અમ્બે તૂ હૈ જગદમ્બે કાલી
Ambe Tu Hai Jagdambe Kali — Durga Aarti in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
'અંબે તૂ હૈ જગદંબે કાલી' દેવી દુર્ગાને સમર્પિત સૌથી પ્રિય આરતીઓમાંની એક છે. તે માતાને સિંહ પર સવાર, દસ ભુજાવાળી, દાનવોનો સંહાર કરનારી શક્તિ તરીકે અને સાથે જ અપાર વાત્સલ્યમયી માતા તરીકે સ્તુતિ કરે છે. અંતિમ પંક્તિમાં ભક્ત ધન-દોલત નહીં, ફક્ત માતાના મનમાં એક નાનો ખૂણો માગે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Traditional Hindi Durga aarti · Traditional · Traditional
આ પ્રિય આરતી દેવીને સિંહ પર સવાર, દસ ભુજાવાળી, દાનવોનો સંહાર કરનારી પ્રચંડ શક્તિ તરીકે અને સાથે જ અપાર સ્નેહમયી માતા તરીકે ચિત્રિત કરે છે. તેની વિશેષતા અંતે આવતો વળાંક છે: માતાની શક્તિની સ્તુતિ પછી ભક્ત સંસારનું કશું માગતો નથી — ન ચાંદી, ન સોનું — ફક્ત માતાના હૃદયમાં 'એક નાનો ખૂણો' માગે છે. આ એક જ પંક્તિ તેને હિંદીમાં નિઃસ્વાર્થ ભક્તિની સૌથી વધુ ઉદ્ધૃત અભિવ્યક્તિઓમાંની એક બનાવે છે, જે દર નવરાત્રિએ ઉત્તર ભારતનાં ઘરો અને મંદિરોમાં ગવાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ભક્તો કહે છે કે જે બાળક ફક્ત માતાનો પ્રેમ માગે છે, તેને માતા ક્યારેય ના પાડી શકતી નથી. 'પૂત કપૂત સુને હૈં, પર માઁ ના સુની કુમાતા' — બાળક કુમાર્ગે જઈ શકે, પણ માતા પોતાના બાળકને ક્યારેય નિરાશ કરતી નથી — આ પંક્તિએ સંકટમાં પડેલા અસંખ્ય લોકોને સાંત્વના આપી છે, એ વિશ્વાસ અપાવતાં કે દિવ્ય માતાનું રક્ષણ બિનશરતી છે અને ક્યારેય પાછું ખેંચાતું નથી.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
અમ્બે તૂ હૈ જગદમ્બે કાલી, જય દુર્ગે ખપ્પર વાલી। તેરે હી ગુણ ગાવેં ભારતી, ઓ મૈયા હમ સબ ઉતારેં તેરી આરતી॥
Ambe Tu Hai Jagdambe Kali, Jai Durge Khappar Wali Tere Hi Gun Gaven Bharati, O Maiya Hum Sab Utaren Teri Aarti
અર્થ:તું જ અંબા છે, જગતની માતા, કાળી; ખપ્પર ધારણ કરનારી દુર્ગાનો જય. ભારતી તારી સ્તુતિ ગાય છે — હે મા, અમે સૌ તારી આ આરતી ઉતારીએ છીએ.
તેરે ભક્ત જનોં પર માતા, ભીર પડ़ી હૈ ભારી। દાનવ દલ પર ટૂટ પડ़ો માં, કરકે સિંહ સવારી॥
Tere Bhakt Janon Par Mata, Bhir Padi Hai Bhari Danav Dal Par Toot Pado Maa, Karke Sinh Sawari
અર્થ:તારા ભક્તો પર મોટું સંકટ આવી પડ્યું છે, હે મા; તારા સિંહ પર સવાર થઈ અસુરોની સેના પર તૂટી પડ. સો સિંહોથીય વધુ બળવાન, દસ ભુજાઓવાળી, દુખિયોના દુખડાં દૂર કરનારી — હે મા, અમે તારી આ આરતી ઉતારીએ છીએ.
સૌ-સૌ સિંહોં સે તૂ બલશાલી, હૈ દસ ભુજાઓં વાલી। દુખિયોં કે દુખડ़ે નિવારતી, ઓ મૈયા હમ સબ ઉતારેં તેરી આરતી॥
Sau-Sau Sinhon Se Tu Balshali, Hai Das Bhujaon Wali Dukhiyon Ke Dukhde Nivarti, O Maiya Hum Sab Utaren Teri Aarti
અર્થ:આ સંસારમાં મા અને સંતાનનું બંધન સૌથી પવિત્ર છે. કુપુત્ર હોઈ શકે, પણ કુમાતા કદી હોતી નથી. તું જે સૌ પર દયા દાખવે છે અને અમૃત વરસાવે છે — હે મા, અમે તારી આ આરતી ઉતારીએ છીએ.
માં બેટે કા હૈ ઇસ જગ મેં, બડ़ા હી નિર્મલ નાતા। પૂત કપૂત સુને હૈં પર માં, ના સુની કુમાતા॥
Maa Bete Ka Hai Is Jag Mein, Bada Hi Nirmal Nata Poot Kapoot Sune Hain Par Maa, Na Suni Kumata
અર્થ:અમે ધન-દોલત માગતા નથી, ન ચાંદી ન સોનું; અમે કેવળ આટલું માગીએ છીએ, હે મા, તારા હૃદયમાં એક નાનકડો ખૂણો.
સબ પર કરુણા દરસાને વાલી, અમૃત બરસાને વાલી। દુખિયોં કે દુખડ़ે નિવારતી, ઓ મૈયા હમ સબ ઉતારેં તેરી આરતી॥
Sab Par Karuna Darsane Wali, Amrit Barsane Wali Dukhiyon Ke Dukhde Nivarti, O Maiya Hum Sab Utaren Teri Aarti
નહીં માંગતે ધન ઔર દૌલત, ના ચાંદી ના સોના। હમ તો માંગેં માં તેરે મન મેં, છોટા સા કોના॥
Nahin Mangte Dhan Aur Daulat, Na Chandi Na Sona Hum To Mangen Maa Tere Man Mein, Chhota Sa Kona
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
Ambe Tu Hai Jagdambe Kali — Durga Aarti પાઠના લાભ
સૌથી પ્રિય દુર્ગા આરતીઓમાંની એક — નવરાત્રિ, દુર્ગા પૂજા અને રોજિંદા દેવી પૂજનમાં ગવાય છે
તેની અંતિમ કામના — 'ફક્ત તારા મનમાં એક નાનો ખૂણો' — હિંદી ભક્તિની સૌથી પ્રિય પંક્તિઓમાંની એક છે
માતાને રક્ષક રૂપે સ્તુતિ કરે છે જે અનિષ્ટનો નાશ કરે અને ભક્તોનાં દુઃખ દૂર કરે છે
સરળ, ગાઈ શકાય તેવી હિંદી — આખી મંડળી સાથે મળીને આરતીમાં જોડાઈ શકે
દેવી સમક્ષ દીપ ફેરવીને (આરતી) ગવાય છે
Ambe Tu Hai Jagdambe Kali — Durga Aarti જપ વિધિ
આરતી કરતાં ગાઓ — દેવીની મૂર્તિ સમક્ષ પ્રજ્વલિત દીપને ઘડિયાળની દિશામાં ફેરવતાં — આદર્શ રીતે ઘંટ અને તાળીઓ સાથે. તે સામાન્ય રીતે દુર્ગા પૂજાના સમાપન સમયે આખી મંડળી દ્વારા સાથે ગવાય છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Ambe Tu Hai Jagdambe Kali — Durga Aarti શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ