ਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ ਅਸ਼੍ਟਕਮ੍
वेङ्कटेश अष्टकम् in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਵੇਂਕਟੇਸ਼ ਅਸ਼ਟਕਮ ਤਿਰੁਮਲਾ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਵੇਂਕਟੇਸ਼ (ਬਾਲਾਜੀ) ਨੂੰ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਤੁਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਦੀ ਧੂੜ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਕਿਰਪਾ ਨੂੰ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਪਤਗਿਰੀ-ਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional (Brahmanda Purana) · Traditional · Classical
ਵੇਂਕਟੇਸ਼ ਅਸ਼ਟਕਮ ਇੱਕ ਪਿਆਰਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਤੋਤਰ ਹੈ। ਤਿਰੁਮਲਾ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਵੇਂਕਟੇਸ਼ (ਬਾਲਾਜੀ) ਨੂੰ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ — ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਦੀ ਧੂੜ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਕਿਰਪਾ ਨੂੰ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਪਤਗਿਰੀ-ਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੇਂਕਟੇਸ਼ ਅਸ਼ਟਕਮ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਭਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਉਸ ਦਿਵਯ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਦੀ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਸ਼੍ਰੀਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਪਦਪਙ੍ਕਜ ਧੂਲਿਪਙ੍ਕ੍ਤਿਃ ਸਂਸਾਰਸਿਨ੍ਧੁਤਰਣੇ ਤਰਣਿਰ੍ਨਵੀਨਾ । ਸਰ੍ਵਾਘਪੁਞ੍ਜਹਰਣਾਯਚ ਧੂਮਕੇਤੁਃ ਪਾਯਾਦਨਨ੍ਯਸ਼ਰਣਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਲੋਕਮ੍ ॥ ੧॥ ਸ਼ੇਸ਼ਾਦ੍ਰਿਗੇਹਤਵ ਕੀਰ੍ਤਿਤਰਙ੍ਗਪੁਞ੍ਜ ਆਭੂਮਿਨਾਕਮਭਿਤਃਸਕਲਾਨ੍ਪੁਨਾਨਃ । ਮਤ੍ਕਰ੍ਣਯੁਗ੍ਮਵਿਵਰੇਪਰਿਗਮ੍ਯ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਦਸ਼ੇਸ਼ਮਨਿਸ਼ਙ੍ਖਲੁ ਤਾਪਭਙ੍ਗਮ੍ ॥ ੨॥ ਵੈਕੁਣ੍ਠਰਾਜਸਕਲੋऽਪਿ ਧਨੇਸ਼ਵਰ੍ਗੋ ਨੀਤੋऽਪਮਾਨਸਰਣਿਂਤ੍ਵਯਿ ਵਿਸ਼੍ਵਸਿਤ੍ਰਾ । ਤਸ੍ਮਾਦਯਂਨ ਸਮਯਃ ਪਰਿਹਾਸਵਾਚਾਮ੍ ਇਸ਼੍ਟਂਪ੍ਰਪੂਰ੍ਯ ਕੁਰੁ ਮਾਂ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ੍ਯਸਙ੍ਘਮ੍ ॥ ੩॥ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਨਾਰਾਸ੍ਤੁਕਤਿਚਿਦ੍ਧਨਿਕਾਂਸ਼੍ਚ ਕੇਚਿਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੋਣੀਪਤੀਨ੍ਕਤਿਚਿਦਤ੍ਰਚ ਰਾਜਲੋਕਾਨ੍ । ਆਰਾਧਯਨ੍ਤੁਮਲਸ਼ੂਨ੍ਯਮਹਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਕਲ੍ਯਾਣਲਾਭਜਨਨਾਯਸਮਰ੍ਥਮੇਕਮ੍ ॥ ੪॥ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਪਤਿਤ੍ਵਮਖਿਲੇਸ਼ਤਵ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮਵਨੌਮਦਕਿਞ੍ਚਨਤ੍ਵਮ੍ । ਤਸ੍ਯੋਪਯੋਗਕਰਣਾਯਮਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਕਾਰ੍ਯਃ ਸਮਾਗਮੈਦਂ ਮਨਸਿ ਸ੍ਥਿਤਂ ਮੇ ॥ ੫॥ ਸ਼ੇਸ਼ਾਦ੍ਰਿਨਾਥਭਵਤਾऽਯਮਹਂ ਸਨਾਥਃ ਸਤ੍ਯਂਵਦਾਮਿ ਭਗਵਂਸ੍ਤ੍ਵਮਨਾਥ ਏਵ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਰੁਸ਼੍ਵਮਦਭੀਪ੍ਸਿਤ ਕ੍ਰਿਤ੍ਯਜਾਲਮ੍- ਏਵਤ੍ਵਦੀਪ੍ਸਿਤ ਕ੍ਰਿਤੌ ਤੁ ਭਵਾਨ੍ਸਮਰ੍ਥਃ ॥ ੬॥ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਯਦਾ ਭਵਸਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮੇਵ ਭੂਪੋ ਰਙ੍ਕਾਯਤੇਤ੍ਵਮਸਿ ਚੇਤ੍ਖਲੁ ਤੋਸ਼ਯੁਕ੍ਤਃ । ਭੂਪਾਯਤੇऽਥਨਿਖਿਲਸ਼੍ਰੁਤਿਵੇਦ੍ਯ ਰਙ੍ਕ ਇਚ੍ਛਾਮ੍ਯਤਸ੍ਤਵਦਯਾਜਲਵ੍ਰਿਸ਼੍ਟਿਪਾਤਮ੍ ॥ ੭॥ ਅਙ੍ਗੀਕ੍ਰਿਤਂਸੁਵਿਰੁਦਂ ਭਗਵਂਸ੍ਤ੍ਵਯੇਤਿ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਪੋਸ਼ਣਮਹਂਸਤਤਂ ਕਰੋਮਿ । ਆਵਿਸ਼੍ਕੁਰੁਸ੍ਵਮਯਿ ਸਤ੍ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਦੀਨੇ ਚਿਨ੍ਤਾਪ੍ਰਹਾਰਮਯਮੇਵਹਿਯੋਗ੍ਯਕਾਲਃ ॥ ੮॥ ਸਰ੍ਵਾਸੁਜਾਤਿਸ਼ੁ ਮਯਾਤੁ ਸਮਤ੍ਵਮੇਵ ਨਿਸ਼੍ਚੀਯਤੇਤਵ ਵਿਭੋ ਕਰੁਣਾਪ੍ਰਵਾਹਾਤ੍ । ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਪਾਣ੍ਡੁਸੁਤਬਲ੍ਲਵ ਗ੍ਰਿਘ੍ਰਕਾਦੌ ਨੀਚੋਨ ਭਾਤਿ ਮਮ ਕੋऽਪ੍ਯਤ ਏਵ ਹੇਤੋਃ ॥ ੯॥ ਸਮ੍ਭਾਵਿਤਾਸ੍ਤੁਪਰਿਭੂਤਿਮਥ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਧੂਰ੍ਤਾਜਪਂ ਹਿ ਕਪਟੈਕਪਰਾ ਜਗਤ੍ਯਾਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਤੁ ਵੇਙ੍ਕਟਵਿਭੋ ਪਰਿਣਾਮਕਾਲੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵੈਪਰੀਤ੍ਯਮਿਵਕੌਰਵਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਮ੍ ॥ ੧੦॥ ਸ਼੍ਰੀਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਤਵ ਪਾਦਸਰੋਜਯੁਗ੍ਮੇ ਸਂਸਾਰਦੁਃਖਸ਼ਮਨਾਯ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਿ । ਭਾਸ੍ਵਤ੍ਸਦਸ਼੍ਟਕਮਿਦਂ ਰਚਿਤਂ ਪ੍ਰਭਾਕਰੋऽਹਮਨਿਸ਼ਂਵਿਨਯੇਨ ਯੁਕ੍ਤਃ ॥ ੧੧॥ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਾਲਿਵਾਹਨਸ਼ਕੇਸ਼ਰਕਾਸ਼੍ਟਭੂਮਿ (੧੮੧੫) ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਮਿਤੇऽਥਵਿਜਯਾਭਿਧਵਤ੍ਸਰੇऽਯਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀਕੇਸ਼ਵਾਤ੍ਮਜੈਦਂ ਵ੍ਯਤਨੋਤ੍ਸਮਲ੍ਪਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਇਤਿ ਪ੍ਰਥਿਤਾਭਿਧਾਨਾ ॥ ੧੨॥ ਇਤਿਗਾਰ੍ਗ੍ਯਕੁਲੋਤ੍ਪਨ੍ਨ ਯਸ਼ੋਦਾਗਰ੍ਭਜ-ਕੇਸ਼ਵਾਤ੍ਮਜ-ਪ੍ਰਭਾਕਰ-ਕ੍ਰਿਤਿਸ਼ੁ ਸ਼੍ਰੀਵੇਙ੍ਕਟੇਸ਼ਾਸ਼੍ਟਕਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍ ॥
śrīveṅkaṭeśapadapaṅkaja dhūlipaṅktiḥ saṃsārasindhutaraṇe taraṇirnavīnā | sarvāghapuñjaharaṇāyaca dhūmaketuḥ pāyādananyaśaraṇaṃ svayameva lokam || 1|| śeṣādrigehatava kīrtitaraṅgapuñja ābhūminākamabhitaḥsakalānpunānaḥ | matkarṇayugmavivareparigamya samyak kuryādaśeṣamaniśaṅkhalu tāpabhaṅgam || 2|| vaikuṇṭharājasakalo'pi dhaneśavargo nīto'pamānasaraṇiṃtvayi viśvasitrā | tasmādayaṃna samayaḥ parihāsavācām iṣṭaṃprapūrya kuru māṃ kṛtakṛtyasaṅgham || 3|| śrīmannārāstukaticiddhanikāṃśca kecit kṣoṇīpatīnkaticidatraca rājalokān | ārādhayantumalaśūnyamahaṃ bhavantaṃ kalyāṇalābhajananāyasamarthamekam || 4|| lakṣmīpatitvamakhileśatava prasiddhamatra prasiddhamavanaumadakiñcanatvam | tasyopayogakaraṇāyamayā tvayā ca kāryaḥ samāgamaidaṃ manasi sthitaṃ me || 5|| śeṣādrināthabhavatā'yamahaṃ sanāthaḥ satyaṃvadāmi bhagavaṃstvamanātha eva | tasmātkuruṣvamadabhīpsita kṛtyajālam- evatvadīpsita kṛtau tu bhavānsamarthaḥ || 6|| kruddhoyadā bhavasi tatkṣaṇameva bhūpo raṅkāyatetvamasi cetkhalu toṣayuktaḥ | bhūpāyate'thanikhilaśrutivedya raṅka icchāmyatastavadayājalavṛṣṭipātam || 7|| aṅgīkṛtaṃsuvirudaṃ bhagavaṃstvayeti madbhaktapoṣaṇamahaṃsatataṃ karomi | āviṣkurusvamayi satsatataṃ pradīne cintāprahāramayamevahiyogyakālaḥ || 8|| sarvāsujātiṣu mayātu samatvameva niścīyatetava vibho karuṇāpravāhāt | prahlādapāṇḍusutaballava gṛghrakādau nīcona bhāti mama ko'pyata eva hetoḥ || 9|| sambhāvitāstuparibhūtimatha prayānti dhūrtājapaṃ hi kapaṭaikaparā jagatyām | prāptetu veṅkaṭavibho pariṇāmakāle syādvaiparītyamivakauravapāṇḍavānām || 10|| śrīveṅkaṭeśatava pādasarojayugme saṃsāraduḥkhaśamanāya samarpayāmi | bhāsvatsadaṣṭakamidaṃ racitaṃ prabhākaro'hamaniśaṃvinayena yuktaḥ || 11|| śrīśālivāhanaśakeśarakāṣṭabhūmi (1815) saṅkhyāmite'thavijayābhidhavatsare'yam | śrīkeśavātmajaidaṃ vyatanotsamalpaṃ stotramprabhākara iti prathitābhidhānā || 12|| itigārgyakulotpanna yaśodāgarbhaja-keśavātmaja-prabhākara-kṛtiṣu śrīveṅkaṭeśāṣṭakaṃ stotraṃ samāptam ||
ਅਰਥ:ਤਿਰੁਮਲਾ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਵੇਂਕਟੇਸ਼ (ਬਾਲਾਜੀ) ਲਈ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸੀਮ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਵੰਦਨਾ; ਜੋ ਸੱਤ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੇ ਆਸਰਾ।
वेङ्कटेश अष्टकम् ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਵੇਂਕਟੇਸ਼ ਅਸ਼ਟਕਮ ਦਾ ਪਾਠ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਪਰਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ।
ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਤੋਤਰ, ਸ਼੍ਰਧਾ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਠ ਲਈ ਯੋਗ।
वेङ्कटेश अष्टकम् ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਦੀਪ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਵੇਂਕਟੇਸ਼ ਅਸ਼ਟਕਮ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਜਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵੀਰਵਾਰ ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਪਰਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ वेङ्कटेश अष्टकम् ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ