సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా ఆరతీ
सुखकर्ता दुःखहर्ता आरती in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా గణేశుని అత్యంత ప్రియమైన ఆరతి, దీనిని సంత సమర్థ రామదాస రచించారు. ఇందులో గణేశుని సుఖాన్ని ఇచ్చేవాడు, దుఃఖాన్ని తొలగించేవాడు, మంగళమూర్తిగా పూజిస్తారు. గణేశ చతుర్థి మరియు గణేశోత్సవంలో దీనిని ఉదయం-సాయంత్రం గణపతి విగ్రహం ముందు పాడతారు.
మూలం & కథ
Composed by Samarth Ramdas · Samarth Ramdas · 17th century CE
సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా ఆరతిని మరాఠీ సంత సమర్థ రామదాస రచించారు, ఆయన తన యుగంలో మరాఠా శౌర్యానికి ప్రేరణ ఇచ్చారు. మూడు భక్తి నిండిన చరణాలలో ఆయన గణేశుని శెందూర్, ముత్యాలు, వజ్రాల కిరీటంతో అలంకరించబడినట్లు దర్శిస్తారు, తనను 'దాస రామాచా' (సేవకుడు రామదాస) అని ప్రభువు ద్వారం వద్ద నిలబడి ఆపదలో రక్షణ కోరతారు. ఇది గణేశ చతుర్థి ప్రాణ ఆరతిగా మారింది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
ఈ ఆరతి వాగ్దానం అక్షరాలా నిజమని భక్తులు నమ్ముతారు — 'దర్శనమాత్రే మనకామన పూర్తి', అనగా గణేశుని దర్శనం మాత్రముననే హృదయ కోరికలు తీరుతాయి — అందుకే దీనిని ప్రతి గణేశోత్సవంలో, ప్రతి శుభ ఆరంభంలో మొదట పాడతారు, ప్రభువు తమ ఎదుటి విఘ్నాలను తొలగిస్తాడని నమ్మకంతో.
వింటూ పఠించండి
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
సుఖకర్తా దుఃఖహర్తా వార్తా విఘ్నాచీ । నురవీ పురవీ ప్రేమ కృపా జయాచీ । సర్వాంగీ సుందర ఉటీ శేందురాచీ । కంఠీ ఝళకే మాళ ముక్తాఫళాంచీ ॥ జయ దేవ జయ దేవ జయ మంగలమూర్తీ । దర్శనమాత్రే మనకామనా పురతీ ॥
Sukhakarta duhkhaharta varta vighnachi Nuravi puravi prema kripa jayachi Sarvamgi sumdara uti shemdurachi Kamthi jhalake mala muktaphalamchi Jaya deva jaya deva jaya mamgalamurti Darshanamatre manakamana purati
అర్థం:సుఖమును కలిగించువాడా, దుఃఖమును హరించువాడా, ప్రతి విఘ్నమును తొలగించువాడా; నీ కృపతో భక్తుని ప్రేమ అసంపూర్ణముగా మిగులదు, పూర్ణమగును. నీ సర్వ రూపము సుందరము, శేందూరముతో (సింధూరముతో) అలంకరింపబడినది; నీ కంఠమున ముత్యాల హారము శోభించును. జయ దేవ, జయ దేవ, ఓ మంగళమూర్తీ; నీ దర్శనమాత్రముననే హృదయపు ప్రతి కోరిక తీరును.
రత్నఖచిత ఫరా తుజ గౌరీకుమరా । చందనాచీ ఉటీ కుంకుమకేశరా । హిరేజడిత ముకుట శోభతో బరా । రుణఝుణతీ నూపురే చరణీ ఘాగరియా ॥ జయ దేవ జయ దేవ జయ మంగలమూర్తీ । దర్శనమాత్రే మనకామనా పురతీ ॥
Ratnakhachita phara tuja gaurikumara Chamdanachi uti kumkumakeshara Hirejadita mukuta shobhato bara Runajhunati nupure charani ghagariya Jaya deva jaya deva jaya mamgalamurti Darshanamatre manakamana purati
అర్థం:రత్నఖచిత మందిరము నీకై అలంకరింపబడినది, ఓ గౌరీపుత్రా; చందనము, కుంకుమము, కేసరితో అలంకరింపబడినది. వజ్రఖచిత కిరీటము నిన్ను చక్కగా శోభించును; నీ పాదములయందు అందెలు మధురముగా మ్రోగును. జయ దేవ, జయ దేవ, ఓ మంగళమూర్తీ; నీ దర్శనమాత్రముననే హృదయపు ప్రతి కోరిక తీరును.
లంబోదర పీతాంబర ఫణివరవందనా । సరళ సోండ వక్రతుండ త్రినయనా । దాస రామాచా వాట పాహే సదనా । సంకటీ పావావే నిర్వాణీ రక్షావే సురవరవందనా ॥ జయ దేవ జయ దేవ జయ మంగలమూర్తీ । దర్శనమాత్రే మనకామనా పురతీ ॥
Lambodara pitambara phanivaravamdana Sarala somda vakratumda trinayana Dasa ramacha vata pahe sadana Samkati pavave nirvani rakshave suravaravamdana Jaya deva jaya deva jaya mamgalamurti Darshanamatre manakamana purati
అర్థం:ఓ లంబోదరా, పీతాంబరధారీ, నాగరాజుచే పూజింపబడువాడా; సరళమైన తొండము, వంకర దంతము (వక్రతుండ), మూడు కన్నులు గలవాడా. నీ సేవకుడు రామదాసు నీ ద్వారమున నిలిచియున్నాడు; ఆపదలో నాకు సహాయము చేయుము, అంత్యకాలమున రక్షించుము, ఓ దేవతలచే పూజింపబడు ప్రభూ. జయ దేవ, జయ దేవ, ఓ మంగళమూర్తీ; నీ దర్శనమాత్రముననే హృదయపు ప్రతి కోరిక తీరును.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
सुखकर्ता दुःखहर्ता आरती పారాయణ ప్రయోజనాలు
భారతదేశమంతటా గణేశుని అత్యంత ప్రియమైన ఆరతి, ఆయన కృపను పొందడానికి, విఘ్నాలను తొలగించడానికి, మనోకాంక్షలు తీర్చడానికి పాడతారు.
సంత సమర్థ రామదాస రచించిన ఇది గణేశుని సుఖకర్తా-దుఃఖహర్తా, మంగళమూర్తిగా స్తుతించి భక్తిని గాఢం చేస్తుంది.
ఆయన దర్శనం మాత్రముననే ప్రతి కోరిక తీరుతుందని, ఆపదలో దీనిని పాడితే 'నిర్వాణి' అనగా అంత్యక్షణంలో ఆయన రక్షణ లభిస్తుందని నమ్ముతారు.
గణేశ చతుర్థి, గణేశోత్సవ ప్రధాన ఆరతి, గణపతి విగ్రహం ముందు ఉదయం-సాయంత్రం, ఏ శుభ కార్యం ఆరంభంలోనైనా పాడతారు.
గణేశ చాలీసా, గణేశ పంచరత్నం, వక్రతుండ మహాకాయతో కలిపి పఠించి గణేశ ఉపాసనను పూర్తి చేస్తారు.
सुखकर्ता दुःखहर्ता आरती పారాయణ విధి
గణేశుని చిత్రం లేదా విగ్రహం ముందు వెలిగించిన దీపం (కర్పూరం)తో నిలబడి, జ్యోతిని ప్రభువు ముందు మెల్లగా తిప్పుతూ ఆరతి పాడండి. దూర్వా గడ్డి, ఎర్రని పూలు, మోదకాన్ని సమర్పించండి. ఇది గణేశ చతుర్థి కేంద్ర ఆరతి, ఉదయం-సాయంత్రం పాడతారు, 'గణపతి బాప్పా మోర్యా' నినాదంతో ముగుస్తుంది.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి सुखकर्ता दुःखहर्ता आरतीను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి