినది — మరియు వచ్చి ఎన్నడూ వీడకుండా ఉండమని కోరుతుంది. ఇది సమస్త లక్ష్మీ పూజకు శాస్త్రీయ ఆధారం.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
శ్రీ సూక్తం లక్ష్మీ హోమం (అగ్ని అనుష్ఠానం)కు కేంద్రం, దీనిని భారతదేశమంతటా ఆలయాలు క్రమం తప్పక నిర్వహిస్తాయి. ప్రపంచంలో అత్యంత ధనిక ఆలయమైన, కోట్ల విరాళాలు పొందే తిరుమల తిరుపతి ఆలయం ప్రతిదినం శ్రీ సూక్తం పఠనం నిర్వహిస్తుంది. చివరి శ్లోకం — 'అలక్ష్మీర్మే నశ్యతాం త్వాం వృణే' (సమస్త దురదృష్టం తొలగిపోవుగాక, నేను నిన్ను ఎంచుకుంటాను) — ఎంత శక్తివంతమైనదంటే దీపావళి నాడు భక్తితో పఠిస్తే అత్యంత చెడ్డ ఆర్థిక కర్మలను కూడా తిప్పికొడుతుందని చెబుతారు.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
హిరణ్యవర్ణాం హరిణీం సువర్ణరజతస్రజామ్ । చన్ద్రాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ॥
Hiranyavarnam harinim suvarnarajatasrajam Chandram hiranmayim lakshmim jatavedo ma avaha
అర్థం:ఓ జాతవేదుడా (అగ్నీ), నా కొరకు లక్ష్మిని పిలువు — బంగారు ఛాయ గలది, లేడివంటిది, బంగారు వెండి హారాలతో అలంకృతమైనది, చంద్రునివలె ప్రకాశించేది, స్వర్ణమయి.
తాం మ ఆవహ జాతవేదో లక్ష్మీమనపగామినీమ్ । యస్యాం హిరణ్యం విన్దేయం గామశ్వం పురుషానహమ్ ॥
Tam ma avaha jatavedo lakshmimanapagaminim Yasyam hiranyam vindeyam gamashvam purushanaham
అర్థం:ఓ జాతవేదుడా, నన్నెన్నడూ విడిచిపోని ఆ లక్ష్మిని నా కొరకు పిలువు, ఆమె కృపతో నాకు బంగారం, గోవులు, గుర్రాలు, సంతానం లభించుగాక.
అశ్వపూర్వాం రథమధ్యాం హస్తినాదప్రబోధినీమ్ । శ్రియం దేవీముపహ్వయే శ్రీర్మాదేవీర్జుషతామ్ ॥
Ashvapurvam rathamadhyam hastinadaprabodhinim Shriyam devimupahvaye shrirmadevirjushatam
అర్థం:గుర్రాల ముందు, రథాల మధ్య, ఏనుగుల ఘీంకారంతో మేల్కొలుపబడిన శ్రీదేవిని ఆవాహన చేస్తున్నాను; శ్రీదేవి నాపై ప్రసన్నురాలగుగాక.
కాం సోస్మితాం హిరణ్యప్రాకారామార్ద్రాం జ్వలన్తీం తృప్తాం తర్పయన్తీమ్ । పద్మే స్థితాం పద్మవర్ణాం తామిహోపహ్వయే శ్రియమ్ ॥
Kam sosmitam hiranyaprakaramardram jvalantim triptam tarpayantim Padme sthitam padmavarnam tamihopahvaye shriyam
అర్థం:మందహాసం గలది, బంగారంతో పరివేష్టితమైనది, (కరుణతో) మృదువైనది, తేజోమయి, తృప్తురాలు, తృప్తినిచ్చేది, పద్మంపై కూర్చున్నది, పద్మవర్ణ గలది — ఆ శ్రీదేవిని ఇక్కడ ఆవాహన చేస్తున్నాను.
చన్ద్రాం ప్రభాసాం యశసా జ్వలన్తీం శ్రియం లోకే దేవజుష్టాముదారామ్ । తాం పద్మినీమీం శరణమహం ప్రపద్యేఽలక్ష్మీర్మే నశ్యతాం త్వాం వృణే ॥
Chandram prabhasam yashasa jvalantim shriyam loke devajushtamudaram Tam padminimim sharanamaham prapadyelakshmirme nashyatam tvam vrine
అర్థం:చంద్రునివంటిది, తేజస్విని, కీర్తితో ప్రకాశించేది, లోకంలో దేవతలచే పూజింపబడేది, ఉదారురాలు, పద్మహస్త గల శ్రీదేవిని శరణు వేడుతున్నాను — నా అలక్ష్మి (దురదృష్టం) నశించుగాక.
ఆదిత్యవర్ణే తపసోఽధిజాతో వనస్పతిస్తవ వృక్షోఽథ బిల్వః । తస్య ఫలాని తపసా నుదన్తు మాయాన్తరాయాశ్చ బాహ్యా అలక్ష్మీః ॥
Adityavarne tapasodhijato vanaspatistava vrikshotha bilvah Tasya phalani tapasa nudantu mayantarayashcha bahya alakshmih
అర్థం:ఓ సూర్యఛాయ గలదానా, నీ తపస్సుతో వనస్పతి-పతియైన బిల్వ వృక్షం జన్మించింది; ఆ వృక్ష ఫలాలు తమ శక్తితో లోపలి, బయటి అలక్ష్మిని (దురదృష్టాన్ని) తొలగించుగాక.
ఉపైతు మాం దేవసఖః కీర్తిశ్చ మణినా సహ । ప్రాదుర్భూతోఽస్మి రాష్ట్రేఽస్మిన్ కీర్తిమృద్ధిం దదాతు మే ॥
Upaitu mam devasakhah kirtishcha manina saha Pradurbhutosmi rashtresmin kirtimriddhim dadatu me
అర్థం:దేవతల మిత్రుడు (కుబేరుడు), కీర్తి మణితో కలిసి నా వద్దకు వచ్చుగాక; ఈ లోకంలో జన్మించిన నాకు కీర్తి, సమృద్ధి ప్రసాదించబడుగాక.
క్షుత్పిపాసామలాం జ్యేష్ఠామలక్ష్మీం నాశయామ్యహమ్ । అభూతిమసమృద్ధిం చ సర్వాం నిర్ణుద మే గృహాత్ ॥
Kshutpipasamalam jyeshthamalakshmim nashayamyaham Abhutimasamriddhim cha sarvam nirnuda me grihat
అర్థం:ఆకలి, దప్పిక, మాలిన్యాల దేవత అయిన జ్యేష్ఠ అలక్ష్మిని తరిమివేస్తున్నాను; ఓ లక్ష్మీ, నా ఇంటి నుండి సర్వ అభావాన్ని, దురదృష్టాన్ని తొలగించు.
గన్ధద్వారాం దురాధర్షాం నిత్యపుష్టాం కరీషిణీమ్ । ఈశ్వరీగ్ం సర్వభూతానాం తామిహోపహ్వయే శ్రియమ్ ॥
Gandhadvaram duradharsham nityapushtam karishinim Ishvarigm sarvabhutanam tamihopahvaye shriyam
అర్థం:సుగంధభరితమైనది, అజేయమైనది, సదా పోషించేది, సమృద్ధితో నిండినది, సమస్త ప్రాణుల అధినేత్రి — ఆ శ్రీదేవిని ఇక్కడ నా కొరకు ఆవాహన చేస్తున్నాను.
మనస: కామమాకూతిం వాచః సత్యమశీమహి । పశూనాం రూపమన్నస్య మయి శ్రీః శ్రయతాం యశ: ॥
Manasa: kamamakutim vachah satyamashimahi Pashunam rupamannasya mayi shrih shrayatam yasha:
అర్థం:మనస్సు యొక్క కోరిక, సంకల్పం, వాక్కు యొక్క సత్యం, గోసంపద, అన్న సమృద్ధిని మేము పొందుదుము గాక; శ్రీదేవి, కీర్తి నాలో నివసించుగాక.
కర్దమేన ప్రజాభూతా మయి సమ్భవ కర్దమ । శ్రియం వాసయ మే కులే మాతరం పద్మమాలినీమ్ ॥
Kardamena prajabhuta mayi sambhava kardama Shriyam vasaya me kule mataram padmamalinim
అర్థం:ఓ కర్దమా (లక్ష్మీ పుత్రుడా), సంతానరూపంలో నాలో నివసించుటకు రా; పద్మమాలిని తల్లి లక్ష్మిని నా కులంలో స్థిరపరచు.
ఆప: సృజన్తు స్నిగ్ధాని చిక్లీత వస మే గృహే । ని చ దేవీం మాతరం శ్రియం వాసయ మే కులే ॥
Apa: srijantu snigdhani chiklita vasa me grihe Ni cha devim mataram shriyam vasaya me kule
అర్థం:జలములు మైత్రిని కలిగించుగాక; ఓ చిక్లీతా (లక్ష్మీ పుత్రుడా), నా ఇంట నివసించు, దివ్యమాత శ్రీదేవిని అక్కడ స్థిరపరచు.
ఆర్ద్రాం పుష్కరిణీం పుష్టిం పిఙ్గలాం పద్మమాలినీమ్। చన్ద్రాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ॥
Ardram pushkarinim pushtim pingalam padmamalinim Chandram hiranmayim lakshmim jatavedo ma avaha
అర్థం:మృదువైన, సరోవరవాసిని, పోషించేది, పీతవర్ణ, పద్మమాలిని, చంద్రునివంటి, స్వర్ణమయి అయిన లక్ష్మిని — ఓ జాతవేదుడా, నా కొరకు తీసుకురా.
ఆర్ద్రాం య: కరిణీం యష్టిం సువర్ణాం హేమమాలినీమ్ । సూర్యాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ॥
Ardram ya: karinim yashtim suvarnam hemamalinim Suryam hiranmayim lakshmim jatavedo ma avaha
అర్థం:కరుణామయి, గజసేవిత, స్వర్ణమయి, స్వర్ణమాలిని, సూర్యునివంటి, స్వర్ణమయి అయిన లక్ష్మిని — ఓ జాతవేదుడా, నా కొరకు తీసుకురా.
తాం మ ఆవహ జాతవేదో లక్ష్మీమనపగామినీమ్ । యస్యాం హిరణ్యం ప్రభూతం గావో దాస్యోఽశ్వాన్విన్దేయం పురుషానహమ్ ॥
Tam ma avaha jatavedo lakshmimanapagaminim Yasyam hiranyam prabhutam gavo dasyoshvanvindeyam purushanaham
అర్థం:ఓ జాతవేదుడా, నన్నెన్నడూ విడిచిపోని ఆ లక్ష్మిని నా కొరకు తీసుకురా, ఆమె కృపతో నాకు సమృద్ధిగా బంగారం, గోవులు, సేవకులు, గుర్రాలు, సంతానం లభించుగాక.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
श्री सूक्तम् పారాయణ ప్రయోజనాలు
ధనం మరియు సమృద్ధిని ఆహ్వానించడానికి అత్యంత శక్తివంతమైన వైదిక సూక్తం
గరిష్ఠ ఫలం కోసం లక్ష్మీ పూజ, దీపావళి మరియు ధనత్రయోదశి నాడు పఠిస్తారు
చివరి శ్లోకం ప్రకారం 'అలక్ష్మి' (దురదృష్టం/దారిద్ర్యం)ను నాశనం చేస్తుంది
కేవలం భౌతిక ధనం మాత్రమే కాక అంతరంగ సమృద్ధి మరియు సంతృప్తిని కూడా ప్రసాదిస్తుంది
వ్యాపార విజయం కోసం సంప్రదాయంగా అగ్ని హోమంలో పఠిస్తారు
ఉనికిలో ఉన్న అత్యంత ప్రాచీన మరియు ప్రామాణిక సమృద్ధి ప్రార్థనలలో ఒకటి
श्री सूक्तम् పారాయణ విధి
ఆదర్శంగా అగ్ని హోమం సమయంలో పఠిస్తారు, కానీ స్వతంత్రంగా కూడా పఠించవచ్చు. తూర్పు వైపు తిరిగి కూర్చోండి. నేతి దీపం వెలిగించండి. లభిస్తే పద్మాలు లేదా పసుపు పూలను అర్పించండి. నియమిత అభ్యాసం కోసం శుక్రవారాలలో 11 సార్లు పఠించండి. దీపావళి వారంలో 108 సార్లు పఠించడం ఇంట్లో లక్ష్మి శాశ్వత నివాసానికి అత్యంత శక్తివంతమని భావిస్తారు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి श्री सूक्तम्ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి