હુઙ્કારેણૈવ તં ભસ્મ (ધૂમ્રલોચન કા ભસ્મ હોના)
హుంకారేణైవ తం భస్మ (ధూమ్రలోచనుని భస్మం) in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
દુર્ગા સપ્તશતીના છઠ્ઠા અધ્યાયના આ શ્લોક જણાવે છે કે શુંભ દ્વારા દેવીને બળપૂર્વક પકડી લાવવા મોકલાયેલ દૈત્ય ધૂમ્રલોચન ક્ષણભરમાં કેવી રીતે નષ્ટ થયો. જ્યારે તે તેમના પર ધસ્યો, ત્યારે અંબિકાને કોઈ અસ્ત્રની જરૂર ન પડી: માત્ર એક પ્રચંડ 'હુંકાર'થી તેમણે તેને ભસ્મ કરી દીધો. આ પ્રસંગ બળશાળીમાં બળશાળી શત્રુ વિરુદ્ધ દેવીની સહજ, સર્વભક્ષી શક્તિને પ્રગટ કરે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Durga Saptashati Chapter 6 · Sage Markandeya (Markandeya Purana) · c. 400–600 CE (Markandeya Purana)
દૈત્યરાજ શુંભના પ્રથમ દૂતના દેવીને મનાવવામાં અસફળ થયા પછી, શુંભે દૈત્ય ધૂમ્રલોચનને સાઠ હજાર અસુરો સાથે તેમને બળપૂર્વક લાવવા મોકલ્યો. હિમાલય પર બિરાજમાન દેવીએ શાંતભાવે તેને કહ્યું કે તેઓ તેને પ્રયાસ કરવાથી રોકી શકતાં નથી. જ્યારે ધૂમ્રલોચન ધસ્યો, ત્યારે અંબિકાએ તેને માત્ર એક હુંકારથી ભસ્મ કરી દીધો, અને તેમના સિંહે તેની સેનાનો નાશ કર્યો.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ભક્તો માને છે કે આ શ્લોક દર્શાવે છે કે માતા કેવી રીતે એક ભારે સંકટને ક્ષણભરમાં વિલીન કરી શકે છે; જે તેને ભય કે દબાણની ક્ષણોમાં જપે છે, તેઓ પોતાની વિરુદ્ધ ઊભી શક્તિઓના અચાનક, અણધાર્યા ઢહી પડવાની વાત જણાવે છે, જેમ ધૂમ્રલોચનની સેના દેવીના સિંહ સમક્ષ વિખેરાઈ ગઈ હતી.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
દેવ્યુવાચ દૈત્યેશ્વરેણ પ્રહિતો બલવાન્બલસંવૃતઃ । બલાન્નયસિ મામેવં તતઃ કિં તે કરોમ્યહમ્ ॥
devyuvāca daityeśvareṇa prahito balavānbalasaṃvṛtaḥ balānnayasi māmevaṃ tataḥ kiṃ te karomyaham
અર્થ:દેવી બોલ્યાં — 'તું દૈત્યેશ્વર દ્વારા (શુંભ દ્વારા) મોકલાયેલ છે, બળવાન છે અને સેનાથી ઘેરાયેલ છે; જો તું આ રીતે મને બળપૂર્વક લઈ જઈશ — તો હું તારું શું કરી શકું?' ઋષિ બોલ્યા — આ રીતે કહેવાતાં અસુર ધૂમ્રલોચન તેમના પર ધસ્યો; અને ત્યારે અંબિકાએ માત્ર એક હુંકારથી તેને ભસ્મ કરી દીધો.
ઋષિરુવાચ ઇત્યુક્તઃ સોઽભ્યધાવત્તામસુરો ધૂમ્રલોચનઃ । હુઙ્કારેણૈવ તં ભસ્મ સા ચકારામ્બિકા તદા ॥
ṛṣiruvāca ityuktaḥ so'bhyadhāvattāmasuro dhūmralocanaḥ huṅkāreṇaiva taṃ bhasma sā cakārāmbikā tadā
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
హుంకారేణైవ తం భస్మ (ధూమ్రలోచనుని భస్మం) પાઠના લાભ
દેવીની એ શક્તિનું આવાહન કરે છે જે માત્ર એક ધ્વનિથી પણ સંકટોનો સહજ નાશ કરે છે
જ્યારે કોઈ બળાત્ બાધ્ય, ભયભીત કે અનુચિતમાં ઘસડાઈ રહ્યું હોય ત્યારે ત્વરિત રક્ષા માટે પઠાય છે
ભક્તને યાદ કરાવે છે કે દિવ્ય માતાને બુરાઈના નાશ માટે કોઈ વિસ્તૃત સાધનની જરૂર નથી
હુંકાર (પવિત્ર 'હું') નકારાત્મકતા અને ભયને ભસ્મ કરનાર એક પ્રબળ બીજ છે
દેવીના ઉત્તર સમાન બળ અને અસત્યને ગરિમાથી અસ્વીકાર કરવાનો આંતરિક સંકલ્પ સબળ કરે છે
દેવી માહાત્મ્યના નવરાત્રિ પાઠમાં વિશેષ રૂપે શક્તિશાળી
హుంకారేణైవ తం భస్మ (ధూమ్రలోచనుని భస్మం) જપ વિધિ
સપ્તશતીના બીજ મંત્ર 'ૐ ઐં હ્રીં ક્લીં ચામુંડાયૈ વિચ્ચે' થી આરંભ કરો. આ શ્લોકોને દેવીના વચનો પર શાંત સ્થિરતા સાથે અને હુંકાર પર બળ આપીને પઠો, દૈત્યને ભસ્મમાં વિલીન થતો કલ્પો. જે લોકો ભક્તને પરાસ્ત કે બાધ્ય કરવા ઇચ્છે છે તેમની વિરુદ્ધ રક્ષા માટે, અને દુર્ગા સપ્તશતીના છઠ્ઠા અધ્યાય પાઠના અંગ રૂપે પઠાય છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ హుంకారేణైవ తం భస్మ (ధూమ్రలోచనుని భస్మం) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ