చన్ద్రకవచమ్
ଚନ୍ଦ୍ରକବଚମ୍ in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
చంద్రకవచం చంద్రదేవుని (సోముడు) రక్షణాత్మక కవచ-స్తుతి, దీని ఋషి గౌతముడు. శాంత చతుర్భుజ చంద్రుని — విష్ణువు నేత్రం, శివుని శిరఃస్థ అర్ధచంద్రుడు — ధ్యాన-శ్లోకం తరువాత, ఇది చంద్రుని ఆయన అనేక మనోహర నామాలతో (శశి, కళానిధి, సుధాకర, మృగాంక) భక్తుని శిరస్సు నుండి పాదం వరకు అంగ-ప్రత్యంగాన్ని రక్షించమని ఆహ్వానిస్తుంది. దీని చివరి శ్లోకం దీనిని పఠించేవాడు లేదా వినేవాడు కూడా భుక్తి, ముక్తి పొంది సర్వత్ర విజయుడవుతాడని చెబుతుంది.
మూలం & కథ
Chandra Kavacha Stotram (Graha kavacha tradition) · Sage Gautama (rishi of the mantra) · Classical / Puranic
చంద్రకవచం నవగ్రహ కవచాల చక్రానికి చెందినది — తొమ్మిది గ్రహాలలో ప్రతిదానికీ రక్షణాత్మక కవచ-స్తుతులు — దీని ఋషిగా గౌతముడు పేర్కొనబడ్డాడు. ఇది చంద్రుని శాంత, చతుర్భుజ చంద్రునిగా చిత్రిస్తుంది, ఆయన ఏకకాలంలో విష్ణువు నేత్రం, శివుని శిరఃస్థ అర్ధచంద్ర-భూషణం, ఆయన అనేక మనోహర విశేషణాల ద్వారా భక్తుని అంగ-ప్రత్యంగాన్ని రక్షించమని ప్రార్థిస్తుంది. చంద్రుడు మనస్సు, భావోద్వేగాలకు అధిపతి కావున, ఈ కవచాన్ని ముఖ్యంగా అంతరంగ శాంతి, పీడిత చంద్రుని సామరస్యం కోసం పఠిస్తారు.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
కవచం చివరి శ్లోకం చంద్రుని ఈ దివ్య కవచాన్ని పఠించేవాడు లేదా కేవలం వినేవాడు కూడా 'సర్వత్ర విజయి' — అంతటా విజయుడు — అవుతాడని, లౌకిక సుఖం, ముక్తి రెండింటినీ పొందుతాడని వాగ్దానం చేస్తుంది; మనస్సు అశాంతితో బాధపడే భక్తులు దీనిని సోమవారం చంద్రుని శీతల, వైద్య కృపను పొందడానికి జపిస్తారు.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
॥ శ్రీగణేశాయ నమః ॥ అస్య శ్రీచన్ద్రకవచస్తోత్రమన్త్రస్య గౌతమ ఋషిః । అనుష్టుప్ ఛన్దః, శ్రీచన్ద్రో దేవతా, చన్ద్రప్రీత్యర్థం జపే వినియోగః ॥
|| śrīgaṇeśāya namaḥ || asya śrīcandrakavacastotramantrasya gautama ṛṣiḥ | anuṣṭup chandaḥ, śrīcandro devatā, candraprītyarthaṃ jape viniyogaḥ ||
అర్థం:శ్రీగణేశునికి నమస్కారం. ఈ చంద్రకవచ స్తోత్రానికి ఋషి గౌతముడు, ఛందస్సు అనుష్టుప్, దేవత శ్రీచంద్రుడు; చంద్రుని ప్రసన్నత కోసం దీనిని జపిస్తారు.
సమం చతుర్భుజం వన్దే కేయూరముకుటోజ్జ్వలమ్ । వాసుదేవస్య నయనం శఙ్కరస్య చ భూషణమ్ ॥ ౧॥
samaṃ caturbhujaṃ vande keyūramukuṭojjvalam | vāsudevasya nayanaṃ śaṅkarasya ca bhūṣaṇam || 1||
అర్థం:నేను శాంతుడు, చతుర్భుజుడు, కేయూర, మకుటాలతో ప్రకాశించే చంద్రుని వందిస్తాను — ఆయన వాసుదేవుని (విష్ణువు) నేత్రం, శంకరుని శిరోభూషణం (శిరస్సుపై చంద్రుడు).
ఏవం ధ్యాత్వా జపేన్నిత్యం శశినః కవచం శుభమ్ । శశీ పాతు శిరోదేశం భాలం పాతు కలానిధిః ॥ ౨॥
evaṃ dhyātvā japennityaṃ śaśinaḥ kavacaṃ śubham | śaśī pātu śirodeśaṃ bhālaṃ pātu kalānidhiḥ || 2||
అర్థం:ఈ విధంగా ధ్యానించి నిత్యం ఈ శుభ చంద్ర-కవచాన్ని జపించాలి. శశి నా శిరఃప్రదేశాన్ని రక్షించు గాక, కళానిధి నా నుదురును.
చక్షుషీ చన్ద్రమాః పాతు శ్రుతీ పాతు నిశాపతిః । ప్రాణం క్షపాకరః పాతు ముఖం కుముదబాన్ధవః ॥ ౩॥
cakṣuṣī candramāḥ pātu śrutī pātu niśāpatiḥ | prāṇaṃ kṣapākaraḥ pātu mukhaṃ kumudabāndhavaḥ || 3||
అర్థం:చంద్రముడు నా నేత్రాలను రక్షించు గాక, నిశాపతి చెవులను; క్షపాకరుడు నా ప్రాణాన్ని రక్షించు గాక, కుముదబాంధవుడు ముఖాన్ని.
పాతు కణ్ఠం చ మే సోమః స్కన్ధే జైవాతృకస్తథా । కరౌ సుధాకరః పాతు వక్షః పాతు నిశాకరః ॥ ౪॥
pātu kaṇṭhaṃ ca me somaḥ skandhe jaivātṛkastathā | karau sudhākaraḥ pātu vakṣaḥ pātu niśākaraḥ || 4||
అర్థం:సోముడు నా కంఠాన్ని రక్షించు గాక, జైవాతృకుడు భుజాలను; సుధాకరుడు నా చేతులను రక్షించు గాక, నిశాకరుడు వక్షస్థలాన్ని.
హృదయం పాతు మే చన్ద్రో నాభిం శఙ్కరభూషణః । మధ్యం పాతు సురశ్రేష్ఠః కటిం పాతు సుధాకరః ॥ ౫॥
hṛdayaṃ pātu me candro nābhiṃ śaṅkarabhūṣaṇaḥ | madhyaṃ pātu suraśreṣṭhaḥ kaṭiṃ pātu sudhākaraḥ || 5||
అర్థం:చంద్రుడు నా హృదయాన్ని రక్షించు గాక, శంకరభూషణుడు నాభిని; సురశ్రేష్ఠుడు నా మధ్యభాగాన్ని రక్షించు గాక, సుధాకరుడు కటిని.
ఊరూ తారాపతిః పాతు మృగాఙ్కో జానునీ సదా । అబ్ధిజః పాతు మే జఙ్ఘే పాతు పాదౌ విధుః సదా ॥ ౬॥
ūrū tārāpatiḥ pātu mṛgāṅko jānunī sadā | abdhijaḥ pātu me jaṅghe pātu pādau vidhuḥ sadā || 6||
అర్థం:తారాపతి నా తొడలను రక్షించు గాక, మృగాంకుడు సదా మోకాళ్లను; అబ్ధిజుడు నా పిక్కలను రక్షించు గాక, విధుడు సదా పాదాలను.
సర్వాణ్యన్యాని చాఙ్గాని పాతు చన్ద్రోఽఖిలం వపుః । ఏతద్ధి కవచం దివ్యం భుక్తిముక్తిప్రదాయకమ్ । యః పఠేచ్ఛృణుయాద్వాపి సర్వత్ర విజయీ భవేత్ ॥ ౭॥
sarvāṇyanyāni cāṅgāni pātu candro'khilaṃ vapuḥ | etaddhi kavacaṃ divyaṃ bhuktimuktipradāyakam | yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi sarvatra vijayī bhavet || 7||
అర్థం:చంద్రుడు నా మిగిలిన అన్ని అంగాలను, సంపూర్ణ శరీరాన్ని రక్షించు గాక. ఈ దివ్య కవచం భుక్తి, ముక్తి రెండింటినీ ప్రసాదిస్తుంది; దీనిని పఠించేవాడు లేదా వినేవాడు కూడా సర్వత్ర విజయుడవుతాడు.
॥ ఇతి శ్రీచన్ద్రకవచం సమ్పూర్ణమ్ ॥
|| iti śrīcandrakavacaṃ sampūrṇam ||
అర్థం:ఈ విధంగా చంద్రకవచం సంపూర్ణమైంది.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ଚନ୍ଦ୍ରକବଚମ୍ పారాయణ ప్రయోజనాలు
శిరస్సు నుండి పాదం వరకు సంపూర్ణ శరీరంపై చంద్రుని రక్షణను ఆహ్వానించే అంగ-ప్రత్యంగ 'కవచం' (రక్షణ కవచం).
మనస్సు, భావోద్వేగాలు, శాంతికి అధిపతియైన చంద్రుని, జాతకంలో బలహీన, నీచ లేదా పీడిత స్థితిలో ఉన్నప్పుడు బలపరచడానికి పఠిస్తారు.
మనస్సును శాంతింపజేసి భావోద్వేగాలను స్థిరపరుస్తుందని చెబుతారు — చంద్రుడు మానసిక శాంతి, తృప్తికి కారకుడు.
దీని ఫలశ్రుతి దీనిని పఠించేవాడు లేదా వినేవాడు భుక్తి, ముక్తి రెండింటినీ పొంది సర్వత్ర విజయుడవుతాడని వాగ్దానం చేస్తుంది.
సోమవారం (చంద్రుని వారం), చంద్ర లేదా నవగ్రహ పూజలో, పూర్ణిమ నాడు జపిస్తారు.
ఆందోళన, నిద్రలేమి, అశాంతి, చంద్రుని దశల అశుభ ప్రభావాల నుండి విముక్తికి ఆహ్వానిస్తారు.
ଚନ୍ଦ୍ରକବଚମ୍ పారాయణ విధి
స్నానం చేసి, తూర్పు లేదా వాయవ్య దిశకు అభిముఖంగా, ఆదర్శంగా చంద్రుని (లేదా నవగ్రహ) చిత్రం ముందు, తెల్లని పూలు, తెల్లని చందనం, నేతి దీపంతో కూర్చోండి; చంద్రునికి పాలు లేదా బియ్యం సమర్పణ తగినది. వినియోగం, ధ్యాన శ్లోకం, ప్రతి అంగాన్ని రక్షించే కవచ శ్లోకాలు, ముగింపు ఫలశ్రుతిని పఠించండి. ఇది సోమవారం, పూర్ణిమ రాత్రి అత్యంత శుభప్రదం, మనశ్శాంతి, పీడిత చంద్రుని మృదువు చేయడానికి నిత్యం కూడా పఠించవచ్చు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ଚନ୍ଦ୍ରକବଚମ୍ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి