ਦੀਪਜ੍ਯੋਤਿਃ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮ — ਦੀਪ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰ
దీపజ్యోతిః పరబ్రహ్మ — సాయంకాల దీప ప్రజ్వలన మంత్రం in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਇਹ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਘਰ ਦੇ ਦੇਵ-ਸਥਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੀਪ ਜਗਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਿਆਰਾ ਮੰਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੋਤ ਖ਼ੁਦ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ (ਜਨਾਰਦਨ) ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਲਵੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ, ਕਲਿਆਣ, ਅਰੋਗਤਾ, ਧਨ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦੇਵੇ। ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ ਦੀਪ ਜਗਾਉਣਾ ਹਿੰਦੂ ਘਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਨਿਤ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional Deepa-darshana / lamp-lighting shloka · Traditional · Classical
ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਦੀਪ ਜਗਾਉਣਾ ਹਿੰਦੂ ਘਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਦੀਪਮ੍ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇਹ ਜੋਤ ਕੇਵਲ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਾਖਿਆਤ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਗਤ ਦਿਨ ਦੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵੇਲੇ ਦਿਵ੍ਯਤਾ ਦਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੀਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਪ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਹਰ ਲਵੇ ਅਤੇ ਅਰੋਗਤਾ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਤੇ ਸਦਭਾਵ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦੀਪ-ਮੰਤਰ 'ਸ਼ੁਭੰ ਕਰੋਤਿ ਕਲਿਆਣਮ੍' ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸੰਧਿਆ ਇਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਦੀਪ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਅਤੇ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਵਜੋਂ ਪੂਜੀ ਗਈ ਉਹ ਜੋਤ ਕੇਵਲ ਭੌਤਿਕ ਹਨੇਰਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਦਕਿਸਮਤੀ, ਰੋਗ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਦੀਪਜ੍ਯੋਤਿਃ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮ ਦੀਪਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਦੀਪੋ ਹਰਤੁ ਮੇ ਪਾਪਂ ਦੀਪਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ॥
Deepa-jyotih parabrahma deepa-jyotir janardanah Deepo haratu me papam deepa-jyotir namo'stu te
ਅਰਥ:ਦੀਪ ਦੀ ਜੋਤ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਦੀਪ ਦੀ ਜੋਤ ਜਨਾਰਦਨ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਹੈ। ਇਹ ਦੀਪ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਹਰ ਲਵੇ; ਹੇ ਦੀਪਜੋਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਹ ਸ਼ੁਭ, ਕਲਿਆਣ, ਅਰੋਗਤਾ, ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੂ-ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰੇ; ਹੇ ਦੀਪਜੋਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ਼ੁਭਂ ਕਰੋਤੁ ਕਲ੍ਯਾਣਮ੍ ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਧਨਸਮ੍ਪਦਃ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਬੁਦ੍ਧਿਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਦੀਪਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ॥
Shubham karotu kalyanam arogyam dhana-sampadah Shatru-buddhi-vinashaya deepa-jyotir namo'stu te
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
దీపజ్యోతిః పరబ్రహ్మ — సాయంకాల దీప ప్రజ్వలన మంత్రం ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਘਰ ਦੀ ਵੇਦੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਦੀਪ (ਸੰਧਿਆ ਦੀਪਮ੍) ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮੰਤਰ।
ਦੀਪ ਦੀ ਜੋਤ ਨੂੰ ਸਾਖਿਆਤ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ (ਜਨਾਰਦਨ) ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਮੰਨ ਕੇ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰ ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਹਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ, ਕਲਿਆਣ, ਅਰੋਗਤਾ, ਧਨ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸਮੂਹ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਭਾਵਨਾ (ਸ਼ਤਰੂ-ਬੁੱਧੀ-ਨਾਸ਼) ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਧਿਕਾਲ (ਸੰਧਿਆ) ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਭਾਵ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ ਪਾਠ ਲਈ ਸਰਲ ਅਤੇ ਮਧੁਰ; ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੀਪ ਨੂੰ ਹਨੇਰਾ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
దీపజ్యోతిః పరబ్రహ్మ — సాయంకాల దీప ప్రజ్వలన మంత్రం ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਘਰ ਦੀ ਵੇਦੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇਲ ਜਾਂ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਪ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਜਗਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਜੋਤ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯਤਾ ਦੀ ਜੀਵਤ ਹਾਜ਼ਰੀ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਸ਼ੁਭੰ ਕਰੋਤਿ ਕਲਿਆਣਮ੍' ਨਾਲ ਵੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸ਼ਾਮ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦੀਪ ਨੂੰ ਜਗਦਾ ਰੱਖੋ; ਜੋਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲੋ ਅਤੇ ਕਦੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਨਾ ਬੁਝਾਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ దీపజ్యోతిః పరబ్రహ్మ — సాయంకాల దీప ప్రజ్వలన మంత్రం ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ