ଏକୈଵାହଂ ଜଗତ୍ଯତ୍ର (ଦେଵୀ କୀ ଅଦ୍ଵୈତ ଘୋଷଣା)
ਏਕੈਵਾਹੰ ਜਗਤ੍ਯਤ੍ਰ (ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਦ੍ਵੈਤ ਘੋਸ਼ਣਾ) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଏହା ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀର ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟର ସର୍ବାଧିକ ଗୂଢ଼ ଘୋଷଣାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଯେତେବେଳେ ଶୁମ୍ଭ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର ତିରସ୍କାର କରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଅଦ୍ୱୈତର ପରମ ସତ୍ୟ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି: 'ମୁଁ ଏକାକୀ ହିଁ ଅଛି; ମୋ ବିନା କିଏ?' — ଏବଂ ତା'ର ଦେଖୁ ଦେଖୁ ଅନେକ ମାତୃକା ଦେବୀ (ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଆଦି) ତାଙ୍କ ଗୋଟିଏ ରୂପରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ଦେବୀ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି ଯେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ଦେବତା ତାଙ୍କରି ବିଭୂତି ମାତ୍ର, ଏବଂ ସେ ଏକାକୀ, ଏକମେବ ସତ୍ତା ରୂପେ ଠିଆ ହୋଇଅଛନ୍ତି।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Durga Saptashati Chapter 10 · Sage Markandeya (Markandeya Purana) · c. 400–600 CE (Markandeya Purana)
ନିଶୁମ୍ଭର ବଧ ପରେ, ତା'ର ଭାଇ ଶୁମ୍ଭ ଶୋକ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଦେବୀଙ୍କ ଉପରେ ଅଭିଯୋଗ କରେ ଯେ ସେ କେବଳ ମାତୃକା-ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି। ଦେବୀ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ଯେ ସେ ହିଁ ଏକାକୀ ବିଦ୍ୟମାନ ଏବଂ ମାତୃକାମାନେ ତାଙ୍କରି ବିଭୂତି; ତା'ପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୁନଶ୍ଚ ନିଜ ଭିତରେ ସଂହରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ତିମ, ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଶୁମ୍ଭ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକାକୀ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତି।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଜ୍ଞାନର ସାଧକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ, କାରଣ ଏହା ପ୍ରକାଶ କରେ ଯେ ସମସ୍ତ ଆଭାସ ପଛରେ ଦିବ୍ୟ ମାତା ହିଁ ଏକମାତ୍ର ସତ୍ତା; ଚିନ୍ତନଶୀଳ ସାଧକମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଦେବୀମାନଙ୍କ ସେହି ଗୋଟିଏରେ ବିଲୀନ ହେବାର ଧ୍ୟାନ ଭୟ ଓ ପୃଥକତାର ଭ୍ରମକୁ ବିଲୀନ କରିଦିଏ, ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ ଆଦେଶ 'ସ୍ଥିରୋ ଭବ' — ସ୍ଥିର ହୁଅ — ଅନୁସାରେ ଆନ୍ତରିକ ଦୃଢ଼ତା ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ ଏକୈଵାହଂ ଜଗତ୍ଯତ୍ର ଦ୍ଵିତୀଯା କା ମମାପରା । ପଶ୍ଯୈତା ଦୁଷ୍ଟ ମଯ୍ଯେଵ ଵିଶନ୍ତ୍ଯୋ ମଦ୍ଵିଭୂତଯଃ ॥
devyuvāca ekaivāhaṃ jagatyatra dvitīyā kā mamāparā paśyaitā duṣṭa mayyeva viśantyo madvibhūtayaḥ
ଅର୍ଥ:ଦେବୀ କହିଲେ — 'ଏହି ଜଗତରେ ମୁଁ ଏକାକୀ ହିଁ ଅଛି; ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଦ୍ୱିତୀୟା କିଏ? ରେ ଦୁଷ୍ଟ! ଦେଖ, ଏହି ମୋ ବିଭୂତିମାନେ ମୋ ଭିତରେ ହିଁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି!' ସେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଆଦି ସେହି ସମସ୍ତ ଦେବୀ ସେହି ଦେବୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ଲୀନ ହୋଇଗଲେ; ସେତେବେଳେ ଏକାକୀ ଅମ୍ବିକା ହିଁ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ। ଦେବୀ କହିଲେ — 'ମୋ ବିଭୂତି ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଅନେକ ରୂପରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ସ୍ଥିତ ଥିଲି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସଂହରଣ କରିନେଲି, ଏବେ ଏକାକୀ ହିଁ ଠିଆ ହୋଇଅଛି। ତୁ (ଯୁଦ୍ଧରେ) ସ୍ଥିର ହୋଇଯା!'
ତତଃ ସମସ୍ତାସ୍ତା ଦେଵ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମାଣୀପ୍ରମୁଖା ଲଯମ୍ । ତସ୍ଯା ଦେଵ୍ଯାସ୍ତନୌ ଜଗ୍ମୁରେକୈଵାସୀତ୍ତଦାମ୍ବିକା ॥
tataḥ samastāstā devyo brahmāṇīpramukhā layam tasyā devyāstanau jagmurekaivāsīttadāmbikā
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ ଅହଂ ଵିଭୂତ୍ଯା ବହୁଭିରିହ ରୂପୈର୍ଯଦାସ୍ଥିତା । ତତ୍ସଂହୃତଂ ମଯୈକୈଵ ତିଷ୍ଠାମ୍ଯାଜୌ ସ୍ଥିରୋ ଭଵ ॥
devyuvāca ahaṃ vibhūtyā bahubhiriha rūpairyadāsthitā tatsaṃhṛtaṃ mayaikaiva tiṣṭhāmyājau sthiro bhava
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ਏਕੈਵਾਹੰ ਜਗਤ੍ਯਤ੍ਰ (ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਦ੍ਵੈਤ ਘੋਸ਼ਣਾ) ପାଠର ଲାଭ
ଏହା ପରମ ଅଦ୍ୱୈତ ସତ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରେ ଯେ ଦେବୀ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଅଧିଷ୍ଠାନ-ସତ୍ତା
ଏହା ଉଚ୍ଚତମ ଜ୍ଞାନ (ଜ୍ଞାନ) ଅଭ୍ୟାସ କରାଏ ଯେ ସମସ୍ତ ରୂପ ଓ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କରି ବିଭୂତି
ଏହାର ଜପ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବଳର ଏକମାତ୍ର ଉତ୍ସ ବୋଲି ମାନି ଆତ୍ମସମର୍ପଣକୁ ଗଭୀର କରେ
ପୃଥକତାର ଭାବନା ଏବଂ ତା'ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭୟକୁ ବିଲୀନ କରେ
'ସ୍ଥିରୋ ଭବ' — ଜୀବନର ସଂଗ୍ରାମରେ ସ୍ଥିର ଠିଆ ହେବାର ଆନ୍ତରିକ ଦୃଢ଼ତା ପ୍ରେରଣା ଦିଏ
ନବରାତ୍ରିରେ ତଥା ଶକ୍ତିର ସ୍ୱରୂପ ଉପରେ ଚିନ୍ତନାତ୍ମକ ଦେବୀ-ସାଧନା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ
ਏਕੈਵਾਹੰ ਜਗਤ੍ਯਤ੍ਰ (ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਦ੍ਵੈਤ ਘੋਸ਼ਣਾ) ପାଠ ବିଧି
ସପ୍ତଶତୀର ବୀଜ ମନ୍ତ୍ର 'ଓଁ ଐଂ ହ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ ଚାମୁଣ୍ଡାୟୈ ବିଚ୍ଚେ'ରୁ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଧୀରେ ଓ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଜପ କରନ୍ତୁ, ଅନେକ ଦେବୀଙ୍କ ସେହି ଗୋଟିଏରେ ଲୀନ ହେବାର ଚିନ୍ତନ କରୁ କରୁ। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଯେତିକି ଉପାସନା ପାଇଁ, ସେତିକି ଜ୍ଞାନ (ବିବେକ) ପାଇଁ ମଧ୍ୟ — ଏହି ସତ୍ୟ ଉପରେ ମନନ କରନ୍ତୁ ଯେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେବୀଙ୍କରି ବିଭୂତି। ଶୁମ୍ଭ-ବଧ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀର ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ ପାଠର ଅଙ୍ଗ ରୂପେ ଏହା ପଠିତ ହୁଏ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ਏਕੈਵਾਹੰ ਜਗਤ੍ਯਤ੍ਰ (ਦੇਵੀ ਦੀ ਅਦ੍ਵੈਤ ਘੋਸ਼ਣਾ) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ