ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତା ୫.୮ — ନୈଵ କିଂଚିତ୍କରୋମୀତି
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੫.੮ — ਨੈਵ ਕਿੰਚਿਤ੍ਕਰੋਮੀਤਿ in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
କର୍ମ-ସନ୍ନ୍ୟାସ ଯୋଗ ଅଧ୍ୟାୟର ଏହି ଶ୍ଲୋକରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ମୁନିଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ଦେଖିବା, ଶୁଣିବା, ଖାଇବା, ଚାଲିବା, ଶୋଇବା — ଏ ସମସ୍ତ ସ୍ୱାଭାବିକ କ୍ରିୟାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ରହିଥିଲେ ବି ତତ୍ତ୍ୱବେତ୍ତା ବୁଝନ୍ତି ଯେ ସେ ନିଜେ, ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା, କର୍ତ୍ତା ନୁହନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ନିଜ ବିଷୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି। ଅକର୍ତୃତ୍ୱର ଏହି ବୋଧରେ ସ୍ଥିତ ରହି ସେ ସମସ୍ତ କର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ବି ଅଲିପ୍ତ ଓ ମୁକ୍ତ ରହନ୍ତି। (ଏହି ଭାବ ଶ୍ଲୋକ ୫.୯ରେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ।)
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhagavad Gita Chapter 5, Verse 8 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ କର୍ମ-ସନ୍ନ୍ୟାସ ଯୋଗରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଓ କର୍ମର ସମନ୍ୱୟ କରି ମୁକ୍ତ ମୁନିଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ଶ୍ଲୋକ ୫.୮ ଓ ୫.୯ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ଯେ ଏପରି ପୁରୁଷ ଦେହର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ରିୟା କରି ବି ଏହି ନିଶ୍ଚୟରେ ସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି ଯେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ହିଁ ନିଜ ବିଷୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ ଓ ଆତ୍ମା କିଛି କରେ ନାହିଁ — ଏବଂ ଏହିପରି ସେ ସଂସାରରେ କର୍ମ କରି ବି ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧା ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଆତ୍ମ-ସାକ୍ଷାତ୍କାର ପରମ୍ପରାର ଋଷିମାନେ ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ସଂସାରରେ ରହି ବି ଅନ୍ତରରେ ମୁକ୍ତ ରହିବାର ରହସ୍ୟ ବୋଲି ସୂଚାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ସାଧକମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଦୈନନ୍ଦିନ କ୍ରିୟାରେ 'ମୁଁ କର୍ତ୍ତା ନୁହେଁ' ଭାବ ଧାରଣ କରିବାରୁ ଚଞ୍ଚଳ ଅହଂକାର ଶାନ୍ତ ହେଲା ଏବଂ କୌଣସି କର୍ମରେ ଅସ୍ପୃଷ୍ଟ ଏକ ସ୍ଥିର ସ୍ତବ୍ଧତା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ନୈଵ କିଂଚିତ୍କରୋମୀତି ଯୁକ୍ତୋ ମନ୍ଯେତ ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍। ପଶ୍ଯନ୍ ଶ୍ରୃଣଵନ୍ସ୍ପୃଶଞ୍ଜିଘ୍ରନ୍ନଶ୍ନନ୍ଗଚ୍ଛନ୍ସ୍ଵପନ୍ ଶ୍ଵସନ୍॥
naiva kiñchit karomīti yukto manyeta tattva-vit paśhyañ śhṛiṇvan spṛiśhañ jighrann aśhnan gachchhan svapañ śhvasan
ଅର୍ଥ:ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ, ଯୋଗରେ ସ୍ଥିତ ପୁରୁଷ — ଦେଖୁଥିବା, ଶୁଣୁଥିବା, ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା, ଆଘ୍ରାଣ କରୁଥିବା, ଖାଉଥିବା, ଚାଲୁଥିବା, ଶୋଉଥିବା ଓ ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ — ଭାବନ୍ତି ଯେ 'ମୁଁ କିଛି ହେଲେ କରୁ ନାହିଁ', ଏହା ଜାଣି ଯେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ନିଜ ନିଜ ବିଷୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੫.੮ — ਨੈਵ ਕਿੰਚਿਤ੍ਕਰੋਮੀਤਿ ପାଠର ଲାଭ
ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ବି ଋଷିଙ୍କ ଅକର୍ତୃତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ
ମନକୁ ଅହଂକାରର 'ମୁଁ କର୍ତ୍ତା' ଭାବରୁ ମୁକ୍ତ କରେ
ସଂସାରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସକ୍ରିୟ ରହି ବି ଶାନ୍ତି ଓ ବୈରାଗ୍ୟ ଆଣେ
ଆତ୍ମାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଠାରୁ ଅତୀତ ସାକ୍ଷୀ ରୂପେ ବୁଝିବାର ଗଭୀରତା ଦିଏ
ପରିଚୟକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଆଡ଼କୁ ମୋଡ଼ି କର୍ମର ବନ୍ଧନ ତରଳାଇ ଦିଏ
କର୍ମଯୋଗ ଓ ଆତ୍ମ-ବିଚାରକୁ ଏକାଠି ଅଭ୍ୟାସ କରିବାରେ ସହାୟତା କରେ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੫.੮ — ਨੈਵ ਕਿੰਚਿਤ੍ਕਰੋਮੀਤਿ ପାଠ ବିଧି
ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତୁ ଯେ ଦେହର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଘଟୁଥାଏ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକୃତ ଆତ୍ମା ନୀରବ ସାକ୍ଷୀ ରହନ୍ତି। ଦିନସାରା କୋମଳ ଭାବେ ଏହି ଭାବ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ — 'ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଜ ବିଷୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ; ମୁଁ, ଆତ୍ମା, କର୍ତ୍ତା ନୁହେଁ।' ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ କଲେ ଏହି ଚିନ୍ତନ ଅହଂକାରର ପକଡ଼ ଢିଲା କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ କର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶାନ୍ତ ବୈରାଗ୍ୟ ଆଣେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੫.੮ — ਨੈਵ ਕਿੰਚਿਤ੍ਕਰੋਮੀਤਿ ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ