හස්තාමලකීයම් (හස්තාමලකස්තෝත්රම්)
ಹಸ್ತಾಮಲಕೀಯಂ (ಹಸ್ತಾಮಲಕ ಸ್ತೋತ್ರಂ) in Sinhala · සිංහල
Read in your language / script
Origin & Story
Advaita stotra recorded by tradition; verses spoken by Hastamalakacharya, commentary by Adi Shankaracharya · Hastamalakacharya (verses); Adi Shankaracharya (compiler and commentator) · Classical (traditionally 8th century CE)
According to tradition, when Adi Shankaracharya was travelling he met a boy who, though appearing dull and silent to others, was in fact a great soul absorbed in the Self. When Shankara asked him 'Who are you, child? Where do you come from?', the boy responded with these twelve luminous verses declaring the Self as the eternal witness-consciousness, untouched by body, caste, ashrama or the senses. Shankara, recognizing his realization to be 'as clear as a fruit in the palm', named him Hastamalaka and made him one of his four chief disciples. So profound were the verses that Shankara wrote a commentary on them.
✦ As told in scripture
Tradition relates that the boy Hastamalaka had been regarded by his own family as dull-witted and mute, for he was forever absorbed within; yet at Shankara's single question the entire wisdom of Vedanta poured forth from him in these twelve flawless verses, revealing that what the world took for a simpleton was in truth a sage whose Self-knowledge was as plain to him as an amalaka fruit held in the hand.
Complete Text with Meaning
Tap any line — or the ▶ button — to hear it recited
කස්ත්වං ශිශෝ කස්ය කුතෝ(අ)සි ගන්තා කිං නාම තේ ත්වං කුත ආගතෝ(අ)සි. ඒතන්මයෝක්තං වද චාර්භක ත්වං මත්ප්රීතයේ ප්රීතිවිවර්ධනෝ(අ)සි..1..
kastvaṃ śiśo kasya kuto'si gantā kiṃ nāma te tvaṃ kuta āgato'si | etan mayoktaṃ vada cārbhaka tvaṃ mat-prītaye prīti-vivardhano'si ||1||
Meaning:(ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ:) ಓ ಬಾಲಕನೇ! ನೀನು ಯಾರು? ಯಾರವನು? ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವೆ? ನಿನ್ನ ಹೆಸರೇನು, ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ಓ ಪ್ರಿಯ ಬಾಲಕನೇ, ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳು — ನೀನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು, ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವೆ.
නාහං මනුෂ්යෝ න ච දේවයක්ෂෞ න බ්රාහ්මණක්ෂත්රියවෛශ්යශූද්රාඃ. න බ්රහ්මචාරී න ගෘහී වනස්ථෝ භික්ෂුර්න චාහං නිජබෝධරූපඃ..2..
nāhaṃ manuṣyo na ca deva-yakṣau na brāhmaṇa-kṣatriya-vaiśya-śūdrāḥ | na brahmacārī na gṛhī vanastho bhikṣur na cāhaṃ nija-bodha-rūpaḥ ||2||
Meaning:(ಬಾಲಕನು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ:) ನಾನು ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲ, ದೇವನಲ್ಲ, ಯಕ್ಷನಲ್ಲ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರನಲ್ಲ; ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಲ್ಲ, ಗೃಹಸ್ಥನಲ್ಲ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥನಲ್ಲ, ಸನ್ಯಾಸಿಯಲ್ಲ — ನಾನು ನನ್ನ ಬೋಧಸ್ವರೂಪವಾದ (ನಿಜಬೋಧರೂಪ) ಆತ್ಮವೇ.
නිමිත්තං මනශ්චක්ෂුරාදිප්රවෘත්තෞ නිරස්තාඛිලෝපාධිරාකාශකල්පඃ. රවිර්ලෝකචේෂ්ටානිමිත්තං යථා යඃ ස නිත්යෝපලබ්ධිස්වරූපෝ(අ)හමාත්මා..3..
nimittaṃ manaś-cakṣur-ādi-pravṛttau nirastākhilopādhir ākāśa-kalpaḥ | ravir loka-ceṣṭā-nimittaṃ yathā yaḥ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||3||
Meaning:ಮನಸ್ಸು, ಕಣ್ಣು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಸಮಸ್ತ ಉಪಾಧಿಗಳಿಂದ ರಹಿತವಾಗಿ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ — ಸೂರ್ಯನು ಪ್ರಪಂಚದ ಸಮಸ್ತ ಚೇಷ್ಟೆಗೆ (ನಿರಪೇಕ್ಷ) ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿರುವಂತೆ — ಆ ನಿತ್ಯ-ಉಪಲಬ್ಧಿಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮ ನಾನೇ.
යමග්න්යුෂ්ණවන්නිත්යබෝධස්වරූපං මනශ්චක්ෂුරාදීන්යබෝධාත්මකානි. ප්රවර්තන්ත ආශ්රිත්ය නිෂ්කම්පමේකං ස නිත්යෝපලබ්ධිස්වරූපෝ(අ)හමාත්මා..4..
yam agny-uṣṇavan nitya-bodha-svarūpaṃ manaś-cakṣur-ādīny abodhātmakāni | pravartanta āśritya niṣkampam ekaṃ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||4||
Meaning:ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಉಷ್ಣತೆ ಅಭಿನ್ನವಾಗಿರುವಂತೆ, ನಿತ್ಯಬೋಧಸ್ವರೂಪವಾಗಿ, ಯಾವ ಒಂದು ನಿಷ್ಕಂಪ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅಬೋಧಾತ್ಮಕ (ಜಡ) ಮನಸ್ಸು-ಕಣ್ಣು ಮೊದಲಾದವು ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತವೆಯೋ — ಆ ನಿತ್ಯ-ಉಪಲಬ್ಧಿಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮ ನಾನೇ.
මුඛාභාසකෝ දර්පණේ දෘශ්යමානෝ මුඛත්වාත්පෘථක්ත්වේන නෛවාස්ති වස්තු. චිදාභාසකෝ ධීෂු ජීවෝ(අ)පි තද්වත් ස නිත්යෝපලබ්ධිස්වරූපෝ(අ)හමාත්මා..5..
mukhābhāsako darpaṇe dṛśyamāno mukhatvāt pṛthaktvena naivāsti vastu | cid-ābhāsako dhīṣu jīvo'pi tadvat sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||5||
Meaning:ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಮುಖಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಮುಖದಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ ಯಾವ ವಾಸ್ತವ ವಸ್ತುವೂ ಅಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಬುದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯದ ಆಭಾಸವೇ ಜೀವ — ಆ ನಿತ್ಯ-ಉಪಲಬ್ಧಿಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮ ನಾನೇ.
යථා දර්පණාභාව ආභාසහානෞ මුඛං විද්යතේ කල්පනාහීනමේකම්. තථා ධීවියෝගේ නිරාභාසකෝ යඃ ස නිත්යෝපලබ්ධිස්වරූපෝ(අ)හමාත්මා..6..
yathā darpaṇābhāva ābhāsa-hānau mukhaṃ vidyate kalpanā-hīnam ekam | tathā dhī-viyoge nirābhāsako yaḥ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||6||
Meaning:ಕನ್ನಡಿ ಇಲ್ಲದಾಗ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಲುಪ್ತವಾದರೂ ಒಂದು ಮುಖ ಕಲ್ಪನಾರಹಿತವಾಗಿ ಇರುವಂತೆ, ಬುದ್ಧಿ ವಿಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯಾವ ನಿರಾಭಾಸ ಶೇಷಿಸುತ್ತದೆಯೋ — ಆ ನಿತ್ಯ-ಉಪಲಬ್ಧಿಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮ ನಾನೇ.
මනශ්චක්ෂුරාදේර්වියුක්තඃ ස්වයං යෝ මනශ්චක්ෂුරාදේර්මනශ්චක්ෂුරාදිඃ. මනශ්චක්ෂුරාදේරගම්යස්වරූපඃ ස නිත්යෝපලබ්ධිස්වරූපෝ(අ)හමාත්මා..7..
manaś-cakṣur-āder viyuktaḥ svayaṃ yo manaś-cakṣur-āder manaś-cakṣur-ādiḥ | manaś-cakṣur-āder agamya-svarūpaḥ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||7||
Meaning:ತಾನು ಮನಸ್ಸು-ಕಣ್ಣು ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ವಿಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಆದರೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಮನಸ್ಸು, ಕಣ್ಣಿನ ಕಣ್ಣಾಗಿ, ಮನಸ್ಸು-ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅಗಮ್ಯಸ್ವರೂಪವಾಗಿರುವುದೋ — ಆ ನಿತ್ಯ-ಉಪಲಬ್ಧಿಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮ ನಾನೇ.
ය ඒකෝ විභාති ස්වතඃ ශුද්ධචේතාඃ ප්රකාශස්වරූපෝ(අ)පි නානේව ධීෂු. ශරාවෝදකස්ථෝ යථා භානුරේකඃ ස නිත්යෝපලබ්ධිස්වරූපෝ(අ)හමාත්මා..8..
ya eko vibhāti svataḥ śuddha-cetāḥ prakāśa-svarūpo'pi nāneva dhīṣu | śarāvodaka-stho yathā bhānur ekaḥ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||8||
Meaning:ಒಂದು ಶುದ್ಧಚೇತನ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಪ್ರಕಾಶಸ್ವರೂಪವಾಗಿದ್ದರೂ ಬುದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕದಂತೆ ಭಾಸಿಸುವುದೋ — ನೀರು ತುಂಬಿದ ಅನೇಕ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸೂರ್ಯನಂತೆ — ಆ ನಿತ್ಯ-ಉಪಲಬ್ಧಿಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮ ನಾನೇ.
යථානේකචක්ෂුඃප්රකාශෝ රවිර්න ක්රමේණ ප්රකාශීකරෝති ප්රකාශ්යම්. අනේකා ධියෝ යස්තථෛකඃ ප්රබෝධඃ ස නිත්යෝපලබ්ධිස්වරූපෝ(අ)හමාත්මා..9..
yathāneka-cakṣuḥ-prakāśo ravir na krameṇa prakāśī-karoti prakāśyam | anekā dhiyo yas tathaikaḥ prabodhaḥ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||9||
Meaning:ಅನೇಕ ನೇತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾಶಕನಾದ ಸೂರ್ಯನು ಪ್ರಕಾಶ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುವಂತೆ, ಯಾವ ಒಂದು ಪ್ರಬೋಧ ಅನೇಕ ಬುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಯೋ — ಆ ನಿತ್ಯ-ಉಪಲಬ್ಧಿಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮ ನಾನೇ.
විවස්වත්ප්රභාතං යථා රූපමක්ෂං ප්රගෘහ්ණාති නාභාතමේවං විවස්වාන්. යදාභාත ආභාසයත්යක්ෂමේකඃ ස නිත්යෝපලබ්ධිස්වරූපෝ(අ)හමාත්මා..10..
vivasvat-prabhātaṃ yathā rūpam akṣaṃ pragṛhṇāti nābhātam evaṃ vivasvān | yad-ābhāta ābhāsayaty akṣam ekaḥ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||10||
Meaning:ಕಣ್ಣು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ತಾನು ಪ್ರಕಾಶಿತವಾಗದ ಸೂರ್ಯನನ್ನಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವನ ಭಾಸನದಿಂದ ಕಣ್ಣು (ಮೊದಲಾದವು) ಪ್ರಕಾಶಿತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆಯೋ — ಆ ನಿತ್ಯ-ಉಪಲಬ್ಧಿಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮ ನಾನೇ.
යථා සූර්ය ඒකෝ(අ)ප්ස්වනේකශ්චලාසු ස්ථිරාස්වප්යනන්යද්විභාව්යස්වරූපඃ. චලාසු ප්රභින්නඃ සුධීෂ්වේක ඒව ස නිත්යෝපලබ්ධිස්වරූපෝ(අ)හමාත්මා..11..
yathā sūrya eko'psv aneka-ścalāsu sthirāsv apy ananyad vibhāvya-svarūpaḥ | calāsu prabhinnaḥ sudhīṣv eka eva sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||11||
Meaning:ಒಂದೇ ಸೂರ್ಯ ಚಂಚಲ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವಾಗಿ, ಸ್ಥಿರ ಜಲದಲ್ಲಿ ಅನನ್ಯವಾಗಿ (ಒಂದಾಗಿ) ಭಾಸಿಸಿ, ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಒಂದಾಗಿ ಇರುವಂತೆ — ಚಂಚಲ ಬುದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನದಂತೆ, ಆದರೆ ವಿವೇಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ — ಆ ನಿತ್ಯ-ಉಪಲಬ್ಧಿಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮ ನಾನೇ.
ඝනච්ඡන්නදෘෂ්ටිර්ඝනච්ඡන්නමර්කං යථා නිෂ්ප්රභං මන්යතේ චාතිමූඪඃ. තථා බද්ධවද්භාති යෝ මූඪදෘෂ්ටේඃ ස නිත්යෝපලබ්ධිස්වරූපෝ(අ)හමාත්මා..12..
ghana-cchanna-dṛṣṭir ghana-cchannam arkaṃ yathā niṣprabhaṃ manyate cātimūḍhaḥ | tathā baddhavad bhāti yo mūḍha-dṛṣṭeḥ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||12||
Meaning:ಮೋಡಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಅತಿಮೂಢನು ಮೋಡದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನಿಷ್ಪ್ರಭವೆಂದು ಭಾವಿಸುವಂತೆ, ಮೂಢ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಯಾವ (ನಿತ್ಯಮುಕ್ತ ಆತ್ಮ) ಬದ್ಧದಂತೆ ಭಾಸಿಸುತ್ತದೆಯೋ — ಆ ನಿತ್ಯ-ಉಪಲಬ್ಧಿಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮ ನಾನೇ.
සමස්තේෂු වස්තුෂ්වනුස්යූතමේකං සමස්තානි වස්තූනි යන්න ස්පෘශන්ති. වියද්වත්සදා ශුද්ධමච්ඡස්වරූපං ස නිත්යෝපලබ්ධිස්වරූපෝ(අ)හමාත්මා..13..
samasteṣu vastuṣv anusyūtam ekaṃ samastāni vastūni yan na spṛśanti | viyadvat sadā śuddham accha-svarūpaṃ sa nityopalabdhi-svarūpo'ham ātmā ||13||
Meaning:ಸಮಸ್ತ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಸ್ಯೂತವಾಗಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಸಮಸ್ತ ವಸ್ತುಗಳು ಯಾವುದನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಸದಾ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ಮಲಸ್ವರೂಪವಾಗಿರುವುದೋ — ಆ ನಿತ್ಯ-ಉಪಲಬ್ಧಿಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮ ನಾನೇ.
උපාධෞ යථා භේදතා සන්මණීනාං තථා භේදතා බුද්ධිභේදේෂු තේ(අ)පි. යථා චන්ද්රිකාණාං ජලේ චඤ්චලත්වං තථා චඤ්චලත්වං තවාපීහ විෂ්ණෝ..14..
upādhau yathā bhedatā san-maṇīnāṃ tathā bhedatā buddhi-bhedeṣu te'pi | yathā candrikāṇāṃ jale cañcalatvaṃ tathā cañcalatvaṃ tavāpīha viṣṇo ||14||
Meaning:ನಿಜವಾದ ಮಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಭೇದ ಅವುಗಳ ಉಪಾಧಿ (ಆಧಾರ) ದಿಂದಲೇ ತೋರುವಂತೆ, (ನಿನ್ನಲ್ಲಿ) ಭೇದ ಬುದ್ಧಿಗಳ ಭೇದದಿಂದಲೇ; ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳ ಚಂಚಲತೆ ನೀರಿನಿಂದಲೇ ಇರುವಂತೆ, ಓ ವಿಷ್ಣುವೇ, ಈ ಚಂಚಲತೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೂ (ಕೇವಲ ಆಭಾಸಮಾತ್ರವೇ).
Word-by-Word Meaning
Click any word to hear its pronunciation
Benefits of Chanting ಹಸ್ತಾಮಲಕೀಯಂ (ಹಸ್ತಾಮಲಕ ಸ್ತೋತ್ರಂ)
Presents the essence of Advaita Vedanta through vivid, easy-to-grasp similes (sun, mirror, reflected moon)
Strengthens the realization 'I am the eternal witness-consciousness, not the body or mind'
An excellent text for Self-enquiry (atma-vichara) and meditation on the true 'I'
Calms the mind by revealing the ever-free, untainted nature of the Self
Treasured in the Advaita tradition as the spontaneous utterance of a Self-realized child-sage
Recited for clarity of understanding (viveka) and steadiness in non-dual awareness
How to Chant ಹಸ್ತಾಮಲಕೀಯಂ (ಹಸ್ತಾಮಲಕ ಸ್ತೋತ್ರಂ)
Sit calmly facing east or north. Begin with Shankara's opening question and then recite the twelve reply verses slowly, dwelling on the refrain 'sa nityopalabdhi-svarupo'ham atma' — 'that Self of eternal awareness am I'. Contemplate each simile (the sun reflected in many waters, the face in the mirror) as a pointer to your own witness-nature. A single attentive recitation daily is ideal for contemplation; it may also be studied with its meaning.
Frequently Asked Questions
You May Also Like
ॐ
Read the full ಹಸ್ತಾಮಲಕೀಯಂ (ಹಸ್ತಾಮಲಕ ಸ್ತೋತ್ರಂ) with verse-by-verse meaning, or explore more sacred texts