ਭਏ ਪ੍ਰਗਟ ਕ੍ਰਿਪਾਲਾ
భయే ప్రగట కృపాలా (శ్రీరామ జన్మ స్తుతి) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
'ਭਏ ਪ੍ਰਗਟ ਕ੍ਰਿਪਾਲਾ' ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਰਚਿਤ ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ-ਜਨਮ ਸਤੁਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਤਾ ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਾਕਟਯ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਤੁਰਭੁਜ, ਮੇਘਸ਼ਿਆਮ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰੂਪ ਦਾ ਚਿੱਤਰਣ, ਕੌਸਲਿਆ ਜੀ ਦੀ ਵਿਸਮੈ-ਪੂਰਨ ਸਤੁਤੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਅਚੰਭਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨੰਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣੇ। ਇਹ ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਅਤੇ ਰਾਮਜਨਮੋਤਸਵ 'ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Ramcharitmanas, Bala Kanda (Goswami Tulsidas) · Goswami Tulsidas · 16th century CE (c. 1574)
ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਘਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇਜੋਮਯ ਚਤੁਰਭੁਜ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਹਵਲ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਮਾਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਦ੍ਰਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਸੁਹਾਵਣੀ ਕਥਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰੋਂਦੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਮਾਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ੍ਰਿ-ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਲਾਡ ਲਡਾ ਸਕੇ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵੱਸਦੇ ਹਨ — ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਭਗਤਣ ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਵੱਸ ਉਹੀ ਅਨੰਤ ਸੱਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨੰਨ੍ਹਾ ਬੱਚਾ ਬਣ ਗਈ; ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਨੌਮੀ 'ਤੇ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਗਾਉਣ ਨਾਲ ਘਰ ਰਾਮ-ਜਨਮ ਦੇ ਉਸੇ ਮੰਗਲ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਭਏ ਪ੍ਰਗਟ ਕ੍ਰਿਪਾਲਾ ਦੀਨਦਯਾਲਾ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਹਿਤਕਾਰੀ। ਹਰਸ਼ਿਤ ਮਹਤਾਰੀ ਮੁਨਿ ਮਨ ਹਾਰੀ ਅਦ੍ਭੁਤ ਰੂਪ ਬਿਚਾਰੀ॥ ਲੋਚਨ ਅਭਿਰਾਮਾ ਤਨੁ ਘਨਸ੍ਯਾਮਾ ਨਿਜ ਆਯੁਧ ਭੁਜ ਚਾਰੀ। ਭੂਸ਼ਨ ਬਨਮਾਲਾ ਨਯਨ ਬਿਸਾਲਾ ਸੋਭਾਸਿਂਧੁ ਖਰਾਰੀ॥
bhae pragaṭa kṛpālā dīnadayālā kausalyā hitakārī haraṣita mahatārī muni mana hārī adbhuta rūpa bicārī locana abhirāmā tanu ghanasyāmā nija āyudha bhuja cārī bhūṣana banamālā nayana bisālā sobhāsiṃdhu kharārī
ਅਰਥ:ਦੀਨਾਂ ਉੱਤੇ ਦਯਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕੌਸਲਿਆ ਜੀ ਦੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਮਾਤਾ ਹਰਖਿਤ ਹੋ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ — ਨੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮੇਘ ਵਰਗਾ ਸ਼ਿਆਮ ਸਰੀਰ, ਚਾਰੇ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਯੁਧ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਵਨਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੋਭਾ ਦੇ ਸਾਗਰ, ਖਰ ਦੈਂਤ ਦੇ ਵੈਰੀ (ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ)।
ਕਹ ਦੁਇ ਕਰ ਜੋਰੀ ਅਸ੍ਤੁਤਿ ਤੋਰੀ ਕੇਹਿ ਬਿਧਿ ਕਰੌਂ ਅਨਂਤਾ। ਮਾਯਾ ਗੁਨ ਗ੍ਯਾਨਾਤੀਤ ਅਮਾਨਾ ਬੇਦ ਪੁਰਾਨ ਭਨਂਤਾ॥ ਕਰੁਨਾ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਸਬ ਗੁਨ ਆਗਰ ਜੇਹਿ ਗਾਵਹਿਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿ ਸਂਤਾ। ਸੋ ਮਮ ਹਿਤ ਲਾਗੀ ਜਨ ਅਨੁਰਾਗੀ ਭਯਉ ਪ੍ਰਗਟ ਸ਼੍ਰੀਕਂਤਾ॥
kaha dui kara jorī astuti torī kehi bidhi karauṃ anaṃtā māyā guna gyānātīta amānā beda purāna bhanaṃtā karunā sukha sāgara saba guna āgara jehi gāvahiṃ śruti saṃtā so mama hita lāgī jana anurāgī bhayau pragaṭa śrīkaṃtā
ਅਰਥ:ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਾਤਾ ਬੋਲੇ — "ਹੇ ਅਨੰਤ! ਮੈਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਾਂ? ਵੇਦ-ਪੁਰਾਣ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਇਆ, ਗੁਣ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੇ ਸਾਗਰ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਧਾਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਤੇ ਸੰਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ (ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ) ਮੇਰੇ ਹਿਤ ਲਈ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡ ਨਿਕਾਯਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤ ਮਾਯਾ ਰੋਮ ਰੋਮ ਪ੍ਰਤਿ ਬੇਦ ਕਹੈ। ਮਮ ਉਰ ਸੋ ਬਾਸੀ ਯਹ ਉਪਹਾਸੀ ਸੁਨਤ ਧੀਰ ਮਤਿ ਥਿਰ ਨ ਰਹੈ॥ ਉਪਜਾ ਜਬ ਗ੍ਯਾਨਾ ਪ੍ਰਭੁ ਮੁਸੁਕਾਨਾ ਚਰਿਤ ਬਹੁਤ ਬਿਧਿ ਕੀਨ੍ਹ ਚਹੈ। ਕਹਿ ਕਥਾ ਸੁਹਾਈ ਮਾਤੁ ਬੁਝਾਈ ਜੇਹਿ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੁਤ ਪ੍ਰੇਮ ਲਹੈ॥
brahmāṃḍa nikāyā nirmita māyā roma roma prati beda kahai mama ura so bāsī yaha upahāsī sunata dhīra mati thira na rahai upajā jaba gyānā prabhu musukānā carita bahuta bidhi kīnha cahai kahi kathā suhāī mātu bujhāī jehi prakāra suta prema lahai
ਅਰਥ:ਵੇਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰਚੇ ਅਨੇਕਾਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ-ਸਮੂਹ ਆਪ ਦੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਉਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੇ ਉਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ — ਇਹ ਉਪਹਾਸ ਵਰਗੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਧੀਰ ਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵੀ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।" ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਪ੍ਰਭੂ ਮੁਸਕਰਾਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾ ਕੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ (ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੀ) ਪੁੱਤਰ-ਸਨੇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
భయే ప్రగట కృపాలా (శ్రీరామ జన్మ స్తుతి) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਜਨਮ ਦਾ ਉਤਸਵ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ — ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਪੂਜਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ-ਬਿੰਦੂ।
ਦਿਲ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਰਾਮਜਨਮੋਤਸਵ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਂਤੀ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਮੰਨ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵਾਤਸਲ੍ਯ-ਭਾਵ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ — ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮਾਤ੍ਰਿ-ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨਾ।
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਤਥਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
భయే ప్రగట కృపాలా (శ్రీరామ జన్మ స్తుతి) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਮਧੁਰਤਾ ਨਾਲ ਗਾਓ, ਆਦਰਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ (ਰਾਮ-ਜਨਮ ਦਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪਲ) ਬਾਲ ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਜਾਂ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ। ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਬਾਲਕਾਂਡ ਵਿੱਚੋਂ ਪੂਰਨ ਰਾਮਜਨਮੋਤਸਵ-ਪਾਠ ਦੇ ਅੰਗ ਵਜੋਂ, ਘੰਟੀ-ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ భయే ప్రగట కృపాలా (శ్రీరామ జన్మ స్తుతి) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ