એકશ્લોકી
ਏਕਸ਼੍ਲੋਕੀ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
એકશ્લોકી આદિ શંકરાચાર્ય રચિત એક-શ્લોકીય સંવાદ છે, જે આત્માને એ પરમ પ્રકાશ રૂપે દર્શાવે છે જેનાથી બધું જણાય છે. "તારો પ્રકાશ શું છે? દિવસે સૂર્ય, રાત્રે દીપ… અને દીપ કયા પ્રકાશથી દેખાય છે? — એ જ હું છું." એ ભક્તિ જગાવનાર અને મનને શાંત કરનાર સ્તોત્ર છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical
એકશ્લોકી પરંપરાગત રીતે આદિ શંકરાચાર્યને આરોપિત છે. એ આદિ શંકરાચાર્યનો એક-શ્લોકીય સંવાદ છે, જે આત્માને એ પ્રકાશ રૂપે દર્શાવે છે જેનાથી બધું જણાય છે — "તારો પ્રકાશ શું છે? દિવસે સૂર્ય, રાત્રે દીપ… અને દીપ કયા પ્રકાશથી દેખાય છે? — એ જ હું છું."
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
કહેવાય છે કે એકશ્લોકીનો સાચા અને ભક્તિભર્યા હૃદયથી પાઠ કરવો એ દિવ્યની કૃપાની નજીક પહોંચવા સમાન છે, જે પ્રેમથી પોકારનારાઓને કદી તજતી નથી.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
કિં જ્યોતિસ્તવભાનુમાનહનિ મે રાત્રૌ પ્રદીપાદિકં સ્યાદેવં રવિદીપદર્શનવિધૌ કિં જ્યોતિરાખ્યાહિ મે । ચક્ષુસ્તસ્ય નિમીલનાદિસમયે કિં ધીર્ધિયો દર્શને કિં તત્રાહમતો ભવાન્પરમકં જ્યોતિસ્તદસ્મિ પ્રભો ॥ ઇતિ શ્રીમત્પરમહંસપરિવ્રાજકાચાર્યસ્ય શ્રીગોવિન્દભગવત્પૂજ્યપાદશિષ્યસ્ય શ્રીમચ્છઙ્કરભગવતઃ કૃતૌ એકશ્લોકી સમ્પૂર્ણા ॥
kiṃ jyotistavabhānumānahani me rātrau pradīpādikaṃ syādevaṃ ravidīpadarśanavidhau kiṃ jyotirākhyāhi me | cakṣustasya nimīlanādisamaye kiṃ dhīrdhiyo darśane kiṃ tatrāhamato bhavānparamakaṃ jyotistadasmi prabho || iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau ekaślokī sampūrṇā ||
અર્થ:આદિ શંકરાચાર્યનો એક-શ્લોકીય સંવાદ, જે આત્માને એ પ્રકાશ રૂપે દર્શાવે છે જેનાથી બધું જણાય છે — "તારો પ્રકાશ શું છે? દિવસે સૂર્ય, રાત્રે દીપ… અને દીપ કયા પ્રકાશથી દેખાય છે? — એ જ હું છું."
ਏਕਸ਼੍ਲੋਕੀ પાઠના લાભ
એકશ્લોકીનો પાઠ દેવતાની કૃપા, આશીર્વાદ અને રક્ષણ આપનાર મનાય છે.
ભક્તિને વધારે છે, મનને શાંત કરે છે અને પ્રભુના સ્મરણમાં હૃદયને સ્થિર કરે છે.
સોમવારે તથા મહાશિવરાત્રિ અને શ્રાવણમાં સૌથી શુભ.
એક અમૂલ્ય સંસ્કૃત સ્તોત્ર, જે શ્રદ્ધા સહિત નિત્ય પાઠ માટે યોગ્ય છે.
ਏਕਸ਼੍ਲੋਕੀ જપ વિધિ
સ્નાન કરીને દેવતાની છબી સમક્ષ પૂર્વ કે ઉત્તર દિશા તરફ મુખ રાખીને બેસો. એક દીપક પ્રજ્વલિત કરો અને એકશ્લોકીને ધીરે ધીરે અને ભક્તિ સહિત વાંચો. એને નિત્ય જપી શકાય, અથવા ખાસ કરીને સોમવારે તથા મહાશિવરાત્રિ અને શ્રાવણમાં.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ਏਕਸ਼੍ਲੋਕੀ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ