ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧.੩੨ — ਨ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਜਯਂ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣ
ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਗਵਦਗੀਤਾ ੧.੩੨ — ਨ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਜਯੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸ਼ੋਕ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਪਰਾਕਾਸ਼ਠਾ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਹੈ, ਨਾ ਰਾਜ ਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਭੋਗਾਂ ਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਵਜਨਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਮਾਰਮਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਸਕਤੀ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਸ਼ੋਕ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਦੇ ਲਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਰਰਥਕ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ -- ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਚੇ, ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਵੈਰਾਗ ਵੱਲ ਮੋੜਦੇ ਹਨ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 32 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਅਰਜੁਨ ਵਿਸ਼ਾਦ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸ਼ੋਕ ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਕਾਮਨਾ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਿੱਤ, ਰਾਜ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੁੱਲਹੀਣ ਹਨ -- ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰਕਾਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਚਦੇ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਰਿਸ਼ੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਜ ਅਤੇ ਭੋਗਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਮੁਖ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਸੇ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਕਪੂਰਨ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਵਿਵੇਕੀਆਂ ਦੇ ਦੀਪਤੀਮਾਨ ਵੈਰਾਗ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਕੀਤਾ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਨ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਜਯਂ ਕ੍ਰਿਸ਼੍ਣ ਨ ਚ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸੁਖਾਨਿ ਚ। ਕਿਂ ਨੋ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਕਿਂ ਭੋਗੈਰ੍ਜੀਵਿਤੇਨ ਵਾ॥
na kāṅkṣhe vijayaṁ kṛiṣhṇa na cha rājyaṁ sukhāni cha kiṁ no rājyena govinda kiṁ bhogair jīvitena vā
ਅਰਥ:ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਮੈਂ ਨਾ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਰਾਜ ਅਤੇ ਨਾ ਸੁਖ। ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ! ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਰਾਜ ਨਾਲ ਕੀ ਪ੍ਰਯੋਜਨ, ਜਾਂ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਹੀ ਕੀ ਲਾਭ?
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਗਵਦਗੀਤਾ ੧.੩੨ — ਨ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਜਯੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਵੈਰਾਗ ਦੇ ਭਾਵ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਲਕਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜ ਅਤੇ ਭੋਗ ਸਰਵੋਚ ਲਕਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ
ਜਿੱਤ ਲਈ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਕਾਮਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੀ ਅਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਵੇਕਪੂਰਨ ਵੈਰਾਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਚਦਾ ਹੈ
ਹਾਨੀ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਖਾਲੀਪਣ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਗਵਦਗੀਤਾ ੧.੩੨ — ਨ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਜਯੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਸਮੇਂ ਕਰੋ, ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਅਰਜੁਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਕਹਿ ਕੇ ਜਿੱਤ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਭੋਗ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਕਾਮਨਾ ਤਿਆਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਏ ਸੱਚੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚਕਾਰ ਭੇਦ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਦੇ ਅਧਿਆਇਆਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਵ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਫਲ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਗਵਦਗੀਤਾ ੧.੩੨ — ਨ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਜਯੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ