ತಾರಾ ಸ್ತೋತ್ರಮ್ (ತಾರಾಷ್ಟಕಮ್ / ನೀಲಸರಸ್ವತೀ ಸ್ತೋತ್ರಮ್)
तारा स्तोत्रम् (ताराष्टकम् / नीलसरस्वती स्तोत्रम्) in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Brihannila Tantra (Brihannila-tantra); a celebrated Tantric hymn to Tara / Nilasaraswati · Traditional (anonymous); part of the Tara / Nilasaraswati Tantric corpus · Medieval Tantric period
Tara is venerated especially in eastern India, with her great seat at Tarapith in Bengal, where the sage Vasishtha is said to have perfected her sadhana after receiving the 'Chinachara' method. As Nilasaraswati she unites the fierce, liberating power of the Mahavidyas with the grace of the goddess of speech. This Tarashtakam, preserved in the Brihannila Tantra, is among the most widely recited hymns in her worship and is also known as the Nilasaraswati Stotram.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
It is traditionally held that constant recitation of this Tarashtakam awakens vak-siddhi — the power of speech — so that a once dull or tongue-tied devotee becomes as eloquent as Brihaspati and as gifted in poetry as the great poets; the hymn itself affirms that even a lowly, weary man, by serving Tara's feet, gains every excellence.
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಮಾತರ್ನೀಲಸರಸ್ವತಿ ಪ್ರಣಮತಾಂ ಸೌಭಾಗ್ಯಸಮ್ಪತ್ಪ್ರದೇ ಪ್ರತ್ಯಾಲೀಢಪದಸ್ಥಿತೇ ಶವಹೃದಿ ಸ್ಮೇರಾನನಾಮ್ಭೋರುಹೇ। ಫುಲ್ಲೇನ್ದೀವರಲೋಚನೇ ತ್ರಿನಯನೇ ಕರ್ತ್ರೀಕಪಾಲೋತ್ಪಲೇ ಖಡ್ಗಂ ಚಾದಧತೀ ತ್ವಮೇವ ಶರಣಂ ತ್ವಾಮೀಶ್ವರೀಮಾಶ್ರಯೇ॥೧॥
Mātar nīlasarasvati praṇamatāṁ saubhāgyasampatprade pratyālīḍhapadasthite śavahṛdi smerānanāmbhoruhe। phullendīvaralocane trinayane kartrīkapālotpale khaḍgaṁ cādadhatī tvam eva śaraṇaṁ tvām īśvarīm āśraye॥1॥
ಅರ್ಥ:हे माँ नीलसरस्वति! प्रणाम करने वालों को सौभाग्य और सम्पत्ति देने वाली, प्रत्यालीढ़ मुद्रा में शव (शिव) के हृदय पर खड़ी, मुस्कानयुक्त कमलमुखी, खिले नीलकमल-सम तीन नेत्रों वाली, कैंची, कपाल और नीलकमल धारण किए तथा खड्ग लिए हुए — आप ही मेरी शरण हैं; मैं आप सर्वेश्वरी की शरण लेता हूँ।
ವಾಚಾಮೀಶ್ವರಿ ಭಕ್ತಿಕಲ್ಪಲತಿಕೇ ಸರ್ವಾರ್ಥಸಿದ್ಧೀಶ್ವರಿ ಗದ್ಯಪ್ರಾಕೃತಪದ್ಯಜಾತರಚನಾಸರ್ವಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಪ್ರದೇ। ನೀಲೇನ್ದೀವರಲೋಚನತ್ರಯಯುತೇ ಕಾರುಣ್ಯವಾರಾನ್ನಿಧೇ ಸೌಭಾಗ್ಯಾಮೃತವರ್ಧನೇನ ಕೃಪಯಾ ಸಿಞ್ಚ ತ್ವಮಸ್ಮಾದೃಶಮ್॥೨॥
Vācām īśvari bhaktikalpalatike sarvārthasiddhīśvari gadyaprākṛtapadyajātaracanāsarvārthasiddhiprade। nīlendīvaralocanatrayayute kāruṇyavārānnidhe saubhāgyāmṛtavardhanena kṛpayā siñca tvam asmādṛśam॥2॥
ಅರ್ಥ:हे वाणी की ईश्वरी, भक्तों के लिए कल्पलता, समस्त सिद्धियों की स्वामिनी, गद्य-प्राकृत-पद्य की रचना तथा सर्वार्थ सिद्धि देने वाली, नीलकमल-सम तीन नेत्रों वाली, करुणा की सागर! कृपा करके मुझ जैसे को सौभाग्यामृत से सींच दीजिए।
ಖರ್ವೇ ಗರ್ವಸಮೂಹಪೂರಿತತನೋ ಸರ್ಪಾದಿವೇಷೋಜ್ಜ್ವಲೇ ವ್ಯಾಘ್ರತ್ವಕ್ಪರಿವೀತಸುನ್ದರಕಟಿವ್ಯಾಧೂತಘಣ್ಟಾಙ್ಕಿತೇ। ಸದ್ಯಃಕೃತ್ತಗಲದ್ರಜಃಪರಿಮಿಲನ್ಮುಣ್ಡದ್ವಯೀಮೂರ್ದ್ಧಜ- ಗ್ರನ್ಥಿಶ್ರೇಣಿನೃಮುಣ್ಡದಾಮಲಲಿತೇ ಭೀಮೇ ಭಯಂ ನಾಶಯ॥೩॥
Kharve garvasamūhapūritatano sarpādiveṣojjvale vyāghratvakparivītasundarakaṭivyādhūtaghaṇṭāṅkite। sadyaḥkṛttagaladrajaḥparimilanmuṇḍadvayīmūrddhaja- granthiśreṇinṛmuṇḍadāmalalite bhīme bhayaṁ nāśaya॥3॥
ಅರ್ಥ:हे ठिगने कद वाली, गर्व से पूर्ण शरीर वाली, सर्पादि आभूषणों से उज्ज्वल, व्याघ्रचर्म से वेष्टित सुंदर कटि में बँधी घण्टियों से अंकित, तत्काल कटे और रक्त बहाते मस्तकों तथा नरमुण्डों की माला से सुसज्जित — हे भीमे! मेरे भय का नाश करो।
ಮಾಯಾನಙ್ಗವಿಕಾರರೂಪಲಲನಾಬಿನ್ದ್ವರ್ದ್ಧಚನ್ದ್ರಾಮ್ಬಿಕೇ ಹುಂಫಟ್ಕಾರಮಯಿ ತ್ವಮೇವ ಶರಣಂ ಮನ್ತ್ರಾತ್ಮಿಕೇ ಮಾದೃಶಃ। ಮೂರ್ತಿಸ್ತೇ ಜನನಿ ತ್ರಿಧಾಮಘಟಿತಾ ಸ್ಥೂಲಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಾ ಪರಾ ವೇದಾನಾಂ ನಹಿ ಗೋಚರಾ ಕಥಮಪಿ ಪ್ರಾಜ್ಞೈರ್ನುತಾಮಾಶ್ರಯೇ॥೪॥
Māyānaṅgavikārarūpalalanābindvarddhacandrāmbike huṁphaṭkāramayi tvam eva śaraṇaṁ mantrātmike mādṛśaḥ। mūrtis te janani tridhāmaghaṭitā sthūlātisūkṣmā parā vedānāṁ nahi gocarā kathamapi prājñair nutām āśraye॥4॥
ಅರ್ಥ:हे माया एवं अनंग के विकाररूप, बिंदु और अर्धचंद्र से युक्त, हुँ-फट् स्वरूपा, मंत्रात्मिके माँ! आप ही मुझ जैसे की शरण हैं। हे जननी! आपका विग्रह तीनों धामों से बना — स्थूल, अति सूक्ष्म और पर — वेदों से भी अगोचर है; ज्ञानियों से वंदित उसका मैं आश्रय लेता हूँ।
ತ್ವತ್ಪಾದಾಮ್ಬುಜಸೇವಯಾ ಸುಕೃತಿನೋ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಸಾಯುಜ್ಯತಾಂ ತಸ್ಯಾಃ ಶ್ರೀಪರಮೇಶ್ವರತ್ರಿನಯನಬ್ರಹ್ಮಾದಿಸಾಮ್ಯಾತ್ಮನಃ। ಸಂಸಾರಾಮ್ಬುಧಿಮಜ್ಜನೇ ಪಟುತನುರ್ದೇವೇನ್ದ್ರಮುಖ್ಯಾಸುರಾನ್ ಮಾತಸ್ತೇ ಪದಸೇವನೇ ಹಿ ವಿಮುಖಾನ್ ಕಿಂ ಮನ್ದಧೀಃ ಸೇವತೇ॥೫॥
Tvatpādāmbujasevayā sukṛtino gacchanti sāyujyatāṁ tasyāḥ śrīparameśvaratrinayanabrahmādisāmyātmanaḥ। saṁsārāmbudhimajjane paṭutanur devendramukhyāsurān mātas te padasevane hi vimukhān kiṁ mandadhīḥ sevate॥5॥
ಅರ್ಥ:आपके चरण-कमलों की सेवा से पुण्यात्मा सायुज्य मुक्ति पाते हैं और शिव, ब्रह्मा आदि के समान हो जाते हैं। संसार-सागर में डूबने में निपुण तथा आपकी चरण-सेवा से विमुख इन्द्रादि देवताओं की कौन मंदबुद्धि सेवा करेगा?
ಮಾತಸ್ತ್ವತ್ಪದಪಙ್ಕಜದ್ವಯರಜೋಮುದ್ರಾಙ್ಕಕೋಟೀರಿಣಸ್ತೇ ದೇವಾ ಜಯಸಙ್ಗರೇ ವಿಜಯಿನೋ ನಿಃಶಙ್ಕಮಙ್ಕೇ ಗತಾಃ। ದೇವೋಽಹಂ ಭುವನೇ ನ ಮೇ ಸಮ ಇತಿ ಸ್ಪರ್ದ್ಧಾಂ ವಹನ್ತಃ ಪರೇ ತತ್ತುಲ್ಯಾಂ ನಿಯತಂ ಯಥಾ ಶಶಿರವೀ ನಾಶಂ ವ್ರಜನ್ತಿ ಸ್ವಯಮ್॥೬॥
Mātas tvatpadapaṅkajadvayarajomudrāṅkakoṭīriṇas te devā jayasaṅgare vijayino niḥśaṅkam aṅke gatāḥ। devo'haṁ bhuvane na me sama iti spardhāṁ vahantaḥ pare tattulyāṁ niyataṁ yathā śaśiravī nāśaṁ vrajanti svayam॥6॥
ಅರ್ಥ:हे माँ! जिन देवों के मुकुट आपके चरण-रज से अंकित हैं, वे संग्राम में विजयी होकर निःशंक आपकी गोद में रहते हैं; और 'मैं देवता हूँ, मेरे समान कोई नहीं' ऐसी स्पर्धा करने वाले स्वयं ही चंद्र-सूर्य की भाँति नाश को प्राप्त होते हैं।
ತ್ವನ್ನಾಮಸ್ಮರಣಾತ್ಪಲಾಯನಪರಾನ್ದ್ರಷ್ಟುಂ ಚ ಶಕ್ತಾ ನ ತೇ ಭೂತಪ್ರೇತಪಿಶಾಚರಾಕ್ಷಸಗಣಾ ಯಕ್ಷಶ್ಚ ನಾಗಾಧಿಪಾಃ। ದೈತ್ಯಾ ದಾನವಪುಙ್ಗವಾಶ್ಚ ಖಚರಾ ವ್ಯಾಘ್ರಾದಿಕಾ ಜನ್ತವೋ ಡಾಕಿನ್ಯಃ ಕುಪಿತಾನ್ತಕಶ್ಚ ಮನುಜಾನ್ ಮಾತಃ ಕ್ಷಣಂ ಭೂತಲೇ॥೭॥
Tvannāmasmaraṇāt palāyanaparān draṣṭuṁ ca śaktā na te bhūtapretapiśācarākṣasagaṇā yakṣaś ca nāgādhipāḥ। daityā dānavapuṅgavāś ca khacarā vyāghrādikā jantavo ḍākinyaḥ kupitāntakaś ca manujān mātaḥ kṣaṇaṁ bhūtale॥7॥
ಅರ್ಥ:आपके नाम-स्मरण मात्र से भूत, प्रेत, पिशाच, राक्षस, यक्ष, नागराज, दैत्य, दानव, खेचर, व्याघ्रादि जीव, डाकिनी और क्रुद्ध यम तक भाग खड़े होते हैं और आपके भक्तों की ओर देख तक नहीं पाते।
ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸಿದ್ಧಿಗಣಶ್ಚ ಪಾದುಕಮುಖಾಃ ಸಿದ್ಧಾಸ್ತಥಾ ವೈರಿಣಾಂ ಸ್ತಮ್ಭಶ್ಚಾಪಿ ವರಾಙ್ಗನೇ ಗಜಘಟಾಸ್ತಮ್ಭಸ್ತಥಾ ಮೋಹನಮ್। ಮಾತಸ್ತ್ವತ್ಪದಸೇವಯಾ ಖಲು ನೃಣಾಂ ಸಿದ್ಧ್ಯನ್ತಿ ತೇ ತೇ ಗುಣಾಃ ಕ್ಲಾನ್ತಃ ಕಾನ್ತಮನೋಭವೋಽತ್ರ ಭವತಿ ಕ್ಷುದ್ರೋಽಪಿ ವಾಚಸ್ಪತಿಃ॥೮॥
Lakṣmīḥ siddhigaṇaś ca pādukamukhāḥ siddhās tathā vairiṇāṁ stambhaś cāpi varāṅgane gajaghaṭāstambhas tathā mohanam। mātas tvatpadasevayā khalu nṛṇāṁ siddhyanti te te guṇāḥ klāntaḥ kāntamanobhavo'tra bhavati kṣudro'pi vācaspatiḥ॥8॥
ಅರ್ಥ:लक्ष्मी, सिद्धिगण, पादुकादि सिद्धियाँ, शत्रु-स्तंभन, गज-समूह-स्तंभन और मोहन — हे वरांगने! ये सब गुण आपके चरणों की सेवा से मनुष्यों को सिद्ध हो जाते हैं; साधारण थका-हारा मनुष्य भी कामदेव-सा मनोहर और बृहस्पति-सा वाक्पटु हो जाता है।
ತಾರಾಷ್ಟಕಮಿದಂ ಪುಣ್ಯಂ ಭಕ್ತಿಮಾನ್ ಯಃ ಪಠೇನ್ನರಃ। ಪ್ರಾತರ್ಮಧ್ಯಾಹ್ನಕಾಲೇ ಚ ಸಾಯಾಹ್ನೇ ನಿಯತಃ ಶುಚಿಃ॥೯॥
Tārāṣṭakam idaṁ puṇyaṁ bhaktimān yaḥ paṭhen naraḥ। prātar madhyāhnakāle ca sāyāhne niyataḥ śuciḥ॥9॥
ಅರ್ಥ:जो भक्त नियमित और पवित्र होकर इस पुण्यमय ताराष्टक का प्रातः, मध्याह्न और सायं पाठ करता है, वह कवित्व-शक्ति एवं विद्या पाकर सब शास्त्रों का ज्ञाता बनता है; अक्षय लक्ष्मी पाकर, यथेच्छ भोग भोगकर, कीर्ति, कांति, आरोग्य और सबकी प्रियता प्राप्त कर तथा लोकों में विख्यात होकर अंत में मोक्ष प्राप्त करता है।
ಲಭತೇ ಕವಿತಾಂ ವಿದ್ಯಾಂ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥವಿದ್ಭವೇತ್। ಲಕ್ಷ್ಮೀಮನಶ್ವರಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಭೋಗಾನ್ಯಥೇಪ್ಸಿತಾನ್॥೧೦॥
Labhate kavitāṁ vidyāṁ sarvaśāstrārthavid bhavet। lakṣmīm anaśvarāṁ prāpya bhuktvā bhogān yathepsitān॥10॥
ಕೀರ್ತಿಂ ಕಾನ್ತಿಂ ಚ ನೈರುಜ್ಯಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪ್ರಿಯತಾಂ ವ್ರಜೇತ್। ವಿಖ್ಯಾತಿಂ ಚಾಪಿ ಲೋಕೇಷು ಪ್ರಾಪ್ಯಾನ್ತೇ ಮೋಕ್ಷಮಾಪ್ನುಯಾತ್॥೧೧॥
Kīrtiṁ kāntiṁ ca nairujyaṁ sarveṣāṁ priyatāṁ vrajet। vikhyātiṁ cāpi lokeṣu prāpyānte mokṣam āpnuyāt॥11॥
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
तारा स्तोत्रम् (ताराष्टकम् / नीलसरस्वती स्तोत्रम्) ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
Bestows mastery over speech (vak-siddhi), eloquence and poetic genius — Tara is Nilasaraswati, goddess of the word
Grants deep learning and the ability to understand the meaning of all scriptures
Removes fear of ghosts, demons, wild beasts and even death, as the hymn declares they flee at the remembrance of her name
Confers good fortune, imperishable wealth (Lakshmi) and the love and goodwill of all
Grants tantric siddhis such as stambhana (paralysing of foes) and mohana when practised under a guru
Leads the devout reciter, in the end, to liberation (moksha)
तारा स्तोत्रम् (ताराष्टकम् / नीलसरस्वती स्तोत्रम्) ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
Bathe and purify yourself, sit facing east or north, and recite this Tarashtakam with devotion and concentration, ideally at the three sandhya times — dawn, midday and dusk. Tara is a profound Tantric Mahavidya; her formal mantra-upasana is undertaken under the guidance of a qualified guru, but the stotram may be recited devotionally for the blessings of speech, wisdom and protection. Keep the mind steady and dwell on her form as Nilasaraswati, granter of the word.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ तारा स्तोत्रम् (ताराष्टकम् / नीलसरस्वती स्तोत्रम्)ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ