ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാ ൨.൫൫ — പ്രജഹാതി യദാ കാമാന്
శ్రీమద్భగవద్గీత 2.55 — ప్రజహాతి యదా కామాన్ in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
ഈ ശ്ലോകം സ്ഥിതപ്രജ്ഞൻ — സ്ഥിരബുദ്ധിയുള്ള ജ്ഞാനി — യുടെ പ്രസിദ്ധമായ വർണനയുടെ ആരംഭമാണ്, ഇത് അത്തരം മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നു, ഇരിക്കുന്നു, നടക്കുന്നു എന്ന അർജുനന്റെ ചോദ്യത്തിന് ശ്രീകൃഷ്ണൻ നൽകുന്ന ഉത്തരമാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ആദ്യ മാനദണ്ഡം ആന്തരിക സ്വാതന്ത്ര്യമാണ് — മനുഷ്യൻ മനസ്സിന്റെ ഓരോ ആഗ്രഹവും ഉപേക്ഷിച്ച്, ആത്മാവിൽ മാത്രം പൂർണ സംതൃപ്തി കണ്ടെത്തി, പുറത്ത് ഒന്നും ആവശ്യമില്ലാതാകുമ്പോൾ, അവൻ അചഞ്ചല ജ്ഞാനം നേടിക്കഴിഞ്ഞു. ഈ ശ്ലോകം ആധ്യാത്മിക ജീവിതത്തിന്റെ ലക്ഷ്യത്തെ ഉള്ളിൽ കണ്ടെത്തുന്ന സംതൃപ്തിയായി നിർവചിക്കുന്നു.
ഉത്ഭവം & കഥ
Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 55 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
സാംഖ്യയോഗ അധ്യായത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ അർജുനൻ ശ്രീകൃഷ്ണനോട് സ്ഥിരബുദ്ധിയുള്ള മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നു, ഇരിക്കുന്നു, നടക്കുന്നു എന്ന് ചോദിക്കുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണൻ സ്ഥിതപ്രജ്ഞന്റെ ദീപ്തമായ ചിത്രം ഇവിടെ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്നു — അത്തരക്കാരൻ മനസ്സിന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ആത്മാവിൽ മാത്രം പൂർണ സംതൃപ്തനാണ്. ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ ആത്മജ്ഞാനിയായ മുനിയുടെ ശാസ്ത്രീയ വർണനയായി മാറി.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
ഋഷിമാർ സ്ഥിതപ്രജ്ഞ ശ്ലോകങ്ങളെ എപ്പോഴും ആത്മപരിശോധനയുടെ കണ്ണാടിയായി കരുതി, ഭക്തർ 'പ്രജഹാതി യദാ കാമാൻ' ധ്യാനിച്ചത് ആഗ്രഹത്തിന്റെ നിരന്തര വലിച്ചിൽ അയച്ചതായും, അസ്വസ്ഥതയുടെ സ്ഥാനത്ത് ഒരു ബാഹ്യ നഷ്ടത്തിനും ഇളക്കാനാവാത്ത ശാന്തവും സ്വയംപര്യാപ്തവുമായ സംതൃപ്തി വന്നതായും പറയുന്നു.
മന്ത്രം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
ശ്രീഭഗവാനുവാച പ്രജഹാതി യദാ കാമാന് സര്വാന് പാര്ഥ മനോഗതാന്। ആത്മന്യേവാത്മനാ തുഷ്ടഃ സ്ഥിതപ്രജ്ഞസ്തദോച്യതേ॥
śhrī bhagavān uvācha prajahāti yadā kāmān sarvān pārtha mano-gatān ātmany-evātmanā tuṣhṭaḥ sthita-prajñas tadochyate
അർഥം:ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു — അല്ലയോ പാർഥാ! മനുഷ്യൻ മനസ്സിലുള്ള എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂർണമായി ഉപേക്ഷിച്ച്, ആത്മാവിനാൽത്തന്നെ ആത്മാവിൽ സംതൃപ്തനായിരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ സ്ഥിരബുദ്ധിയുള്ളവൻ (സ്ഥിതപ്രജ്ഞൻ) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
శ్రీమద్భగవద్గీత 2.55 — ప్రజహాతి యదా కామాన్ പാരായണ ഫലങ്ങൾ
സ്ഥിരബുദ്ധിയുള്ളവന്റെ (സ്ഥിതപ്രജ്ഞൻ) ലക്ഷണങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു
ആത്മാവിൽ ശാശ്വത സംതൃപ്തി കണ്ടെത്തുന്ന വഴി സാധകന് കാണിക്കുന്നു
ചഞ്ചല മനസ്സിന്റെ അനന്ത ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു
ബാഹ്യ സാഹചര്യങ്ങളെ ആശ്രയിക്കാത്ത ആന്തരിക ശാന്തി വളർത്തുന്നു
സമത്വം, ആത്മനിയന്ത്രണം, ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്നുള്ള മോചനം എന്നിവ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു
ആധ്യാത്മിക വഴിയുടെ ലക്ഷ്യത്തിന്റെ ധ്യാനാത്മക ആദർശമായി നിലകൊള്ളുന്നു
శ్రీమద్భగవద్గీత 2.55 — ప్రజహాతి యదా కామాన్ പാരായണ വിധി
ഈ ശ്ലോകം പതുക്കെ വായിച്ച്, മനുഷ്യൻ മനസ്സിന്റെ ആഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തനായി തന്നിൽത്തന്നെ സംതൃപ്തനായിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയെ ധ്യാനിക്കുക. സംതൃപ്തി ബാഹ്യ വസ്തുക്കളിലല്ല, ഉള്ളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ് കണ്ടെത്തണമെന്ന ദൈനംദിന അഭിലാഷമായി ഇത് മാറ്റുക. ധ്യാനത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും ജപിക്കുമ്പോൾ ഇത് ക്രമേണ ആഗ്രഹത്തിന്റെ പിടി അയച്ച്, മനസ്സിനെ ആത്മാവിന്റെ ശാന്തിയിൽ ഉറപ്പിക്കുന്നു.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ శ్రీమద్భగవద్గీత 2.55 — ప్రజహాతి యదా కామాన్ ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ