ਆਯੁਃ ਕਰ੍ਮ ਚ ਵਿਤ੍ਤਂ ਚ
ਆਯੁਃ ਕਰਮ ਚ ਵਿੱਤੰ ਚ (ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੰਜ ਗੱਲਾਂ) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਚਾਣਕਯ ਨੀਤੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਲੋਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜ ਗੱਲਾਂ — ਆਯੂ, ਕਰਮ, ਧਨ, ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਮੌਤ — ਜੀਵ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨਿਯਤੀ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮੂਲ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਤਾ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਉਦਾਹਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Chanakya Niti · Chanakya (Vishnugupta / Kautilya) · Ancient India (c. 4th–3rd century BCE)
ਚਾਣਕਯ, ਉਹ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੌਰਯ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਨੇ ਨੀਤੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਆਚਰਣ ਉੱਤੇ ਸੰਖੇਪ ਨੀਤੀ-ਸ਼ਲੋਕ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਇੱਕ ਮੂਲ ਸੁਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਆਯੂ, ਕਰਮ, ਧਨ, ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਨੂੰ ਨਿਯਤੀ ਦੇ ਸਵੀਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਡਰ-ਮੁਕਤ ਰਹਿਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਨੀਤੀ ਦੇ ਆਚਾਰੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਸਾਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦੋ ਮਹਾਨ ਤਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਲੋਭ ਦਾ ਬੁਖ਼ਾਰ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ — ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਤ ਜਾਣ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਥਿਰ ਹੱਥ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਆਯੁਃ ਕਰ੍ਮ ਚ ਵਿਤ੍ਤਂ ਚ ਵਿਦ੍ਯਾ ਨਿਧਨਮੇਵ ਚ। ਪਞ੍ਚੈਤਾਨਿ ਹਿ ਸ੍ਰਿਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਸ੍ਯੈਵ ਦੇਹਿਨਃ॥
āyuḥ karma ca vittaṁ ca vidyā nidhanam eva ca। pañcaitāni hi sṛjyante garbhasthasyaiva dehinaḥ॥
ਅਰਥ:ਆਯੂ, ਕਰਮ (ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਾਰਜ), ਧਨ, ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਮੌਤ — ਇਹ ਪੰਜ ਗੱਲਾਂ ਜੀਵ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਣਕਯ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮੂਲ ਰੂਪਰੇਖਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਅ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾ ਤਾਂ ਸੌਭਾਗ ਉੱਤੇ ਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਆਯੁਃ ਕਰਮ ਚ ਵਿੱਤੰ ਚ (ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੰਜ ਗੱਲਾਂ) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸਮਤਾ ਅਤੇ ਨਿਯਤੀ ਦੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਧਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ — ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾ ਕੇ, ਸੌਭਾਗ ਉੱਤੇ ਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ
ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਾਂਤ, ਮਿਹਨਤੀ ਕਰਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਰੋਗ, ਹਾਨੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਸਹਾਇਕ
ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੱਚੇ ਸਰੂਪ ਉੱਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚਿੰਤਨ ਲਈ ਸੰਖੇਪ, ਯਾਦਗਾਰ ਸ਼ਲੋਕ
ਆਯੁਃ ਕਰਮ ਚ ਵਿੱਤੰ ਚ (ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੰਜ ਗੱਲਾਂ) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦਿਓ: ਆਯੂ, ਕਰਮ, ਧਨ, ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਪਲ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੂਲ ਗੱਲਾਂ ਨਿਯਤ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਕਰਤੱਵ ਹੈ ਉਚਿਤ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫਲ ਨਿਯਤੀ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦੇਣਾ। ਇਹ ਡਰ ਅਤੇ ਲੋਭ ਵਿਰੁੱਧ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਚਾਣਕਯ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ਆਯੁਃ ਕਰਮ ਚ ਵਿੱਤੰ ਚ (ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੰਜ ਗੱਲਾਂ) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ