ವಿಷ್ಣು ಷಟ್ಪದೀ
विष्णु षट्पदी in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Shatpadi Stotram composed by Adi Shankaracharya in praise of Lord Vishnu · Adi Shankaracharya · 8th century CE (circa 788-820)
The Vishnu Shatpadi (also called simply the Shatpadi Stotra) is one of Adi Shankaracharya's most beloved short devotional poems to Lord Vishnu. Though Shankara is best known as the expounder of Advaita Vedanta, here he sings as a humble devotee, asking the Lord to purify his mind and senses and to grant the grace of surrender. The hymn's third verse — the wave and the ocean — is among the most quoted lines in all of bhakti literature, capturing how devotion and non-duality meet: the liberated soul knows itself as one with God, yet lovingly remains 'the wave that belongs to the ocean'.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
Tradition holds that the Shatpadi was sung by Shankaracharya himself as an outpouring of surrender, and devotees believe that one who recites it daily with the same spirit of self-offering is freed from the fear of samsara and kept ever under the protecting feet of Narayana, as the closing verse prays.
ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಅವಿನಯಮಪನಯ ವಿಷ್ಣೋ ದಮಯ ಮನಃ ಶಮಯ ವಿಷಯಮೃಗತೃಷ್ಣಾಮ್ । ಭೂತದಯಾಂ ವಿಸ್ತಾರಯ ತಾರಯ ಸಂಸಾರಸಾಗರತಃ ॥ ೧॥
avinayamapanaya viṣṇo damaya manaḥ śamaya viṣayamṛgatṛṣṇām | bhūtadayāṃ vistāraya tāraya saṃsārasāgarataḥ || 1||
ಅರ್ಥ:हे विष्णो! मेरी अविनयता (उद्दण्डता) दूर कीजिए, मेरे मन का दमन कीजिए, विषयों की मृगतृष्णा-सी तृष्णा को शान्त कीजिए; प्राणियों के प्रति मेरी दया का विस्तार कीजिए, और मुझे संसार-सागर से पार उतारिए।
ದಿವ್ಯಧುನೀಮಕರನ್ದೇ ಪರಿಮಲಪರಿಭೋಗಸಚ್ಚಿದಾನನ್ದೇ । ಶ್ರೀಪತಿಪದಾರವಿನ್ದೇ ಭವಭಯಖೇದಚ್ಛಿದೇ ವನ್ದೇ ॥ ೨॥
divyadhunīmakarande parimalaparibhogasaccidānande | śrīpatipadāravinde bhavabhayakhedacchide vande || 2||
ಅರ್ಥ:मैं श्रीपति (लक्ष्मीपति विष्णु) के उन चरण-कमलों को वन्दन करता हूँ — जो दिव्य गंगा के मकरन्द (मधु) से युक्त, सुगन्ध से भोग्य, सच्चिदानन्दस्वरूप, तथा संसार के भय और खेद को छिन्न करने वाले हैं।
ಸತ್ಯಪಿ ಭೇದಾಪಗಮೇ ನಾಥ ತವಾಹಂ ನ ಮಾಮಕೀನಸ್ತ್ವಮ್ । ಸಾಮುದ್ರೋ ಹಿ ತರಙ್ಗಃ ಕ್ವಚನ ಸಮುದ್ರೋ ನ ತಾರಙ್ಗಃ ॥ ೩॥
satyapi bhedāpagame nātha tavāhaṃ na māmakīnastvam | sāmudro hi taraṅgaḥ kvacana samudro na tāraṅgaḥ || 3||
ಅರ್ಥ:हे नाथ! यद्यपि (परम सत्य में) भेद का अभाव है, फिर भी मैं आपका हूँ, आप मेरे नहीं — क्योंकि तरंग समुद्र की होती है, समुद्र कभी तरंग का नहीं होता।
ಉದ್ಧೃತನಗ ನಗಭಿದನುಜ ದನುಜಕುಲಾಮಿತ್ರ ಮಿತ್ರಶಶಿದೃಷ್ಟೇ । ದೃಷ್ಟೇ ಭವತಿ ಪ್ರಭವತಿ ನ ಭವತಿ ಕಿಂ ಭವತಿರಸ್ಕಾರಃ ॥ ೪॥
uddhṛtanaga nagabhidanuja danujakulāmitra mitraśaśidṛṣṭe | dṛṣṭe bhavati prabhavati na bhavati kiṃ bhavatiraskāraḥ || 4||
ಅರ್ಥ:हे (गोवर्धन) पर्वत को उठाने वाले, इन्द्र के अनुज, दनुज-कुल के शत्रु, जिनके नेत्र मित्र (सूर्य) और चन्द्र-सदृश हैं — आपके दर्शन हो जाने पर फिर किसका प्रभाव, किसका भय, अथवा संसार का कौन-सा तिरस्कार टिक सकता है?
ಮತ್ಸ್ಯಾದಿಭಿರವತಾರೈರವತಾರವತಾಽವತಾ ಸದಾ ವಸುಧಾಮ್ । ಪರಮೇಶ್ವರ ಪರಿಪಾಲ್ಯೋ ಭವತಾ ಭವತಾಪಭೀತೋಽಹಮ್ ॥ ೫॥
matsyādibhiravatārairavatāravatā'vatā sadā vasudhām | parameśvara paripālyo bhavatā bhavatāpabhīto'ham || 5||
ಅರ್ಥ:हे परमेश्वर! आप मत्स्य आदि अवतारों के द्वारा सदा अवतीर्ण होकर पृथ्वी की रक्षा करते हैं; अतः संसार के तापों से भयभीत मैं आपके द्वारा अवश्य ही पालनीय (रक्षणीय) हूँ।
ದಾಮೋದರ ಗುಣಮನ್ದಿರ ಸುನ್ದರವದನಾರವಿನ್ದ ಗೋವಿನ್ದ । ಭವಜಲಧಿಮಥನಮನ್ದರ ಪರಮಂ ದರಮಪನಯ ತ್ವಂ ಮೇ ॥ ೬॥
dāmodara guṇamandira sundaravadanāravinda govinda | bhavajaladhimathanamandara paramaṃ daramapanaya tvaṃ me || 6||
ಅರ್ಥ:हे दामोदर! हे गुणों के मन्दिर! हे सुन्दर मुख-कमल वाले गोविन्द! हे संसार-सागर का मन्थन करने वाले मन्दराचल! आप मेरे इस परम भय को दूर कीजिए।
ನಾರಾಯಣ ಕರುಣಾಮಯ ಶರಣಂ ಕರವಾಣಿ ತಾವಕೌ ಚರಣೌ । ಇತಿ ಷಟ್ಪದೀ ಮದೀಯೇ ವದನಸರೋಜೇ ಸದಾ ವಸತು ॥
nārāyaṇa karuṇāmaya śaraṇaṃ karavāṇi tāvakau caraṇau | iti ṣaṭpadī madīye vadanasaroje sadā vasatu ||
ಅರ್ಥ:हे करुणामय नारायण! मैं आपके दोनों चरणों की शरण ग्रहण करता हूँ। यह षट्पदी (छः श्लोकों का स्तोत्र) मेरे मुख-कमल में सदा निवास करे।
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
विष्णु षट्पदी ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
A complete prayer of surrender (sharanagati) at the feet of Lord Vishnu
Composed by Adi Shankaracharya — concise yet spiritually profound
Helps subdue the restless mind and quell the thirst for sense-pleasures
Cultivates bhuta-daya (compassion for all beings) and humility
Teaches the supreme truth of the soul's relationship to God through the wave-and-ocean image
Invokes fearlessness and refuge from the torments of samsara
Short enough to memorise and recite daily as a heartfelt offering
विष्णु षट्पदी ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
Sit calmly facing east or north before an image of Vishnu, Krishna or Narayana. After a bath, light a lamp and recite the six verses (plus the closing line) slowly, feeling the mood of surrender in each plea. Dwell especially on the third verse — 'I am yours, you are not mine' — as a meditation on the soul's relationship to God. Recite once or three times daily; conclude by mentally placing yourself at Narayana's feet.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ विष्णु षट्पदीವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ