ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗଵଦ୍ଗୀତା 6.16 — ନାତ୍ଯଶ୍ନତସ୍ତୁ ଯୋଗୋଽସ୍ତି
শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা ৬.১৬ — নাত্যশ্নতস্তু যোগোঽস্তি in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଧ୍ୟାନଯୋଗ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବ୍ୟାବହାରିକ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି: ଯୋଗ ଅଧିକ ଖାଉଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଆଦୌ ନ ଖାଉଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ବି ନୁହେଁ; ଅଧିକ ଶୋଉଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ସର୍ବଦା ଜାଗୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ବି ନୁହେଁ। ଆହାର, ନିଦ୍ରା, କର୍ମ ଓ ବିଶ୍ରାମ — ସମସ୍ତ ଦୈନନ୍ଦିନ ଅଭ୍ୟାସରେ ସଂଯମ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସାଧନା ଫଳେ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Bhagavad Gita Chapter 6, Verse 16 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
ଧ୍ୟାନ ଯୋଗ ଅଧ୍ୟାୟ ଭିତରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଧ୍ୟାନର ଆସନ ଓ ସ୍ଥାନରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ଧ୍ୟାନକୁ ସହାୟତା କରୁଥିବା ଜୀବନଶୈଳୀ ଆଡ଼କୁ ଆସନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଓ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଲୋକ ମିଶି ଗୀତାର ସଂଯମର 'ମଧ୍ୟମ ମାର୍ଗ' ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ଯାହାକୁ ସାଧକ ଚଞ୍ଚଳ ମନକୁ ସ୍ଥିର କରିବାର ଆଶା କରିବାର ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଅବଲମ୍ବନ କରେ। ଦେହ ଏହି ପଥରେ ଶତ୍ରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସନ୍ତୁଳିତ ସହଯୋଗୀ ହେବା ଉଚିତ — ଏହି କାଳାତୀତ ଜ୍ଞାନକୁ ଏହା ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ଯୋଗୀମାନେ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତି ଯେ ଯେଉଁମାନେ ସଂଯମର ଏହି ମଧ୍ୟମ ମାର୍ଗକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଶରୀର ହାଲୁକା ଓ ମନ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରହେ, ଯାହାଫଳରେ ଧ୍ୟାନ ଶୀଘ୍ର ଗଭୀର ହୁଏ; ଆଉ ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ସାଧନା ବି ଜଡ଼ତା କିମ୍ବା ଚଞ୍ଚଳତା ହେତୁ ଟଳମଳ ହୁଏ ବୋଲି ସେମାନେ କୁହନ୍ତି।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ନାତ୍ଯଶ୍ନତସ୍ତୁ ଯୋଗୋଽସ୍ତି ନ ଚୈକାନ୍ତମନଶ୍ନତଃ। ନ ଚାତିସ୍ଵପ୍ନଶୀଲସ୍ଯ ଜାଗ୍ରତୋ ନୈଵ ଚାର୍ଜୁନ॥
nātyaśhnatastu yogo ’sti na chaikāntam anaśhnataḥ na chāti-svapna-śhīlasya jāgrato naiva chārjuna
ଅର୍ଥ:ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଏହି ଯୋଗ ଅଧିକ ଖାଉଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଆଦୌ ନ ଖାଉଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ବି ନୁହେଁ, ଅଧିକ ଶୋଉଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ବି ନୁହେଁ, ଏବଂ ସର୍ବଦା ଜାଗି ରହୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ବି ନୁହେଁ।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা ৬.১৬ — নাত্যশ্নতস্তু যোগোঽস্তি ପାଠର ଲାଭ
ସଫଳ ଧ୍ୟାନର ଆଧାର ରୂପେ ସଂଯମ (ଯୁକ୍ତ-ଆହାର-ବିହାର) ଶିଖାଏ
ଆହାର, ନିଦ୍ରା ଓ କର୍ମର ସନ୍ତୁଳିତ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟାର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଦିଏ
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧନା ପାଇଁ ଶାରୀରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ମାନସିକ ସ୍ଥିରତାକୁ ସହାୟତା କରେ
ଭୋଗର ଅତି ଓ କଠୋର ତପସ୍ୟା — ଉଭୟ ଚରମ ସୀମାକୁ ଦୂର କରେ
ଯୋଗକୁ ସମ୍ଭବ କରୁଥିବା ଶାନ୍ତ, ନିୟମିତ ଜୀବନଶୈଳୀ ସୃଷ୍ଟି କରେ
ଶୃଙ୍ଖଳିତ, ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଜୀବନ ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟାବହାରିକ ଦୈନନ୍ଦିନ ସ୍ମରଣ
শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা ৬.১৬ — নাত্যশ্নতস্তু যোগোঽস্তি ପାଠ ବିଧି
ଆପଣଙ୍କ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା ସ୍ଥିର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ସ୍ମରଣ ରୂପେ ପାଠ କରନ୍ତୁ। ଏହା ସଂଯମିତ, ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉ — ଅଧିକ ଖାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଆଦୌ କମ୍ ବି ନୁହେଁ, ଯଥେଷ୍ଟ ଶୋଆନ୍ତୁ କିନ୍ତୁ ଅତି ନୁହେଁ, କର୍ମ ଓ ବିଶ୍ରାମରେ ସନ୍ତୁଳନ ରଖନ୍ତୁ। ସେତେବେଳେ ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳିତ, ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା ଆସନରେ ବସି କରାଯାଉଥିବା ଧ୍ୟାନକୁ ସ୍ଥିର ଓ ଫଳଦାୟକ କରେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা ৬.১৬ — নাত্যশ্নতস্তু যোগোঽস্তি ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ