ଦେଵକୀ ସ୍ତୁତି
தேவகீ ஸ்துதி in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଦେବକୀ ସ୍ତୁତି ମାତା ଦେବକୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନବଜାତ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ପ୍ରାର୍ଥନା, ଯିଏ କଂସଙ୍କ କାରାଗାରରେ ତାଙ୍କ ଆଗରେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ବିଷ୍ଣୁରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ — ଏହା ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧରେ (ଅଧ୍ୟାୟ 3) ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଏହି ଆଠ ଶ୍ଲୋକରେ ସେ ନିଜ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେହି ଅବ୍ୟକ୍ତ ପରବ୍ରହ୍ମ ରୂପେ ଚିହ୍ନନ୍ତି ଯିଏ ପ୍ରଳୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏକମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ରୁହନ୍ତି, ସର୍ବଗ୍ରାସୀ କାଳର ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁରୁ ଶରଣଦାତା। ଅତ୍ୟାଚାରୀ କଂସଙ୍କ ଭୟରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ସେ ପ୍ରେମପୂର୍ବକ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି ଯେପରି ସେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟମୟ ରୂପ ଉପସଂହାର କରି ଏକ ସାଧାରଣ ଶିଶୁରୂପେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Srimad Bhagavata Purana, Canto 10, Chapter 3, verses 24–31 (Devaki-stuti) · Sage Veda-Vyasa (as spoken by Devaki) · Classical Puranic era
ନିଜ ଅବତରଣର ସେହି ଅନ୍ଧକାରମୟ ରାତ୍ରିରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମଥୁରାର କାରାଗାରରେ ଏକ ସାଧାରଣ ଶିଶୁରୂପେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିଥିବା ତେଜସ୍ୱୀ ଚତୁର୍ଭୁଜ ବିଷ୍ଣୁ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ଏବଂ ସେହି କୋଠରୀର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କଲେ ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ମାତା-ପିତା ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଥିଲେ। ପ୍ରଥମେ ବସୁଦେବ ଓ ପରେ ଦେବକୀ ବିସ୍ମୟ ଓ ପରିଚୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାର୍ଥନା ଅର୍ପଣ କଲେ। ଦେବକୀ ନିଜ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାରଣର ପରମ କାରଣ ରୂପେ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର ଅତୀତ ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି ସ୍ତୁତି କଲେ — କିନ୍ତୁ ଜଣେ ମାତାଙ୍କ ହତ୍ୟାକାରୀ କଂସଙ୍କ ଭୟରେ ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ଯେପରି ସେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଉପସଂହାର କରି ଏକ ଅସହାୟ ଶିଶୁର ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଯେପରି ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଗୋକୁଳ ପହଞ୍ଚାଯାଇ ପାରେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଭଗବାନ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ମାତା-ପିତାଙ୍କ ଲୁହା ଶୃଙ୍ଖଳ ଖୋଲି ପଡ଼ିଲା ଏବଂ କାରାଗାର ଦ୍ୱାର ଆପେ ଆପେ ଖୋଲିଗଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଦେବକୀଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାର ଉତ୍ତରରେ ଭଗବାନ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଏକ ସାଧାରଣ ନବଜାତ ଶିଶୁରେ ପରିଣତ ହେଲେ, ଯେପରି ବସୁଦେବ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ୟାଗ୍ରସ୍ତ ଯମୁନା ପାର କରି ସୁରକ୍ଷିତ ଗୋକୁଳକୁ ନେଇଯାଇ ପାରିଲେ — ନଦୀ ସ୍ୱୟଂ ବାଟ ଦେଲା ଏବଂ ଶେଷନାଗ ଶିଶୁଙ୍କୁ ବର୍ଷାରୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଶ୍ରୀଦେଵକ୍ଯୁଵାଚ ରୂପଂ ଯତ୍ତତ୍ପ୍ରାହୁରଵ୍ଯକ୍ତମାଦ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଯୋତିର୍ନିର୍ଗୁଣଂ ନିର୍ଵିକାରମ୍ । ସତ୍ତାମାତ୍ରଂ ନିର୍ଵିଶେଷଂ ନିରୀହଂ ସ ତ୍ଵଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ଵିଷ୍ଣୁରଧ୍ଯାତ୍ମଦୀପଃ ॥ ୨୪ ॥
śrī-devaky uvāca rūpaṃ yat tat prāhur avyaktam ādyaṃ brahma jyotir nirguṇaṃ nirvikāram | sattā-mātraṃ nirviśeṣaṃ nirīhaṃ sa tvaṃ sākṣād viṣṇur adhyātma-dīpaḥ || 24 ||
ଅର୍ଥ:ଶ୍ରୀଦେବକୀ କହିଲେ — ବେଦ ଯେଉଁ ରୂପକୁ ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଆଦି, ନିର୍ଗୁଣ, ନିର୍ବିକାର ବ୍ରହ୍ମଜ୍ୟୋତି କୁହନ୍ତି, ଯାହା କେବଳ ସତ୍ତାମାତ୍ର, ନିର୍ବିଶେଷ ଓ ନିରୀହ — ସେହି ଆପଣ ସାକ୍ଷାତ୍ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଅଧ୍ୟାତ୍ମ-ଜ୍ଞାନର ଦୀପ।
ନଷ୍ଟେ ଲୋକେ ଦ୍ଵିପରାର୍ଧାଵସାନେ ମହାଭୂତେଷ୍ଵାଦିଭୂତଂ ଗତେଷୁ । ଵ୍ଯକ୍ତେଽଵ୍ଯକ୍ତଂ କାଲଵେଗେନ ଯାତେ ଭଵାନେକଃ ଶିଷ୍ଯତେଽଶେଷସଂଜ୍ଞଃ ॥ ୨୫ ॥
naṣṭe loke dvi-parārdhāvasāne mahā-bhūteṣv ādi-bhūtaṃ gateṣu | vyakte 'vyaktaṃ kāla-vegena yāte bhavān ekaḥ śiṣyate 'śeṣa-saṃjñaḥ || 25 ||
ଅର୍ଥ:ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦୁଇ ପରାର୍ଧ (ଆୟୁ)ର ଅନ୍ତରେ ଯେତେବେଳେ ଲୋକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ମହାଭୂତ ଆଦିପ୍ରକୃତିରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତ ଜଗତ କାଳବେଗରେ ଅବ୍ୟକ୍ତରେ ଚାଲିଯାଏ — ସେତେବେଳେ କେବଳ ଆପଣ ହିଁ ଅଶେଷ ସଂଜ୍ଞାଯୁକ୍ତ (ଅନନ୍ତ) ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଆନ୍ତି।
ଯୋଽଯଂ କାଲସ୍ତସ୍ଯ ତେଽଵ୍ଯକ୍ତବନ୍ଧୋ ଚେଷ୍ଟାମାହୁଶ୍ଚେଷ୍ଟତେ ଯେନ ଵିଶ୍ଵମ୍ । ନିମେଷାଦିର୍ଵତ୍ସରାନ୍ତୋ ମହୀଯାଂ- ସ୍ତଂ ତ୍ଵେଶାନଂ କ୍ଷେମଧାମ ପ୍ରପଦ୍ଯେ ॥ ୨୬ ॥
yo 'yaṃ kālas tasya te 'vyakta-bandho ceṣṭām āhuś ceṣṭate yena viśvam | nimeṣādir vatsarānto mahīyāṃs taṃ tveśānaṃ kṣema-dhāma prapadye || 26 ||
ଅର୍ଥ:ଏହି ଯେଉଁ କାଳ, ଯାହାକୁ ବିଦ୍ୱାନ ଆପଣଙ୍କ ଚେଷ୍ଟା କୁହନ୍ତି ଏବଂ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ଯାହା ନିମେଷରୁ ବର୍ଷ-ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ମହାନ — ହେ ଅବ୍ୟକ୍ତବନ୍ଧୋ! ସେହି ଈଶାନ, କ୍ଷେମର ଧାମ ଆପଣଙ୍କ ମୁଁ ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରେ।
ମର୍ତ୍ଯୋ ମୃତ୍ଯୁଵ୍ଯାଲଭୀତଃ ପଲାଯନ୍ ଲୋକାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ନିର୍ଭଯଂ ନାଧ୍ଯଗଚ୍ଛତ୍ । ତ୍ଵତ୍ପାଦାବ୍ଜଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯଦୃଚ୍ଛଯାଦ୍ଯ ସୁସ୍ଥଃ ଶେତେ ମୃତ୍ଯୁରସ୍ମାଦପୈତି ॥ ୨୭ ॥
martyo mṛtyu-vyāla-bhītaḥ palāyan lokān sarvān nirbhayaṃ nādhyagacchat | tvat pādābjaṃ prāpya yadṛcchayādya susthaḥ śete mṛtyur asmād apaiti || 27 ||
ଅର୍ଥ:ମୃତ୍ୟୁରୂପ ସର୍ପରୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଉଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ କେଉଁଠି ନିର୍ଭୟତା ପାଏ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଦୈବବଶରେ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣକମଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ସେ ସୁଖରେ ଶୟନ କରେ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ତାହାଠାରୁ ଦୂରକୁ ପଳାଇଯାଏ।
ସ ତ୍ଵଂ ଘୋରାଦୁଗ୍ରସେନାତ୍ମଜାନ୍ନ- ସ୍ତ୍ରାହି ତ୍ରସ୍ତାନ୍ ଭୃତ୍ଯଵିତ୍ରାସହାସି । ରୂପଂ ଚେଦଂ ପୌରୁଷଂ ଧ୍ଯାନଧିଷ୍ଣ୍ଯଂ ମା ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ମାଂସଦୃଶାଂ କୃଷୀଷ୍ଠାଃ ॥ ୨୮ ॥
sa tvaṃ ghorād ugrasenātmajān nas trāhi trastān bhṛtya-vitrāsa-hāsi | rūpaṃ cedaṃ pauruṣaṃ dhyāna-dhiṣṇyaṃ mā pratyakṣaṃ māṃsa-dṛśāṃ kṛṣīṣṭhāḥ || 28 ||
ଅର୍ଥ:ତେଣୁ, ହେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଭୟ ହରଣକାରୀ! ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର (କଂସ)ରୁ ଭୟଭୀତ ଆମ ଲୋକଙ୍କୁ ସେହି ଘୋର ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଏବଂ ଧ୍ୟାନର ଆଶ୍ରୟ ଏହି ଆପଣଙ୍କ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଦିବ୍ୟ ରୂପକୁ ମାଂସମୟ ନେତ୍ରଯୁକ୍ତ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଆଗରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଜନ୍ମ ତେ ମଯ୍ଯସୌ ପାପୋ ମା ଵିଦ୍ଯାନ୍ମଧୁସୂଦନ । ସମୁଦ୍ଵିଜେ ଭଵଦ୍ଧେତୋଃ କଂସାଦହମଧୀରଧୀଃ ॥ ୨୯ ॥
janma te mayy asau pāpo mā vidyān madhusūdana | samudvije bhavad-dhetoḥ kaṃsād aham adhīra-dhīḥ || 29 ||
ଅର୍ଥ:ହେ ମଧୁସୂଦନ! ସେହି ପାପୀ କଂସ ଏହା ଯେପରି ନ ଜାଣେ ଯେ ମୋଠାରୁ ଆପଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଛି। ଆପଣ ପ୍ରକଟ ହେବା କାରଣରୁ ମୁଁ ଧୈର୍ଯ୍ୟହୀନ ହୋଇ କଂସରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ ହୋଇଛି।
ଉପସଂହର ଵିଶ୍ଵାତ୍ମ- ନ୍ନଦୋ ରୂପମଲୌକିକମ୍ । ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପଦ୍ମ- ଶ୍ରିଯା ଜୁଷ୍ଟଂ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍ ॥ ୩୦ ॥
upasaṃhara viśvātmann ado rūpam alaukikam | śaṅkha-cakra-gadā-padma- śriyā juṣṭaṃ catur-bhujam || 30 ||
ଅର୍ଥ:ହେ ବିଶ୍ୱାତ୍ମନ୍! ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମର ଶୋଭାଯୁକ୍ତ ଏହି ଅଲୌକିକ ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପକୁ ଉପସଂହାର କରନ୍ତୁ।
ଵିଶ୍ଵଂ ଯଦେତତ୍ସ୍ଵତନୌ ନିଶାନ୍ତେ ଯଥାଵକାଶଂ ପୁରୁଷଃ ପରୋ ଭଵାନ୍ । ବିଭର୍ତି ସୋଽଯଂ ମମ ଗର୍ଭଗୋଽଭୂ- ଦହୋ ନୃଲୋକସ୍ଯ ଵିଡମ୍ବନଂ ହି ତତ୍ ॥ ୩୧ ॥
viśvaṃ yad etat sva-tanau niśānte yathāvakāśaṃ puruṣaḥ paro bhavān | bibharti so 'yaṃ mama garbhago 'bhūd aho nṛ-lokasya viḍambanaṃ hi tat || 31 ||
ଅର୍ଥ:ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱ ଯେଉଁ ପରମପୁରୁଷ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରରେ ଯଥାସ୍ଥାନ ବିଲୀନ ରହେ, ସେହି ଆପଣ ମୋ ଗର୍ଭରେ ଆସିଲେ — ଅହୋ! ଏହା ତ ଆପଣଙ୍କ ମନୁଷ୍ୟଲୋକ ବ୍ୟବହାରର ଅନୁକରଣ ମାତ୍ର।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
தேவகீ ஸ்துதி ପାଠର ଲାଭ
ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି, ପ୍ରଳୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏକମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ରହୁଥିବା ପରବ୍ରହ୍ମ ରୂପେ, ଭକ୍ତିକୁ ଗଭୀର କରେ।
ଜଣେ ମାତାଙ୍କ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରାର୍ଥନା ଉପରେ ଆଧାରିତ, ସନ୍ତାନ ଓ ପରିବାରର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ପ୍ରାର୍ଥନା।
ବିଶେଷତଃ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀରେ ପଠିତ, ଯାହା କାରାଗାରରେ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରାକଟ୍ୟର ପବିତ୍ର କ୍ଷଣକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କରେ।
ଶିଖାଏ ଯେ ଯେଉଁ ଜୀବ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣକମଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ (ଶ୍ଲୋକ 27)।
ବାତ୍ସଲ୍ୟ ଭାବକୁ — ପରମଙ୍କୁ ନିଜ ପୁତ୍ର ରୂପେ ପ୍ରେମ କରିବା — ତାଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଗଢ଼େ।
ଭୟ ଦୂରକାରୀ ଏବଂ ଶରଣ, ଶାନ୍ତି ଓ ଭଗବାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଉପସ୍ଥିତିର ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଉଥିବା ବୋଲି ବିଚାର କରାଯାଏ।
தேவகீ ஸ்துதி ପାଠ ବିଧି
ବାଳ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କିମ୍ବା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଆଗରେ ଏହି ଆଠ ଶ୍ଲୋକ ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ଦେବକୀଙ୍କ ସେହି ବିସ୍ମୟ ଧ୍ୟାନ କରୁ କରୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ନିଜ ଶିଶୁଙ୍କୁ ପରମେଶ୍ୱର ରୂପେ ଚିହ୍ନନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୟ। ଏହି ସ୍ତୁତି ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଜନ୍ମ କ୍ଷଣକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି, ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ। ତାଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ କୋମଳ ବାତ୍ସଲ୍ୟ ପ୍ରେମର ମିଶ୍ରିତ ଭାବରେ ଜପ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ନିଜ ସନ୍ତାନ ଓ ପରିବାରର ରକ୍ଷା ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ தேவகீ ஸ்துதி ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ