શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૧.૪૦ — નમઃ પુરસ્તાદથ પૃષ્ઠતસ્તે
ஶ்ரீமத் பகவத்கீதை ௧௧.௪௦ — நமः புரஸ்தாதத ப்ருஷ்டதஸ்தே in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
સર્વવ્યાપી લૌકિક રૂપથી અભિભૂત અર્જુન ભગવાનને દરેક દિશાથી -- આગળ, પાછળ અને સૌ બાજુથી -- નમસ્કાર કરે છે. તેઓ શ્રીકૃષ્ણના અનંત સામર્થ્ય અને અમિત પરાક્રમની સ્તુતિ કરે છે, અને ઘોષિત કરે છે કે ભગવાન સૌમાં વ્યાપ્ત હોવાથી તેઓ જ સર્વસ્વ છે. આ શ્લોક પૂર્ણ શરણાગતિ અને ભગવાનની સર્વવ્યાપક ઉપસ્થિતિની ઓળખની ઉચ્ચ અભિવ્યક્તિ છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 40 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
અગિયારમા અધ્યાય, વિશ્વરૂપ દર્શન યોગમાં, જ્યારે અર્જુન અસીમ લૌકિક રૂપને જુએ છે, ત્યારે તેઓ દરેક દિશાથી નમસ્કાર અર્પવા પ્રેરાય છે. આ શ્લોકમાં તેઓ ભગવાનને આગળ, પાછળ અને સૌ બાજુથી પ્રણામ કરે છે, તેમના અનંત સામર્થ્યનું ગુણગાન કરતાં અને એ ઓળખતાં કે તેઓ સમસ્ત અસ્તિત્વમાં વ્યાપ્ત છે તથા તેઓ જ સર્વસ્વ છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
પરંપરા માને છે કે ભગવાનને દરેક દિશાથી નમસ્કાર કરવો, તેમને સર્વવ્યાપી જાણતાં, ભક્તને ભગવાનની નિરંતર ઉપસ્થિતિની જાગૃતિથી ભરી દે છે -- જેથી દિવ્યથી પૃથકતા અથવા દૂરીનો કોઈ ભય શેષ રહેતો નથી.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
નમઃ પુરસ્તાદથ પૃષ્ઠતસ્તે નમોઽસ્તુ તે સર્વત એવ સર્વ। અનન્તવીર્યામિતવિક્રમસ્ત્વં સર્વં સમાપ્નોષિ તતોઽસિ સર્વઃ॥
namaḥ purastād atha pṛiṣhṭhatas te namo ’stu te sarvata eva sarva ananta-vīryāmita-vikramas tvaṁ sarvaṁ samāpnoṣhi tato ’si sarvaḥ
અર્થ:હે સર્વસ્વરૂપ! આપને આગળથી અને પાછળથી નમસ્કાર! આપને સૌ બાજુથી નમસ્કાર હો! આપ અનંત સામર્થ્ય અને અમિત પરાક્રમ વાળા છો; આપ સૌમાં વ્યાપ્ત છો, એ જ કારણે આપ જ સર્વસ્વ છો.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ஶ்ரீமத் பகவத்கீதை ௧௧.௪௦ — நமः புரஸ்தாதத ப்ருஷ்டதஸ்தே પાઠના લાભ
ભગવાનને સૌ દિશાઓથી નમસ્કાર (પ્રણામ) કરનાર એક પ્રબળ શ્લોક
દરેક દિશામાં ભગવાનની સર્વવ્યાપી ઉપસ્થિતિને દૃઢ કરે છે
પોતાના અસ્તિત્વની દરેક બાજુથી પૂર્ણ શરણાગતિ અને શ્રદ્ધા વિકસાવે છે
ભગવાનના અનંત સામર્થ્ય અને પરાક્રમ પર વિસ્મય જગાડે છે
ભક્તને દિવ્યને સૌમાં વ્યાપ્ત સર્વસ્વ રૂપે અનુભવવામાં સહાય કરે છે
પૂજાના સમયે પ્રણામ અર્પવા માટે ઉત્તમ
ஶ்ரீமத் பகவத்கீதை ௧௧.௪௦ — நமः புரஸ்தாதத ப்ருஷ்டதஸ்தே જપ વિધિ
આ શ્લોકનો પાઠ ભગવાનને દરેક દિશામાં હૃદયપૂર્વક નમસ્કાર અર્પતાં કરો. પાઠ કરતી વેળાએ અનુભવો કે દિવ્ય આપની આગળ, આપની પાછળ અને સૌ બાજુ વિદ્યમાન છે, સમસ્ત અસ્તિત્વમાં વ્યાપ્ત છે. 'આપ જ સર્વસ્વ છો' એ ઓળખને પૃથકતાના કોઈ પણ ભાવને ઓગાળવા દો, હૃદયને સર્વવ્યાપી ભગવાન પ્રત્યે શ્રદ્ધા અને શરણાગતિથી ભરતાં.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ஶ்ரீமத் பகவத்கீதை ௧௧.௪௦ — நமः புரஸ்தாதத ப்ருஷ்டதஸ்தே શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ