subhashitanitieffortdiligence

આલસ્યં હિ મનુષ્યાણાં શરીરસ્થો મહાન્ રિપુઃ

Aalasyam Hi Manushyanam Sharirastho Mahan Ripuh in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 3× જપ·🕐 વહેલી સવારે, કાર્ય કે અધ્યયનના આરંભમાં, અથવા જ્યારે પણ પ્રેરણા શિથિલ થાય·📜 Chanakya Niti (Subhashita)

તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો

हिन्दी / देवनागरी తెలుగు தமிழ்ಕನ್ನಡ മലയാളംગુજરાતીবাংলা ଓଡ଼ିଆ ਪੰਜਾਬੀ English සිංහල 𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥

✦ અર્થ

ચાણક્ય પરંપરા સાથે સંકળાયેલો આ પ્રસિદ્ધ નીતિ-શ્લોક આળસને સૌથી ખતરનાક શત્રુ ગણાવે છે — જે આપણા પોતાના શરીરમાં જ વસે છે. તેનાથી વિપરીત તે જાહેર કરે છે કે ઉદ્યમ (પરિશ્રમ) સમાન કોઈ વિશ્વસનીય મિત્ર નથી, કેમ કે જે નિરંતર કર્મ કરતો રહે છે તે ક્યારેય નિષ્ફળતામાં ડૂબતો નથી. આ એક પ્રેરક અને વ્યાવહારિક સ્મરણ છે કે આપણી સૌથી મોટી અડચણ અને સૌથી મોટો સહાયક — બંને આપણી અંદર જ છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Chanakya Niti (Subhashita) · Attributed to Chanakya (Kautilya) · Classical Sanskrit literature (Mauryan era tradition, c. 4th century BCE onward)

ચાણક્ય, મહાન રાજનીતિજ્ઞ અને અર્થશાસ્ત્રના રચયિતા, ચાણક્ય-નીતિ પરંપરામાં વ્યાવહારિક જ્ઞાન, શાસન અને આત્મ-અનુશાસન પરના અનેક સારગર્ભિત શ્લોકો માટે શ્રેય પામે છે. આ શ્લોક તેમના વારંવાર દોહરાવેલા વિષયોમાંના એકને વ્યક્ત કરે છે — કે પરિશ્રમ સફળતાનો પાયો છે. આળસને શરીરમાં વસેલા શત્રુ રૂપે બતાવીને, તે નિરંતર પરિશ્રમને પતન સામેની સૌથી નિશ્ચિત રક્ષા રૂપે આગ્રહ કરે છે.

✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

પેઢીઓથી શિક્ષકોએ આ શ્લોકનો ઉપયોગ વિદ્યાર્થીઓને આળસમાંથી જગાડવા માટે કર્યો છે, અને પ્રાયઃ કહેવાય છે કે એક વાર સાચા મનથી તેનો પાઠ ભીતરના આળસુને કર્મ માટે શરમાવી શકે છે, કેમ કે જ્યારે પરિશ્રમને પોતાનો સાચો મિત્ર સમજી લેવાય છે, ત્યારે આળસ પોતાની મોટાભાગની પકડ ગુમાવી દે છે.

0કુલ જપ

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

આલસ્યં હિ મનુષ્યાણાં શરીરસ્થો મહાન્ રિપુઃ। નાસ્ત્યુદ્યમસમો બન્ધુઃ કૃત્વા યં નાવસીદતિ॥

ālasyaṁ hi manuṣyāṇāṁ śarīrastho mahān ripuḥ। nāsty udyama-samo bandhuḥ kṛtvā yaṁ nāvasīdati॥

અર્થ:આળસ જ મનુષ્યોના શરીરમાં રહેલો મહાન શત્રુ છે; ઉદ્યમ (પરિશ્રમ) સમાન કોઈ બંધુ નથી, જેને કરીને મનુષ્ય ક્યારેય પતન પામતો નથી. આ ચાણક્ય-નીતિનો શ્લોક આળસને ભીતર છુપાયેલા શત્રુ રૂપે ઓળખાવે છે અને નિરંતર પરિશ્રમને સફળતાના માર્ગનો સાચો મિત્ર જાહેર કરે છે.

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

આલસ્યમ્🔊ālasyamઆળસ, અકર્મણ્યતા, સુસ્તી

હિ🔊hiનિશ્ચય જ, વસ્તુતઃ

મનુષ્યાણામ્🔊manuṣyāṇāmમનુષ્યોનું, લોકો માટે

શરીરસ્થઃ🔊śarīrasthaḥશરીરની અંદર રહેલો, અંદર નિવાસ કરનાર

મહાન્ રિપુઃ🔊mahān ripuḥએક મહાન શત્રુ

ન અસ્તિ🔊na astiનથી, વિદ્યમાન નથી

ઉદ્યમસમઃ🔊udyama-samaḥઉદ્યમ/પરિશ્રમ સમાન

બન્ધુઃ🔊bandhuḥબંધુ, સંબંધી, સહાયક

કૃત્વા🔊kṛtvāતેને કરીને/અભ્યાસ કરીને

યમ્🔊yamજે (ઉદ્યમ) ને

ન અવસીદતિ🔊na avasīdatiમનુષ્ય પતન પામતો નથી, નાશ પામતો નથી

Aalasyam Hi Manushyanam Sharirastho Mahan Ripuh પાઠના લાભ

✦

અધ્યયન અને જીવનમાં પરિશ્રમ તથા પ્રબળ કાર્ય-નિષ્ઠાને પ્રેરિત કરે છે

✦

આળસને પતનનું કારણ બનનાર ભીતરી શત્રુ રૂપે ચેતવે છે

✦

લક્ષ્યો તરફ નિરંતર પ્રયાસ અને દૃઢતાને પ્રોત્સાહિત કરે છે

✦

વિદ્યાર્થીઓ, કર્મીઓ અને સફળતાના સાધકો માટે એક પ્રેરક શ્લોક

✦

પરિશ્રમને મનુષ્યના સૌથી વિશ્વસનીય મિત્ર અને રક્ષક રૂપે રજૂ કરે છે

✦

મૂલ્ય-શિક્ષણ અને દૈનિક આત્મ-પ્રેરણા માટે ઉત્તમ

Aalasyam Hi Manushyanam Sharirastho Mahan Ripuh જપ વિધિ

જપ સંખ્યા3વાર

ઉત્તમ સમયવહેલી સવારે, કાર્ય કે અધ્યયનના આરંભમાં, અથવા જ્યારે પણ પ્રેરણા શિથિલ થાય

દિવસનો આરંભ સંકલ્પ સાથે કરવા આ શ્લોકનો પાઠ કરો, આળસને ભીતરી શત્રુ અને પરિશ્રમને તમારો સાચો મિત્ર ઓળખીને. જ્યારે પણ ટાળવાનું કે હાર માનવાનું મન થાય, આ તમને કર્મ માટે પ્રેરિત કરે. તેને કર્મકાંડીય જપને બદલે એક પ્રેરક ચિંતન રૂપે ઉપયોગમાં લેવો સર્વોત્તમ છે, જે વિદ્યાર્થીઓ અને કોઈ પણ લક્ષ્યનું અનુસરણ કરનારા માટે આદર્શ છે.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ Aalasyam Hi Manushyanam Sharirastho Mahan Ripuh ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.

હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.

તેનો અર્થ છે 'આળસ જ મનુષ્યોનો (મહાન શત્રુ) છે.' પૂર્ણ શ્લોક આળસને શરીરમાં વસેલા મહાન શત્રુ રૂપે બતાવે છે, અને ઉદ્યમ (પરિશ્રમ) ને સર્વશ્રેષ્ઠ મિત્ર કહે છે, કેમ કે જે પરિશ્રમ કરે છે તે ક્યારેય પતન પામતો નથી.

આ ચાણક્ય પરંપરા તથા વ્યાપક સંસ્કૃત સુભાષિત સાહિત્ય સાથે સંકળાયેલો એક સુપ્રસિદ્ધ નીતિ-શ્લોક છે, જે પરિશ્રમ અને આળસના જોખમો પરના તેના પ્રેરક સંદેશ માટે વ્યાપક રીતે ટાંકવામાં આવે છે.

કે આપણો સૌથી મોટો શત્રુ આપણી અંદરની આળસ છે, અને આપણો સૌથી મોટો મિત્ર આપણો પોતાનો નિરંતર પરિશ્રમ છે. ઉદ્યમ મનુષ્યને નિષ્ફળતાથી બચાવે છે, જ્યારે આળસ પતન તરફ દોરી જાય છે — તેથી આપણે આળસને બદલે પરિશ્રમ પસંદ કરવો જોઈએ.

આ પણ વાંચો

Udyamena Hi Sidhyantiउद्यमेन हि सिध्यन्ति Vidya Dadati Vinayamविद्या ददाति विनयम्Yasyasti Vittam Sa Narah Kulinahयस्यास्ति वित्तं स नरः कुलीनः Vipadi Dhairyam Athabhyudaye Kshamaविपदि धैर्यमथाभ्युदये क्षमा Sukhasya Mulam Dharmah (The Root of Happiness)सुखस्य मूलं धर्मः Satyam Bruyat Priyam Bruyatसत्यं ब्रूयात् प्रियं ब्रूयात्Ayam Nijah Paro Veti (Vasudhaiva Kutumbakam)अयं निजः परो वेति

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

ॐ

સંપૂર્ણ Aalasyam Hi Manushyanam Sharirastho Mahan Ripuh શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ

સંપૂર્ણ Aalasyam Hi Manushyanam Sharirastho Mahan Ripuh (દેવનાગરી)બધા મંત્રો હેતુ પ્રમાણે શોધો