ଦୁର୍ଗେ ସ୍ମୃତା ହରସି
துர்கே ஸ்மிருதா ஹரஸி (சக்ராதி ஸ்துதி சுலோகம்) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
'ଦୁର୍ଗେ ସ୍ମୃତା ହରସି' ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ଶ୍ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, ଯାହା ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟର ଶକ୍ରାଦି ସ୍ତୁତିରୁ ନିଆଯାଇଛି — ଯାହା ମହିଷାସୁର-ବଧ ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ଗାଇଥିଲେ। ଏହା ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ କେବଳ ସ୍ମରଣ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀର ଭୟ ହରଣ କରେ, ସୁଖୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧି ଦିଏ, ଏବଂ ପଚାରେ ଯେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ଏତେ ଦୟାଳୁ ହୃଦୟ ଆଉ କାହାର। ସାଥୀ ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟର ରକ୍ଷା ପାଇଁ କୃତଜ୍ଞତା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି ଏବଂ ଶୂଳ, ଖଡ୍ଗ, ଘଣ୍ଟା ଓ ଧନୁରେ ଭକ୍ତଙ୍କ ରକ୍ଷାର ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Durga Saptashati (Devi Mahatmyam) Chapter 4 — Shakradi Stuti, verses 16, 22-23; from the Markandeya Purana · Sage Markandeya (traditional) · Ancient (the Devi Mahatmyam is dated to c. 5th-6th century CE)
ଯେତେବେଳେ ଦେବୀ ପରାକ୍ରମୀ ମହିଷାସୁରକୁ ବଧ କଲେ, ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ତଡ଼ି ଦେଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଏକତ୍ରିତ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ରାଦି ସ୍ତୁତି ('ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ ସ୍ତୁତି')ରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ତାଙ୍କ ମୁଖ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ସମାନ ସୌମ୍ୟ ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଉଭୟ, ଏବଂ ସେ ସେହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ କରୁଣା କରନ୍ତି ଯାହାଙ୍କୁ ସେ ମାରନ୍ତି — ଏହା ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ସେମାନେ 'ଦୁର୍ଗେ ସ୍ମୃତା ହରସି' ଗାଇଲେ — ଯେ ତାଙ୍କ କେବଳ ସ୍ମରଣ ହିଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭୟ ହରଣ କରେ — ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରୁ ତାଙ୍କ ରକ୍ଷାର ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଏହି ଶ୍ଲୋକ ପରମ୍ପରାଗତ ଭାବେ ଏକ ଆପଦ୍-ଉଦ୍ଧାରକ (ବିପଦରୁ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ) ମନ୍ତ୍ର ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। କୁହାଯାଏ ଯେ ଯେଉଁମାନେ ତୀବ୍ର ସଙ୍କଟ କ୍ଷଣରେ — ରୋଗ, ଦୁର୍ଘଟଣା, ମକଦ୍ଦମା କିମ୍ବା ଆକ୍ରମଣରେ — 'ଦୁର୍ଗେ ସ୍ମୃତା ହରସି ଭୀତିମ୍' ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଭୟ ଯେପରି ମାଆଙ୍କ ନିଜ ହାତରେ ହିଁ ଉଠିଯାଏ, ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ସେହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ ଯେ ସ୍ମରଣ କରିବାମାତ୍ରେ ସେ ଗମ୍ଭୀରତମ ବିପଦ ଦୂର କରନ୍ତି।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଦୁର୍ଗେ ସ୍ମୃତା ହରସି ଭୀତିମଶେଷଜନ୍ତୋଃ ସ୍ଵସ୍ଥୈଃ ସ୍ମୃତା ମତିମତୀଵ ଶୁଭାଂ ଦଦାସି । ଦାରିଦ୍ର୍ଯଦୁଃଖଭଯହାରିଣି କା ତ୍ଵଦନ୍ଯା ସର୍ଵୋପକାରକରଣାଯ ସଦାର୍ଦ୍ରଚିତ୍ତା ॥
durge smṛtā harasi bhītimaśeṣajantoḥ svasthaiḥ smṛtā matimatīva śubhāṃ dadāsi dāridryaduḥkhabhayahāriṇi kā tvadanyā sarvopakārakaraṇāya sadārdracittā
ଅର୍ଥ:ହେ ଦୁର୍ଗେ! ସ୍ମରଣ କଲେ ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀର ଭୟ ହରଣ କର; ସୁଖୀ ଲୋକ ସ୍ମରଣ କଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କର। ହେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଦୁଃଖ ଓ ଭୟ ହରଣକାରିଣୀ! ତୁମ ବିନା ଆଉ କିଏ ଅଛି ଯାହାର ଚିତ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ସଦା ଆର୍ଦ୍ର (ଦୟାଳୁ) ରହେ?
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମେତଦଖିଲଂ ରିପୁନାଶନେନ ତ୍ରାତଂ ତ୍ଵଯା ସମରମୂର୍ଧନି ତେଽପି ହତ୍ଵା । ନୀତା ଦିଵଂ ରିପୁଗଣା ଭଯମପ୍ଯପାସ୍ତମ୍ ଅସ୍ମାକମୁନ୍ମଦସୁରାରିଭଵଂ ନମସ୍ତେ ॥
trailokyametadakhilaṃ ripunāśanena trātaṃ tvayā samaramūrdhani te'pi hatvā nītā divaṃ ripugaṇā bhayamapyapāstam asmākamunmadasurāribhavaṃ namaste
ଅର୍ଥ:ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟର ରକ୍ଷା ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶ କରି କରିଛ; ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ସମ୍ମୁଖରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମାରି ଶତ୍ରୁ-ସମୂହକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପଠାଇଛ, ତଥା ଉନ୍ମତ୍ତ ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଆମ ଭୟକୁ ମଧ୍ୟ ଦୂର କରିଛ — ତୁମକୁ ନମସ୍କାର!
ଶୂଲେନ ପାହି ନୋ ଦେଵି ପାହି ଖଡ୍ଗେନ ଚାମ୍ବିକେ । ଘଣ୍ଟାସ୍ଵନେନ ନଃ ପାହି ଚାପଜ୍ଯାନିଃସ୍ଵନେନ ଚ ॥
śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbike ghaṇṭāsvanena naḥ pāhi cāpajyāniḥsvanena ca
ଅର୍ଥ:ହେ ଦେବୀ! ତୁମ ଶୂଳରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ହେ ଅମ୍ବିକେ! ଖଡ୍ଗରେ ରକ୍ଷା କର; ତୁମ ଘଣ୍ଟାର ନାଦରେ ଏବଂ ଧନୁର ଗୁଣ ନାଦରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
துர்கே ஸ்மிருதா ஹரஸி (சக்ராதி ஸ்துதி சுலோகம்) ପାଠର ଲାଭ
ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ କେବଳ ସ୍ମରଣ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀର ଭୟ ହରଣ କରେ
ସୁଖୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଶୁଭ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧି (ମତି) ପ୍ରଦାନ କରେ
ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଦୁଃଖ ଓ ଭୟ ହରଣକାରିଣୀ ଦେବୀ ରୂପେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ
ମାଆଙ୍କ ଅସୀମ କରୁଣାର ନିଶ୍ଚୟତା ଦିଏ — ଯାହାର ହୃଦୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ସଦା ଆର୍ଦ୍ର
ଶୂଳ, ଖଡ୍ଗ, ଘଣ୍ଟା-ନାଦ ଓ ଧନୁ-ଗୁଣରେ ଚତୁର୍ବିଧ ରକ୍ଷାର ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ
ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ନିତ୍ୟ ଓ ନବରାତ୍ରିରେ ପଠିତ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ଶ୍ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ
துர்கே ஸ்மிருதா ஹரஸி (சக்ராதி ஸ்துதி சுலோகம்) ପାଠ ବିଧି
ଗୋଟିଏ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଦୀପ ସହିତ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ ବସନ୍ତୁ ଏବଂ 'ଓଁ' ପରେ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକ ପାଠ କରନ୍ତୁ। 'ଦୁର୍ଗେ ସ୍ମୃତା ହରସି' ପ୍ରାୟତଃ ନିତ୍ୟ ସ୍ମରଣ ଭାବେ ଏକାକୀ ମଧ୍ୟ ପଠିତ ହୁଏ ଏବଂ ଦୁର୍ଗା ସପ୍ତଶତୀ ପାଠ ସମୟରେ ଶକ୍ରାଦି ସ୍ତୁତିର ପ୍ରମୁଖ ଶ୍ଲୋକ। ଏହାର ଏହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ ଯେ ମାଆଙ୍କୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ ଭୟକୁ ବିଲୀନ କରିଦିଏ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସେହି କରୁଣା ଉପରେ ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପକାର କରେ। ଭୟ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏହାକୁ 11 କିମ୍ବା 21 ଥର ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବା ଏକ ପରମ୍ପରାଗତ ଅଭ୍ୟାସ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ துர்கே ஸ்மிருதா ஹரஸி (சக்ராதி ஸ்துதி சுலோகம்) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ