ਅਮ੍ਬੇ ਤੂ ਹੈ ਜਗਦਮ੍ਬੇ ਕਾਲੀ
Ambe Tu Hai Jagdambe Kali — Durga Aarti in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
'ਅੰਬੇ ਤੂ ਹੈ ਜਗਦੰਬੇ ਕਾਲੀ' ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਆਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਦਸ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਪਾਰ ਵਾਤਸਲ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਉਸਤਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅੰਤਿਮ ਪੰਕਤੀ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਮਾਤਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੋਨਾ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional Hindi Durga aarti · Traditional · Traditional
ਇਹ ਪਿਆਰੀ ਆਰਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਦਸ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਪਾਰ ਸਨੇਹਮਈ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਚਿਤਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮੋੜ ਹੈ: ਮਾਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਗਤ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ — ਨਾ ਚਾਂਦੀ, ਨਾ ਸੋਨਾ — ਸਿਰਫ਼ ਮਾਤਾ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ 'ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੋਨਾ' ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਇੱਕ ਪੰਕਤੀ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਭਗਤੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਦਧਰਿਤ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਭਗਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਬੱਚਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਤਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਕਦੇ ਨਾਂਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। 'ਪੂਤ ਕਪੂਤ ਸੁਨੇ ਹੈਂ, ਪਰ ਮਾਂ ਨਾ ਸੁਨੀ ਕੁਮਾਤਾ' — ਬੱਚਾ ਕੁਰਾਹੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਤਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ — ਇਸ ਪੰਕਤੀ ਨੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਈ ਜਾਂਦੀ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਅਮ੍ਬੇ ਤੂ ਹੈ ਜਗਦਮ੍ਬੇ ਕਾਲੀ, ਜਯ ਦੁਰ੍ਗੇ ਖਪ੍ਪਰ ਵਾਲੀ। ਤੇਰੇ ਹੀ ਗੁਣ ਗਾਵੇਂ ਭਾਰਤੀ, ਓ ਮੈਯਾ ਹਮ ਸਬ ਉਤਾਰੇਂ ਤੇਰੀ ਆਰਤੀ॥
Ambe Tu Hai Jagdambe Kali, Jai Durge Khappar Wali Tere Hi Gun Gaven Bharati, O Maiya Hum Sab Utaren Teri Aarti
ਅਰਥ:ਤੂੰ ਹੀ ਅੰਬਾ ਹੈਂ, ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਕਾਲੀ; ਖੱਪਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਜੈ। ਭਾਰਤੀ ਤੇਰੀ ਉਸਤਤ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ — ਹੇ ਮਾਂ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੇਰੀ ਇਹ ਆਰਤੀ ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ।
ਤੇਰੇ ਭਕ੍ਤ ਜਨੋਂ ਪਰ ਮਾਤਾ, ਭੀਰ ਪਡ़ੀ ਹੈ ਭਾਰੀ। ਦਾਨਵ ਦਲ ਪਰ ਟੂਟ ਪਡ़ੋ ਮਾਂ, ਕਰਕੇ ਸਿਂਹ ਸਵਾਰੀ॥
Tere Bhakt Janon Par Mata, Bhir Padi Hai Bhari Danav Dal Par Toot Pado Maa, Karke Sinh Sawari
ਅਰਥ:ਤੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮਾਂ; ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਰ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪੈ। ਸੌ ਸ਼ੇਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਬਲਵਾਨ, ਦਸ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਦੁਖੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ — ਹੇ ਮਾਂ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਇਹ ਆਰਤੀ ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ।
ਸੌ-ਸੌ ਸਿਂਹੋਂ ਸੇ ਤੂ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਹੈ ਦਸ ਭੁਜਾਓਂ ਵਾਲੀ। ਦੁਖਿਯੋਂ ਕੇ ਦੁਖਡ़ੇ ਨਿਵਾਰਤੀ, ਓ ਮੈਯਾ ਹਮ ਸਬ ਉਤਾਰੇਂ ਤੇਰੀ ਆਰਤੀ॥
Sau-Sau Sinhon Se Tu Balshali, Hai Das Bhujaon Wali Dukhiyon Ke Dukhde Nivarti, O Maiya Hum Sab Utaren Teri Aarti
ਅਰਥ:ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦਾ ਬੰਧਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਕੁਪੁੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਮਾਤਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਤੂੰ ਜੋ ਸਭ ਉੱਤੇ ਦਯਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈਂ — ਹੇ ਮਾਂ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਇਹ ਆਰਤੀ ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ।
ਮਾਂ ਬੇਟੇ ਕਾ ਹੈ ਇਸ ਜਗ ਮੇਂ, ਬਡ़ਾ ਹੀ ਨਿਰ੍ਮਲ ਨਾਤਾ। ਪੂਤ ਕਪੂਤ ਸੁਨੇ ਹੈਂ ਪਰ ਮਾਂ, ਨਾ ਸੁਨੀ ਕੁਮਾਤਾ॥
Maa Bete Ka Hai Is Jag Mein, Bada Hi Nirmal Nata Poot Kapoot Sune Hain Par Maa, Na Suni Kumata
ਅਰਥ:ਅਸੀਂ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦੇ, ਨਾ ਚਾਂਦੀ ਨਾ ਸੋਨਾ; ਅਸੀਂ ਕੇਵਲ ਇੰਨਾ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਾਂ, ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੋਨਾ।
ਸਬ ਪਰ ਕਰੁਣਾ ਦਰਸਾਨੇ ਵਾਲੀ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਬਰਸਾਨੇ ਵਾਲੀ। ਦੁਖਿਯੋਂ ਕੇ ਦੁਖਡ़ੇ ਨਿਵਾਰਤੀ, ਓ ਮੈਯਾ ਹਮ ਸਬ ਉਤਾਰੇਂ ਤੇਰੀ ਆਰਤੀ॥
Sab Par Karuna Darsane Wali, Amrit Barsane Wali Dukhiyon Ke Dukhde Nivarti, O Maiya Hum Sab Utaren Teri Aarti
ਨਹੀਂ ਮਾਂਗਤੇ ਧਨ ਔਰ ਦੌਲਤ, ਨਾ ਚਾਂਦੀ ਨਾ ਸੋਨਾ। ਹਮ ਤੋ ਮਾਂਗੇਂ ਮਾਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਮੇਂ, ਛੋਟਾ ਸਾ ਕੋਨਾ॥
Nahin Mangte Dhan Aur Daulat, Na Chandi Na Sona Hum To Mangen Maa Tere Man Mein, Chhota Sa Kona
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Ambe Tu Hai Jagdambe Kali — Durga Aarti ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਦੁਰਗਾ ਆਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ — ਨਵਰਾਤਰੀ, ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਦੇਵੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਇਸ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕਾਮਨਾ — 'ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੋਨਾ' — ਹਿੰਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ
ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਰੱਖਿਅਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਤਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਸਰਲ, ਗਾਉਣ ਯੋਗ ਹਿੰਦੀ — ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਇਕੱਠੇ ਆਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਦੇਵੀ ਅੱਗੇ ਦੀਵਾ ਘੁਮਾ ਕੇ (ਆਰਤੀ) ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
Ambe Tu Hai Jagdambe Kali — Durga Aarti ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਆਰਤੀ ਕਰਦਿਆਂ ਗਾਓ — ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅੱਗੇ ਜਗਦੇ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਘੜੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਉਂਦਿਆਂ — ਆਦਰਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਘੰਟੀ ਅਤੇ ਤਾੜੀਆਂ ਨਾਲ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਵੱਲੋਂ ਇਕੱਠੇ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Ambe Tu Hai Jagdambe Kali — Durga Aarti ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ